Menu

Mapa

Opis

Historia

Zwyczaje

Dwory

Kościoły
Pomniki

Sławni ludzie

Mniejszości narodowe

Wesele w 1860 r.

Wesele w 1979 r.

Stare fotografie Moniki

Stare fotografie Danieli

Mapa strony

Bibliografia

Autorzy

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dwory i pałace

     W krajobrazie Powiatu Wołomińskiego ważną rolę odgrywają dwory i pałace. Jeszcze w XVII wieku wiele z nich miało charakter obronny. Takim był zapewne dwór w Zawiszynie koło Jadowa, zbudowany w XVI wieku przez Mikołaja Zawiszę, starostę królowej Bony. Dziś pozostały po nim ślady na wzgórzu otoczonym fosą. Cechy obronne posiada również dobrze zachowany dwór w Chrzęsnem koła Tłuszcza zbudowany w 1635 roku dla Dobrogosta Grzybowskiego, starosty warszawskiego.
     Typowe dwory szlacheckie, pozbawione już charakteru obronnego zaczęły powstawać w XVIII wieku. Spełniały one rolę dworu rodzinnego. Otoczone parkową zielenią a często i stawami, dominujące nad najbliższym otoczeniem, kształtowały cechy mazowieckiego i polskiego krajobrazu.
     Malowniczym i dominującym akcentem dworu, jego ozdobą był wydatny, pokryty gontem, rozłożysty dach. We wnętrzach dworów dominowały, najpierw duża izba stołowa, później zaś reprezentacyjny salon poprzedzony obszerną sienią. Dwory i pałace miały zazwyczaj bogato i kunsztownie zdobione wnętrza.
 

Dwór "Zosia" w Czarnej

     Został zbudowany w drugiej połowie XVIII wieku dla Tomasza de Tylii, podstolego ziemi warszawskiej. Była to budowla parterowa, drewniana, o konstrukcji zrębowej. Od frontu dwór zdobił ganek o czterech kolumnach toskańskich na murowanym cokole, zwieńczony trójkątnym drewnianym szczytem. Uroku dworowi nadawał okazały dach mansardowy kryty gontem. Po drugiej wojnie światowej uległ dewastacji i został rozebrany.
     Nowi właściciele od podstaw odbudowali dwór w nieco zmienionym kształcie, wznosząc go wyżej, ale zachowując jego poprzedni charakter. Dokonali też renowacji krajobrazowego parku założonego w pierwszej połowie XIX wieku.


Dworek "Zosia" w dwudziestoleciu międzywojennym

 

Widok obecny

 

Dwór w Głuchach

     Dworek w którym urodził się i przeżył lata dziecinne Cyprian Kamil Norwid. Jest drewnianą budowlą klasycystyczną. Zbudowany na planie prostokąta, piętrowy, nakryty czterospadowym dachem krytym gontem. Od podjazdu i ogrodu posiada dwa ganki o drewnianych słupach, zwieńczone trójkątnymi szczytami. Na szczycie ganku od ogrodu rzeźba głowy Adama Mickiewicz dłuta Bolesława Jeziorańskiego. 
      Po rodzinie Norwidów dwór był własnością rodziny Suskich i Jeziorańskich. W 1964 roku stał się własnością Beaty Tyszkiewicz i Andrzeja Wajdy, którzy dwór odrestaurowali. Otaczający dwór park z połowy XIX wieku posiada wiele ciekawych okazów, wśród nich aleje wysadzane lipami, klonami i grabami oraz piękny okazały klon srebrzysty - pomnik przyrody.

 

Dwór w Jaktorach - Chajetach

     Zbudowany został w piewszej połowie XIX wieku dla rodziny Czarnkowskich. W 1910 roku dwór z majątkiem zakupił Roman Walenty Jeleniewski. Dwa lata później dokonał on przebudowy dworu według projektu architelta Tadeusza Zielińskiego. To wtedy dobudowano mu piętro i wysoki, obejmujący dwie kondygnacje portyk zwieńczony tympanonem z alegorią Świtu, Dnia i Nocy. Autorem płaskorzeźby był Bolesław Jeziorański, twórca pomnika Tadeusza Kościuszki w Dąbrówce. Po wojnie dwór z majątkiem został odebrany właścicielom. Najpierw mieszkali tam różni uciekinierzy, później dwór został siedzibą Gromadzkiej Radzy Narodowej a jeszcze później zamieniono go na pomieszczenia magazynowe. Kolejni użytkownicy dokonywali dewastacji dworu aż do jego ruiny. 1981 roku dwór nabyli od Państwowego Funduszu Ziemi państwo Jadwiga i Witold Woliscy. Ich wielkim wysiłkiem został on odbudowany, odrestaurowano również park otaczający dwór. W 1995 roku właściciele otrzymali nagrodę Ministra Kultury i Sztuki dla najlepszego użytkownika zabytku.

