ZABYTKI


 

ZAMEK

    W latach 1424 - 54 biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki, ówczesny właściciel Pińczowa, wzniósł zamek. Zbudowano go z kamienia i cegły, na planie czworoboku, z dużą dwukondygnacyjną wieżą mieszkalną, naprzeciwko której ulokowano wieże obronne. Droga do zamku prowadziła podjazdem wzdłuż skłonu, przez most ponad fosą, której wielkość i rozplanowanie potwierdziły badania architektoniczno-archeologiczne z lat sześćdziesiątych. Przebudowano go,  według projektu Santi Gucciego, w końcu XVI wieku na renesansową siedzibę kolejnego właściciela - biskupa Piotra Myszkowskiego. Był to wspaniały zamek, który budził zachwyt współczesnych, dominował nad okolicą, widoczny z dalekiej perspektywy, dowodził potęgi rodów możnych fundatorów. W końcu XVIII wieku zniknął górujący nad miastem zamek. Oszczędził go "potop szwedzki", jednak wraz z upływem czasu uległ destrukcji i decyzją właścicieli został rozebrany około 1780 roku.

 

KOŚCIÓŁ I KLASZTOR

 

 

         Kościół został wzniesiony około połowy XV wieku z fundacji Zbigniewa Oleśnickiego. Z pierwotnego kościoła zachowała się kruchta z profilowanym, ostrołukowym portalem wiodącym do wnętrza oraz fragment nawy głównej.

Przy kościele wzniesiono również gotycki klasztor dla zakony paulinów w XVI wieku. Przyjmując zasady nowej wiary zaczęto zmieniać kościoły na zbory. Mikołaj Oleśnicki  w 1550 roku wypędził paulinów i przeznaczył kościół i klasztor na cele nowego ruchu.

        Późnorenesansowy kościół i klasztor reformatów ufundowany został przez Piotra Myszkowskiego. Znany jest z cudownego obrazu Matki Boskiej Mirowskiej. W bibliotece klasztornej zachowała się kronika prowadzona od roku 1683.

                 

SYNAGOGA

     

    Wzniesiona na planie prostokąta, z dachem pogrążonym. Wnętrze zostało nakryte sklepieniem kolebkowym z lunetami. W okresie II wojny światowej, synagoga podzieliła los społeczności żydowskiej - zniszczono wystrój i wyposażenie. Stan dzisiejszy nie pozwala ocenić jej pierwotnych walorów. W babińcu zachował się fragment ornamentalnego malowidła orz późnorenesansowy ołtarz na rodały w sali modlitw. Była przebudowywana w XVII i XVIII wieku.

 

KAPLICA ŚW. ANNY

 

       Jest usytuowana na szczycie wzgórza, ponad miastem. Widać ją z daleka, już zza Nidy. Jest dziełem Santi Gucciego, a została ufundowana przez Zygmunta Myszkowskiego. Późnorenesansowa, murowana z kamienia pińczowskiego na planie kwadratu, nakryta kopułą z latarnią. Od frontu poprzedza ją również kwadratowa kruchta nakryta małą kopułką. Otaczają ją dziewiętnastowieczne figury świętych: Pawła, Tekli i Michała.  

 

FONTANNA

       Jeden z najstarszych polskich obiektów tego typu. Została ufundowana przez Zygmunta Myszkowskiego w 1593 roku, a zaprojektował ją i wykonał Santi Gucci. Nie zachowała się niestety pięknie wykonana misa kamienna wieńcząca fontannę, zastąpiona misą blaszaną. Obecnie fontannę oglądać możemy w muzeum. 

 

PAŁAC WIELOPOLSKICH

        Gdy zniknął zamek, Franciszek Wielopolski, ówczesny właściciel Pińczowa, wzniósł nowa rezydencję usytuowaną w narożu dawnego ogrodu zamkowego. Zaprojektował ją znany architekt Fryderyk F. Nax. Ciosową elewację frontową wieńczy trójkątny naczółek z płaskorzeźbionym herbem fundatora, a nad oknami umieszczono płaskorzeźbione płyciny ze scenami mitologicznymi. W trakcie badań we wnętrzu odkryto fragmenty malowideł. Rzeźby Pomony i Flory usytuowane przed elewacją frontową już po konserwacji uszkodził wandal. Odtrącona głowa obecnie jest w muzeum i obiekt wymaga ponownej konserwacji.

 

BASZTA OGRODOWA

       Gdy Santi Gucci przebudowywał zamek w Pińczowie, powstało podzamcze, ogród otoczony murem, zwierzyniec oraz słynne pińczowskie łaźnie. W ogrodzeniu umieszczone były cztery baszty, z których jedna zachowała się do dziś. Jest to niewielki piętrowy budynek na planie pięciokąta, który nakrywa gontowy dach. Baszta jest zwieńczona konsolowym gzymsem z liśćmi akantu, prowadzi do niej portal z herbem Jastrzębiec Myszkowskich.