DYDAKTYKA NAUCZANIA MATEMATYKI Z PROGRAMEM CABRI II PL

 

Program Cabri jest niewątpliwie programem, który pozwala nauczać matematykę w nietradycyjny i nowoczesny sposób. Przyczynia się do tego dynamika programu, umożliwiająca obserwowanie obiektów matematycznych w trakcie ich poruszania.
Uczeń ma możliwość dostrzegania  własności obiektu, które nie zmieniają się w trakcie tego ruchu. Ma to szczególne znaczenie w nauczaniu geometrii. Uczeń poznaje ją przez jej odkrywanie. Niezmiernie ważna jest tu rola nauczyciela. Musi on kierować pracą ucznia, przygotowując wcześniej teksty sterujące jego pracą. Teksty te prowadzą ucznia "za rękę" dając mu jednocześnie możliwość pełnej eksploracji obserwowanego materiału i docieranie do celu własnymi ścieżkami myślowymi. Uczeń nabywa pewnych przyzwyczajeń i wyzwala takie aktywności matematyczne, które pozwalają mu prawidłowo zachować się w nowej sytuacji. To pozwala nauczycielowi realizować współczesne doktryny nauczania matematyki.

Jak technicznie przygotować lekcję, w której ma być użyty komputer? Nie jest to proste i wymaga ze strony uczącego wiele przygotowań. Znam dwa sposoby wykorzystania komputera na lekcji.


Pierwszy sposób polega na przeprowadzeniu lekcji w sali komputerowej z całą klasą. Odbyłem wiele takich lekcji w swojej szkole. Dotyczyły one głównie nauczania przekształceń geometrycznych, odkrywania nowych twierdzeń i poszukiwania przekrojów wielościanów. Uczniowie mieli przygotowany zbiór poleceń, które wykonywali po kilka osób przy komputerze. Towarzyszyły temu liczne dyskusje, niekiedy kłótnie a czasami był ogólny rozgardiasz. Przychodził jednak czas na podsumowanie ich pracy i wówczas okazało się, że praca uczniów była owocna i przyniosła zamierzony efekt w postaci odkrytej hipotezy, miłego zaskoczenia i zdziwienia prostotą dojścia do niej, słuszności postawionego wcześniej przypuszczenia i wielokrotnie niepewności, wymuszającej konieczność dowodzenia faktów. To nie były lekcje, na których po podaniu uczniom tematu "Twierdzenie...." słyszało się ich reakcję w postaci pomruku o treści "znowu będzie dowód", lecz lekcje, w których po odkryciu hipotezy uczniowie domagali się tego dowodu. Lekcje takie wymagają ze strony nauczyciela solidnego przygotowania, a po lekcji nauczyciel jest naprawdę ... zmęczony...ale również usatysfakcjonowany.

Kiedy udało mi się zakupić dla szkoły urządzenie przekazujące obraz z komputera na dwudziestodziewięciocalowy ekran telewizora, a obecnie już projektor multimedialny, zmieniłem koncepcję lekcji. 


Drugi sposób  polega na tym, że komputer jest obsługiwany przez grupę dwóch, trzech uczniów, ale problem rozwiązywany jest na forum całej klasy. Wszystko to odbywa się dzięki projektorowi multimedialnemu, który  przenosi centralnie na dobrze widoczny ekran obraz z monitora komputera.   

Takie zabiegi techniczne wymusiły dwie drogi nauczania matematyki przy użyciu programu CABRI.
Pierwsza polega na samodzielnym wykonywaniu przez ucznia konstrukcji CABRI na ekranie komputera. Uczeń nabywa w ten sposób umiejętności w posługiwaniu się tym programem i programami jemu podobnymi. Potem, gdy sam stanie przed nowym problemem, łatwiej będzie mógł wykorzystać komputer.
Nie każdą konstrukcję można jednak wykonać w trakcie lekcji. Niektóre z nich wymagają korzystania z makrokonstrukcji a niekiedy nawet "tricków", które trudno wymyślić na poczekaniu. Dlatego też warto zaproponować uczniom przygotowane konstrukcje, które ten wykorzystuje do manipulowania gotowymi obiektami matematycznymi. Dynamika programu, możliwość pozostawiania śladu poruszających się obiektów oraz interakcyjne narzędzia do mierzenia odległości i badania przynależności, pozwalają uczniowi dostrzec w trakcie rozwiązywania problemów korelacje, związki metryczne i zależności algebraiczne badanych obiektów.

Gotowe konstrukcje  można odnaleźć na stronach internetowych (również na tej stronie) oraz w książkach, do których dołączone są CD ROMy. Najnowszym środkiem dydaktycznym może być zastosowanie apletu CABRI.  Aplet to konstrukcja, którą można zdynamizować na ekranie strony internetowej przez manipulowanie myszą wyróżnionymi obiektami. Takie gotowe aplety  można odnaleźć na stronie

  www.pabich.interklasa.pl


P
oniżej proponuję kilka konkretnych lekcji z wykorzystaniem programu CABRI.

Wybierz:

Odkrywanie twierdzeń  dotyczących własności trójkątów
Twierdzenie Pitagorasa 
 

 

w przygotowaniu:
Składanie przekształceń geometrycznych.
Test ze stereometrii

opracował Bronisław Pabich

Na nic Pascal, na nic C, gdy już w ręku masz CABRI!

[powrót do strony głównej] [odkrywanie twierdzeń]


aktualizacja 07 grudnia 2005