Główna
Historia
Walory przyrodnicze
Gadki Kurpiowskie
Miodobranie
Pieśni i przyśpiewki
Tańce kurpiowskie
Rękodzieło
Chata Kurpiowska
Strój ludowy
Garncarstwo
Pieczywo obrzędowe
Bartnictwo
Kto pisał o Kurpiowszczyźnie
Bibliografia
Mapa strony


XXIV Kurpiowskie Prezentacje Artystyczne
zobacz


Kliknij aby przejsc do Galerii
            


Prezentacja Flash
Pliki muzyczne


Webmaster
Teksty
Wersja angielska

HISTORIA

  Za panowania Piastów tereny dzisiejszej Puszczy Kurpiowskiej stanowiły obszar pograniczny z Prusami. Mało urodzajne gleby nie zachęcały tu do osiedlania się. Początkowo przebywali tu sezonowo mieszkańcy okolic trudniący się myślistwem, bartnictwem, rybołówstwem. W XIV wieku Puszcza budziła zainteresowanie książąt mazowieckich, jako doskonały teren łowiecki. Ożywiony ruch osadniczy rozwinął się na tych ziemiach w VV wieku. Przyczyn wzmożonego osadnictwa było wiele. W 1526 roku Księstwo Mazowieckie zostało przyłączone do Korony. Hołd pruski w 1525 i unia z Litwą usunęły groźbę najazdów z północy. Zagospodarowaniem terenów zainteresowani byli starostowie królewscy w Ostrołęce, Łomży, Przasnyszu i chętnie nadawali przybyłym nowe ziemie. Wreszcie osadników zachęcała do osiedlania Gwarancja wolności osobistej. Część z nich stanowili zbiegli poddani z folwarków szlacheckich.

  Do XVII wieku gospodarka na terenie Puszczy opierała się wyłącznie na eksploatacji dóbr naturalnych. Zajmowano się: myślistwem, rybołówstwem, wytapianiem żelaza z rudy darniowej. Szczególnie uprzywilejowani byli bartnicy. Posiadali oni własną organizację, rządzącą prawem bartnym, początkowo zwyczajowym, a w latach 1559 i 1616 spisanym i zatwierdzonym w 1630 roku przywilejem Zygmunta III Wazy.

  Warunki życia w Puszczy ukształtowały typ ludności puszczańskiej, miłującej wolność, patriotycznej, ofiarnie walczącej o niezależność i prawa. Kurpie byli doskonałymi strzelcami. Partyzanckie oddziały kurpiowskie walczyły przeciw Szwedom w czasie "potopu" w połowie XVII wieku.

  Kurpie odegrali chlubną rolę w walkach narodowowyzwoleńczych. W 1809 roku w wojnie z Austrią brał udział kurpiowski 6 Pułk Strzelców Pieszych zorganizowany przez pułkownika Ignacego Zielińskiego. W czasie powstania listopadowego pod Ostrołęką rozegrała się słynna bitwa (26 maj 1831 rok), w której znakomitym opanowaniem sztuki wojskowej i bohaterstwem odznaczył się gen. Józef Bem. Żywy był także udział Kurpiów w powstaniu styczniowym. Zasłynął tutaj szczególnie naczelnik powstańczy województwa płockiego - Zygmunt Padlewski.

  Po powstaniu styczniowym rozpoczął się rabunkowy okres eksploatacji Puszczy; Kurpiom odebrano broń i zabroniono polowań. Upadło bartnictwo, a nieurodzajne gleby nie mogły zapewnić utrzymania ludności. To wszystko spowodowało masową emigrację, szczególnie do Ameryki.

  W czasie I wojny światowej ze względu na duże znaczenie strategiczne Narwi (szereg umocnień) tereny te stały się linią frontu. Stąd wyruszyło na początku wojny uderzenie rosyjskie na Prusy Wschodnie, a po klęsce Rosjan pod Stębarkiem ustalił się na tej linii front, przełamany przez Niemców dopiero w lipcu 1915 roku.

  W czasie II wojny światowej tereny Puszczy znalazły się pod okupacja niemiecką. Od 1 września 1939 roku polskie ugrupowania - armia "Modlin" i Samodzielna Grupa Operacyjna "Narew" - toczyły tu krwawe walki. 3. 09 została przełamana linia obrony armii "Modlin". Niemcy sforsowali Narew i uderzając przez Puszczę Białą, 8. 09 zajęli Ostrów Mazowiecką. Oddziały SGO "Narew" mimo bohaterskich walk pod Wizną, zostały okrążone w rejonach Zambrowa i ostatecznie skapitulowały 13. 09. 1939 roku.

  W czasie okupacji hitlerowcy, tłumacząc pochodzenie miejscowej ludności od rzekomo nordyckich plemion pruskich, zamierzali utworzyć w części Puszczy Zielonej odrębne państwo Kurpiów. Próby te skończyły się niepowodzeniem.



"Kurpiowska Puszcza Zielona" pod redakcją Witolda Mierzejewskiego, str.4











All Rights Reserved
Design by Maciej Żuber.