Program Cabri
jest niewątpliwie programem, który pozwala nauczać
matematykę w nietradycyjny i nowoczesny sposób. Przyczynia
się do tego dynamika programu, umożliwiająca
obserwowanie obiektów matematycznych w trakcie ich
poruszania.
Uczeń ma możliwość dostrzegania własności
obiektu, które nie zmieniają się w trakcie tego ruchu.
Ma to szczególne znaczenie w nauczaniu geometrii.
Uczeń poznaje ją przez jej odkrywanie.
Niezmiernie ważna jest tu rola
nauczyciela. Musi on kierować pracą ucznia,
przygotowując wcześniej teksty
sterujące jego pracą. Teksty te prowadzą
ucznia "za rękę" dając mu jednocześnie
możliwość pełnej eksploracji obserwowanego materiału
i docieranie do celu własnymi ścieżkami myślowymi.
Uczeń nabywa pewnych przyzwyczajeń i wyzwala takie aktywności
matematyczne, które pozwalają mu prawidłowo zachować się
w nowej sytuacji. To pozwala nauczycielowi realizować współczesne
doktryny nauczania matematyki.
Jak
technicznie przygotować lekcję, w której ma być
użyty komputer? Nie jest to proste i wymaga ze strony
uczącego wiele przygotowań. Znam dwa sposoby wykorzystania
komputera na lekcji.
Pierwszy sposób polega na
przeprowadzeniu lekcji w sali komputerowej z całą
klasą. Odbyłem wiele takich lekcji w swojej szkole.
Dotyczyły one głównie nauczania przekształceń
geometrycznych, odkrywania nowych twierdzeń i
poszukiwania przekrojów wielościanów. Uczniowie mieli
przygotowany zbiór poleceń, które wykonywali po kilka
osób przy komputerze. Towarzyszyły temu liczne
dyskusje, niekiedy kłótnie a czasami był ogólny
rozgardiasz. Przychodził jednak czas na podsumowanie ich
pracy i wówczas okazało się, że praca uczniów była
owocna i przyniosła zamierzony efekt w postaci odkrytej
hipotezy, miłego zaskoczenia i zdziwienia prostotą
dojścia do niej, słuszności postawionego wcześniej
przypuszczenia i wielokrotnie niepewności, wymuszającej
konieczność dowodzenia faktów. To nie były lekcje, na
których po podaniu uczniom tematu
"Twierdzenie...." słyszało się ich reakcję
w postaci pomruku o treści "znowu będzie
dowód", lecz lekcje, w których po odkryciu
hipotezy uczniowie domagali się tego dowodu. Lekcje
takie wymagają ze strony nauczyciela solidnego
przygotowania, a po lekcji nauczyciel jest naprawdę
... zmęczony...ale również usatysfakcjonowany.
Kiedy udało mi się zakupić dla szkoły urządzenie
przekazujące obraz z komputera na
dwudziestodziewięciocalowy ekran telewizora, a obecnie już projektor
multimedialny, zmieniłem
koncepcję lekcji.
Drugi sposób polega na tym, że komputer jest
obsługiwany przez grupę dwóch, trzech uczniów, ale problem
rozwiązywany jest na forum całej klasy. Wszystko to odbywa się
dzięki projektorowi multimedialnemu, który przenosi centralnie
na dobrze widoczny ekran obraz z monitora komputera.
Takie zabiegi
techniczne wymusiły dwie drogi nauczania matematyki
przy użyciu programu CABRI.
Pierwsza polega na samodzielnym wykonywaniu przez
ucznia konstrukcji CABRI na ekranie komputera.
Uczeń nabywa w ten sposób umiejętności w
posługiwaniu się tym programem i programami jemu
podobnymi. Potem, gdy sam stanie przed nowym problemem,
łatwiej będzie mógł wykorzystać komputer.
Nie każdą konstrukcję można jednak wykonać w trakcie
lekcji. Niektóre z nich wymagają korzystania z
makrokonstrukcji a niekiedy nawet "tricków",
które trudno wymyślić na poczekaniu. Dlatego też
warto zaproponować uczniom przygotowane
konstrukcje, które ten wykorzystuje do
manipulowania gotowymi obiektami matematycznymi. Dynamika programu,
możliwość pozostawiania śladu
poruszających się obiektów oraz interakcyjne narzędzia
do mierzenia odległości i badania
przynależności, pozwalają uczniowi dostrzec w trakcie
rozwiązywania problemów korelacje, związki
metryczne i zależności
algebraiczne badanych obiektów.
Gotowe konstrukcje można odnaleźć na
stronach internetowych (również na tej stronie) oraz w książkach, do
których dołączone są CD ROMy. Najnowszym środkiem
dydaktycznym może być zastosowanie apletu CABRI. Aplet to
konstrukcja, którą można zdynamizować na ekranie strony internetowej przez
manipulowanie myszą wyróżnionymi obiektami. Takie gotowe aplety
można odnaleźć na
stronie
www.pabich.interklasa.pl
Poniżej
proponuję kilka konkretnych lekcji z wykorzystaniem
programu CABRI.
|