Strój rzeszowski
Kolędy
Zapisy nutowe
Folklor wczoraj i dziś
Posłuchaj muzyki regionalnej
Obejrzyj występy Zespołu Pieśni i Tańca "Igloopolanie"
     Część 1
     Część 2


OPIS WYBRANYCH TAŃCÓW CHARAKTERYSTYCZNYCH DLA
NASZEGO REGIONU

    Mimo pogranicznego charakteru regionu, grupa rzeszowska rozwinęła się odrębnie i wytworzyła kulturę, której elementy najwyraźniej wyróżniają się spośród innych grup regionalnych. Szczególnie tańce rzeszowskie , wraz z tańcami bardziej na południe położonego Pogórza nie znajdują sobie równych pośród tańców pozostałych regionów Polski. Ich specyficzny styl, dynamika ich choreotechniki z zadzierzystymi gestami rąk, żywe tempo i charakterystyczny rytm oraz brzmienie towarzyszącej muzyki, soczysta przyśpiewka, porywają każdego. Ode tego regionu zaczyna uwidaczniać się zanik rytmów mazurkowych. Mimo, że oberek i chodzony pojawiają się również i tu, częściej od nich, występują nowszy od oberka sztajerek i walc. Przewagę zdobywają rytmy parzyste, które już w całej strefie wschodniej, a następnie południowej, są dominujące. Krakowiak, a przede wszystkim wielka rozmaitość odmian polki są dla tego regionu najbardziej reprezentatywne. Jeśli zaś rzeszowska polka to przede wszystkim polka przez Nogę. Tancerze w parach, ustawieni naprzeciw siebie łączą się ujęciem zamkniętym. Mężczyzna prawą ręką ujmuje kobietę w talii od strony pleców, ona lewą rękę kładzie na jego prawym ramieniu. Lewa ręka mężczyzny i prawa kobiety połączone dłońmi są uniesione w bok. Niekiedy mężczyźni opierają lewą rękę, połączoną z prawą ręką partnerki na swoim lewym biodrze, nieco do tyłu. Postawa tancerzy wyprostowana. Taniec polega na bardzo zamaszystych obrotach wykonywanych krokami w rytmie dwóch ósemek i dwóch ćwierćnut. W pierwszym takcie na raz wykonują bardzo długi krok, tancerz prawą nogą w przód, tancerka lewą nogą w tył; na dwa drugi taki sam krok: tancerz lewą, tancerka prawą nogą. W takcie drugim na raz jeszcze jeden długi krok, tancerz prawą, tancerka lewą nogą i zaraz po nim, na i dostawiają drugą nogę: tancerz lewą do prawej, tancerka prawą do lewej z wyprostowaniem kolan i lekkim wzniesieniem się na palce. To jest motyw niezmiennie powtarzający się w ciągu całego tańca. Na dwa drugiego taktu przypada taki sam długi krok, jaki tancerze wykonywali na raz w pierwszym takcie, rozpoczynając taniec. W trzecim takcie na raz długi krok, a na dwa i krok z dostawieniem drugiej nogi. Ten sam schemat tancerze powtarzają dwukrotnie w ciągu trzech taktów, ciągle wirując z wielkim rozmachem dookoła izby. Od mieszkańców innych regionów Polski odróżnia Rzeszowiaków ich niezwykły temperament wyrażany w śpiewie i w tańcu.
Staje Rzeszowiak przed kapelą, intonuje przyśpiewkę i rusza w taniec urozmaicając go według własnej fantazji przytupami, zwrotami, sposobem ujęcia w parze, to znów unoszeniem co jakiś czas uwolnionej ręki śmiałym gestem w gór. Wyraża w ten sposób radość, a jednocześnie coś, czego nie oddałyby słowa: hej z drogi, bo ja tu tańcuję!
Bardzo interesujący jest taniec KRZYŻAK, który składa się z dwóch różnych choreotechnicznie części. Pierwsza część wykonywana przy muzyce w trakcie trójdzielnym, jest wolnym walcem, tańczonym przez cztery pary w ujęciu zamkniętym. Tancerz i tancerka w parze znajdują się naprzeciw siebie. Ręce tancerza wyciągnięte w przód obejmują barki partnerki od strony pleców; dłonie położone płasko na łopatkach. Tancerka również wyciąga ręce w przód, nad rękami partnera i kładzie dłonie płasko na jego ramionach. Łokcie zgięte, wysunięte na zewnątrz, podniesione do poziomu barków. Podczas pierwszej części tańca, w której przypada po trzy kroki w rytmie ćwierćnut na każdy takt, pary taneczne obracają się w prawo, z jednoczesnym kołysaniem połączonych rąk. Kieruje tym ruchem mężczyzna: prawy łokieć opuszcza w dół lewy podnosi w górę, lewy w dół, prawy w górę itd. Na każdą ćwierćnutę taktu następuje zmiana położenia. Pary posuwają się w obrotach prawie na całych stopach po liniach boków kwadratów, pod słońce. Na koniec zatrzymują się na rogach kwadratu, czy też po środku jego boków, tak że każda para ma naprzeciw siebie drugą parę. Wszystkie pary są zwrócone bokiem do środka (i do siebie): mężczyźni lewym, kobiety prawym bokiem. Z rozpoczęciem drugiej części tańca w rodzaju krakowiaka, o takcie dwudzielnym, pary uwalniają dotychczasowe ujęcie. Dwie z nich, przeciwległe, całkowicie rozłączają ręce i wyciągają je równolegle w bok na wysokości ramion. W ciągu czterech taktów, bocznymi krokami (krokiem cwału jak w krakowiaku) przebiegają na przeciwległe miejsca. Podczas mijania mężczyźni tańczą po zewnętrznej stronie, przepuszczając środkiem, między sobą, swoje partnerki. W czwartym takcie, po dobiegnięciu do przeciwnych miejsc, wykonują na ostatnią ćwierćnutę skok na obydwie nogi i łączą się ze swoimi partnerkami ujęciem zamkniętym: prawą ręką tancerz obejmuje partnerkę w pół, tancerka lewą kładzie na jego prawym ramieniu. Lewa ręka tancerza i prawa ręka tancerki uniesione w bok do wysokości barków, łączą się dłońmi. Pary zwracają się drugim bokiem do środki kwadratu tak jakby były ustawione na poprzednich miejscach: mężczyzna lewym, kobieta prawym bokiem. W czasie tańca dwóch par cwałem po przekątnej kwadratu, dwie pozostałe pary, połączone ujęciem zamkniętym. Z rękami wzniesionymi do poziomu barków (mężczyzny lewa, kobiety prawa ręka), akcentują na miejscu mocnym tupnięciem początek każdego taktu na raz, mężczyzna lewą, kobieta prawą nogą. Odsunięci nieco od siebie są częściowo zwróceni przodem w stronę tańczących, przebiegających po przekątnej par. obserwują ich taniec w oczekiwaniu na swoją kolej.


do góry

 


dalej


Zobacz Galerię





Q U I Z
Chłopi ostrzyli kamienie za pomocą:
oskardu
bontu
dunalu

 

mapa strony