 

Dwór w Chrzęstnem

     Zbudowany w 1635 roku dla w stylu renesansowym z pewnymi cechami barokowymi dla Stefana Grzybowskiego, kasztelana lubelskiego, starosty warszawskiego. Jest to budowla murowana, jednopiętrowa na rzucie prostokąta. Ma grube mury na 1,5 m oraz dwie baszty, rozmieszczone symetrycznie w środku zachodniej elewacji. Te elementy wskazują, że dwór był czymś pośrednim pomiędzy rezydencją pałacową a obronnym zameczkiem. pomieszczenia na parterze mają kolebkowe sklepienia z lunetami, ozdobione żebrami i rozetami ze stiuku. Na piętrze stropy belkowe z XVIII wieku oraz rokokowe kominki z piaskowca z połowy XVIII wieku. Obok dworu budynek administracyjny, spichlerz oraz resztki parku.

 

 

 

 

 

Pałac w Woli Rasztowskiej

      Położony jest blisko szosy Radzymin-Jadów i otoczony resztkami parku krajobrazowego z pierwszej połowy XIX wieku. Zbudowany został około 1680 roku z fundacji rodziny Łuszczewskich. Była to budowla barokowa, zbudowana na planie prostokąta, piętrowa z nieco wyższą częścią środkową z ryzaliami od frontu i od ogrodu, zwieńczonymi trójkątnymi szczytami. Elewację ogrodową zamykały dwie wierze alkierzowe nakryte czterospadowymi dachami.
     W czasie II wojny światowej pałac uległ zniszczeniu. Jego ruiny po wojnie i reformie rolnej przejął Centralny Zarząd Radiostacji i Telewizji. Nowy właściciel rozebrał ruiny i na starych fundamentach wystawił w latach 1951-53 całkowicie nowy pałac. Jego projektantem był Jan Woliński. Obecna bryła pałacu nawiązuje w swej formie do pałacu z końca XVII wieku. W pałacu umieszczono szkołę i przedszkole., a wokół niego wybudowano osiedle mieszkaniowe dla pracowników obsługujących zbudowaną po drugiej stronie szosy radiostację.

 

 

Pałac w Dębinkach

     Pałac zbudował w pierwsze połowie XVII wieku Jan Renard, podstoli nurski, pułkownik gwardii królewskiej. Przebudowany dwukrotnie w pierwszej połowie XIX wieku przez Ksawerego Dybowskiego stolnika bełdzkiego i w drugiej połowie XIX wieku przez budowniczego Władysława Mierzanowskiego.
     Jest to budowla klasycystyczna, parterowa. Od frontu posiada portyk o czterech kolumnach toskańskich, dzwigających szerokie belkowania i trójkątny szczyt. Od ogrodu na ryzalicie pod oknami płyciny z dekoracją roślinną. W pomieszczeniach ozdoby stiukowe, kominki i pamiątkowa tablica związana z Janem Renardem. Obok pałacu dwie oficyny dworskie z drugiej połowy XVIII wieku oraz okazały park założony w XVIII i przebudowany w następnym wieku. W nim stawy i okazy starodrzewu.

 

 

Pałac w Markach

     Rezydencja rodziny Briggsów, właścicieli wielkiej fabryki przędzalniczej. Zbudowany w latach 1883-1890 według projektu Antoniego Beilla. 

 

 

 

Dwór w Slęzanach

     Pięknie położony na nadbużańskiej skarpie, zbudowany został około 1880 roku. Prawdopodobnie wcześniej stał w tym samym miejscu inny pałac zbudowany dwa wieki wcześniej.
     Jest to budowla murowana, otynkowana, jednokondygnacyjna, jedynie części objęte przez skrajne ryzality posiadają dwie kondygnacje. Budynek główny składa się z trzech członów, co podkreślają kształty dachów, gzymsów i obramowań okien. Na początku XX wieku do budynku dostawiono skośne skrzydło wschodnie. Pod względem stylowym pałac można zaliczyć do eklektyzmu.
      Aktualnie właścicielem pałacu jest Bank Państwowy PKO. Pałac został z wielkim pietyzmem odrestaurowany i otrzymał stylowe wyposażenie. Odbywają się w nim konferencje i rózne okolicznościowe spotkania oraz koncerty.

 

Dwór w Jadowie

     Obecny zespół dworski zachowuje wygląd z czasów jego gruntownej przebudowy po 1860 roku przez rodzinę Kotarbińskich ówczesnych właścicieli majątku. Władali nim do 1945 roku, kiedy przejęto go na skarb państwa i zamieniono na gospodarstwo rybackie.

 
 

do góry