Patron medialny
 

Netykieta – Dekalog internauty

Artykuł ukazał się w dwutygodniku Komputer Świat nr 6/02

Internauci to społeczność ludzi z różnych krajów, kręgów kulturowych i społecznych. Porozumiewanie się ułatwia im internetowy dekalog, czyli zbiór zasad określających, jak należy zachowywać się w sieci – inaczej netykieta.

Choć netykieta nie istnieje w postaci jednego spisu reguł, starzy internetowi wyjadacze doskonale wiedzą, czego nie powinno się robić w sieci. Przestrzeganie ustalonych przez internautów zasad nie tyle uprzyjemnia, co w ogóle czyni możliwą pracę w światowej sieci.

Słowo netykieta pochodzi z języka angielskiego (netiquette) i jest połączeniem dwóch wyrazów: net (sieć) oraz etiquette (etykieta). Można wytłumaczyć je również inaczej – skoro istnieje etykieta określająca, jak należy zachować się przy stole lub na oficjalnym spotkaniu, dlaczego (inter)net miałby nie mieć swojego zbioru zasad?

Nieprzestrzeganie sieciowego savoir-vivre’u może nas narazić na nieprzyjemności, takie jak trudności w znalezieniu partnera do dyskusji na czacie czy uszczypliwe uwagi innych internautów, którym naraziliśmy się brakiem sieciowej kultury. Konsekwencje bywają czasem poważniejsze – na przykład administrator forum, na którym niewłaściwie się zachowujemy, może wykluczyć nas z dyskusji. Aby uniknąć nieporozumień i przykrości, warto poznać przynajmniej podstawowe zasady netykiety.

Pisząc e-mail

Warto pamiętać, że każde słowo ma w internecie swoją wagę, a za każdy ściągany bajt nasz rozmówca musi zapłacić, jeżeli używa modemu. Listy powinny więc być krótkie i zwięzłe. Liczba znaków w jednym wierszu nie powinna przekraczać 70. Osoby o mniejszych monitorach mogą mieć problemy z czytaniem szerokich listów. Niemile widziane jest także stosowanie jako formatu poczty języka HTML, ponieważ zwiększa on znacznie ciężar naszego listu, a osoby używające starszej wersji programu pocztowego mogą mieć problem z jego odczytaniem.

W złym tonie jest też zwracanie rozmówcy uwagi na błędy. Wiele osób pisze swoje e-maile online i nie ma czasu na sprawdzanie poprawności pisowni. Błędy i literówki są więc częste, choć wydaje się, że poprawne pisanie po polsku każdy powinien mieć we krwi. Odpowiadając na list, nie powinniśmy cytować całej jego treści lecz tylko fragment, do którego się odnosimy. Ważne podczas pisania elektronicznych listów jest wypełnienie pola Subject (temat). Ułatwia to czytającemu szybkie zorientowanie się w treści naszej korespondencji. Dobrym zwyczajem jest podpisywanie się pod listami. Podpis taki powinien zawierać imię i nazwisko. Może się tam znaleźć także adres kontaktowy, numer telefonu oraz adres witryny internetowej, jeśli taką mamy (można posługiwać się automatycznym podpisem - patrz niżej).

W społeczności internetowej najbardziej nie lubiane jest spamowanie, czyli wysyłanie wiadomości nie potrzebnych odbiorcy (najczęściej są to reklamy rozsyłane na wiele adresów naraz). Początkujący internauci nie wiedzą często również, że w złym tonie jest pisanie całych wyrazów lub zdań wielkimi literami. W internecie wielkie litery oznaczają podniesiony ton, czyli po prostu krzyk.

Surfując

Korzystając z zasobów internetu, nie przeszkadzajmy innym. Powinniśmy pamiętać, że ściągając duże pliki dla zabawy, możemy przeszkadzać innym w pracy. Jeśli musimy ściągać pliki o dużej objętości, warto to robić w godzinach mniejszego ruchu..

Gawędząc

Należy pamiętać, że z forum korzysta równocześnie wiele osób. Aby nie utrudniać innym prowadzenia dyskusji, powinniśmy przestrzegać kilku ważnych zasad. Ważne jest, aby zabierając głos, robić to w sposób zrozumiały. Jeśli wysyłamy swoją opinię do grupy dyskusyjnej, skupmy się na jednym temacie. Jeżeli chcemy poruszyć inną kwestię, napiszmy osobny list. Oczywiście temat naszych wypowiedzi nie powinien odbiegać od ogólnego tematu dyskusji.

Na czacie powinniśmy wystrzegać się tak zwanego floodowania, czyli wielokrotnego wysyłania tej samej wypowiedzi przez wciskanie klawisza ENTER.

Trudno jest wyrażać uczucia, mając do dyspozycji tylko klawisze. Ułatwiają to emotikony. Sporym ułatwieniem są też skróty, takie jak na przykład BTW (ang. By The Way) przy okazji.

Dekalog internauty

  1. Nie spamuj! To podstawowa zasada netykiety i Komputer ŚWIAT szczerze radzi jej przestrzegać, bowiem spam jest bardzo źle widziany.
  2. Nie pisz listów w HTML-u. Należy przestrzegać tej zasady z dwóch powodów - po pierwsze takie listy są cięższe, a po drugie niektóre programy pocztowe nie obsługują tego standardu.
  3. Nie zwracaj uwagi rozmówcy na błędy w pisowni. Jest to w złym tonie.
  4. Nie flooduj. Zasada ta odnosi się szczególnie do czatów. Chodzi o wielokrotne wysyłanie tego samego zdania lub słowa przez naciskanie ENTER.
  5. Nie dociążaj niepotrzebnie łącza. Jeśli możesz, zaniechaj ściągania większych, przekraczających 1 MB plików. Przepustowość polskiej sieci jest nieduża, nie należy dodatkowo jej zmniejszać.
  6. Nie pisze wielkimi literami bez potrzeby. TEKSTY PISANE W TEN SPOSÓB NIEWYGODNIE SIĘ CZYTA. Ponadto wielkie litery oznaczają krzyk.
  7. Pisz na temat. Dyskutując w danej grupie lub na tematycznym kanale IRC-owym, nie odbiegaj od obowiązującego tematu.
  8. Używaj standardu ISO 8859-2. Dzięki temu uchronisz swoich rozmówców przed problemem z odczytaniem polskich literek (zawierających znaki diakratyczne).
  9. W swoich e-mailach zawsze wypełniaj (sensownie i zwięźle) pole Subject (Temat). Ułatwia to odbiorcy listu szybkie zorientowanie się, o co chodzi.
  10. Podpisuj się pod swoimi listami. Każdy list powinien zawierać możliwie krótki (najwięcej – cztery linie) podpis - imię i nazwisko (ewentualnie pseudonim), adres i telefon kontaktowy, adres strony WWW.

Komputer ŚWIAT zaprasza wszystkich zainteresowanych na strony portalu edukacyjnego Interkl@sa, gdzie toczy się dyskusja na temat Netykiety. Tam, w specjalnym serwisie, znajdują się ciekawe wypowiedzi dotyczące tej tematyki i opinie fachowców. Można też wziąć udział w specjalnej ankiecie na temat zachowania w sieci. Komputer ŚWIAT jest patronem tej akcji.