Obrazek tytułowy
Obrazek tytułowy
O stronie Liczby Liczba π Tales Pitagoras Humor Möbius
 O Talesie i nie tylko

O Talesie
Tw. Talesa (wersja I)
Tw. Talesa (wersja II)
Tw. Talesa (wersja III)
Zadania
Tales z Miletu

Tales urodził się około 624 roku p.n.e. w Milecie (obecnie na terenie Turcji). Przez pierwszą część życia był zręcznym kupcem. Do dzisiaj zachowała się też informacja, że był to bardzo komunikatywny i optymistyczny człowiek o znakomitym zdrowiu, łączący poświęcenie nauce z uprawianiem sportu. Niejeden raz zdobywał olimpijskie laury.
Tales wiele lat przebywał w Egipcie, starając się wniknąć w tajniki kapłanów. Wszystkich zadziwiał swoją znajomością geometrii i astronomii, szczególnie po tym, gdy przewidział całkowite zaćmienie Słońca w 585 r. p.n.e., do którego doszło pod koniec wojny między Lidyjczykami a Medami.
Tales interesował się przede wszystkim figurami geometrycznymi. Udowodnił m.in., że:
  • każda średnica dzieli koło na dwie równe części,
  • kąty przy podstawie w trójkącie równoramiennym są równe,
  • dwa trójkąty są przystające jeżeli bok i dwa kąty przy tym boku w jednym trójkącie są równe odpowiednio bokowi i dwóm kątom w drugim trójkącie (cecha kbk przystawania trójkątów),
  • kąty wierzchołkowe, utworzone przez przecinające się proste, są równe,
  • kąt wpisany oparty na półokręgu jest prosty,
  • przez wszystkie wierzchołki każdego trójkąta można poprowadzić okrąg, podobno podał też odpowiednią konstrukcję.
Znalazł również sposób na zmierzenie wysokości piramidy Cheopsa w Gizie. Wybudowana dwa tysiące lat temu była jedyną budowlą której wysokości nikt nie potrafił zmierzyć. Tales wykorzystał do pomiarów cień słoneczny ale musiały zachodzić pewne szczególne warunki. Cień słoneczny musiał był prostopadły do podstawy piramidy a jednocześnie jego długość musiała być równa wysokości piramidy. Aby spełnić te dwa warunki Tales musiał pokonać nie tylko problemy matematyczne, ale i geograficzno-astronomiczne. Cień piramidy porównywał ze swoim cieniem. W dzisiejszej jednostce miary wysokość piramidy Cheopsa wynosi 147 metrów.
Podobno obliczył też odległość statku od brzegu morza (oczywiście pomiarów dokonał nie wybierając się w morze).
W czasach Talesa określenia matematyka, filozofia jeszcze nie istniały, wymyślono je później. Tales był matematykiem i filozofem jednocześnie. Był pierwszym człowiekiem, który zaczął zadawać sobie pytania o pierwotne elementy świata. Z czego zbudowany jest świat fizyczny i jak działa? Znalazł odpowiedź, stwierdził, że woda jest pierwotnym i ostatecznym żywiołem. Wierzył, że Ziemia jest płaskim dyskiem pływającym w nieskończonym oceanie. Trzęsienia Ziemi miały wynikać właśnie z tego faktu. Był najprawdopodobniej pierwszym człowiekiem, który tłumacząc to zjawisko nie odwoływał się do żadnych nadprzyrodzonych sił.
Tales zadawał sobie również pytanie: co to znaczy myśleć? Jemu zawdzięczamy słynne powiedzenie "Poznaj samego siebie"..
Platon (427-347 p.n.e.) opisuje następującą anegdotę z życia Talesa. Kiedyś nocą Tales spoglądał w niebo i wpadł do rowu. Piękna służąca pomogła mu podnieść się i zapytała go: "Jak możesz oczekiwać, że zrozumiesz co się dzieje na niebie, jeżeli ty nie widzisz nawet co masz pod nogami?"
Tales nie miał dzieci, adoptował syna swojej siostry. Umarł w Milecie około 547 roku p.n.e., na stadionie, na skutek udaru słonecznego, oklaskując walczących o zwycięstwo olimpijczyków. Niestety nie zachowały się żadne prace Talesa.