położenie Finlandia w Europie hymn i godło historia kultura sport
sauna zjawiska polarne św. Mikołaj zwierzęta rośliny mapa serwisu

zdjęcie ze strony www.santatelevision.com

Dlaczego Św. Mikołaj wybrał renifery?


Nie będziemy jednak czekać do nocy wigilijnej aby je (renifery) o to zapytać. Wystarczy jeśli przyjrzymy się bliżej przystosowaniom reniferów do życia w arktycznym środowisku. Świety Mikołaj oprócz reniferów miał jeszcze do wyboru woły piżmowe, jednak ich wielkość i ciężar sprawiają iż nie są one tak rączymi biegaczami jak renifery. Poza tym ich grube futro nie nadaje się do biegania w klimacie nieco cieplejszym niż arktyczny. Jednym z kluczowych przystosowań reniferów do życia w surowym północnym klimacie jest ich niewybredność w wyborze „paliwa”. Żaden jeleń, łoś czy antylopa nie utrzymałby się przy życiu na reniferowej diecie. Same renifery również miałyby z tym spore kłopoty gdyby nie symbioza. Polega ona na naturalnym, stałym współżyciu dwóch organizmów należących do różnych gatunków korzystne dla jednego gatunku (komensalizm), lub dla obu stron (mutualizm). Symbiontami reniferów są bakterie żyjące w ich przewodzie pokarmowym. Rozkładają tam pokarm złożony głównie z porostów który inaczej byłby dla reniferów niestrawny.(Symbioza taka jest wśród roślinożerców dość typowa, spotykamy ją np. u bydła). Same porosty są również przykładem organizmu symbiotycznego, gdyż ich ciało zbudowane jest ze strzępek grzybów oraz z jednokomórkowych glonów. Grzyby w ciele porostów ochraniają glony i dostarczją im wody oraz soli mineralnych, natomiast glony dostarczają grzybom produktów fotosyntezy. Dzięki temu porosty mogą rosnąć w środowisku, gdzie ani same grzyby, ani glony nie miałyby najmniejszych szans. Arktyka jest właśnie takim środowiskiem gdzie porosty nie mają kokurencji. Renifery dzięki „zaprzyjaźnionym” bakteriom znalazły w arktycznych porostach obfitość pożywienia. Jednak sama symbioza z bakteriami nie wystarczy, aby ucztować na trenie pokrytym śniegiem. Trzeba jeszcze dysponować odpowiednimi narzędziami do jego usuwania, nawet wtedy gdy jest on zmarznięty. Również pod tym względem renifery przystosowały się w sposób wyjątkowy. Jako jedyne jeleniowate ich samice również posiadają poroże. Co prawda mniejsze niż u samców ale do „odśnieżania” w zupełności wystarczjące.Trzeba przyznać, że Św. Mikołaj naprawdę dobrze wybrał sobie zwierzęta do zaprzęgu. Renifery jako jedyne duże ssaki lądowe pomimo rozwoju cywilizacji są ciągle gatunkiem niezagrożonym. Obecnie żyje ich kilka milionów, a największe stada liczą kilkaset tysięcy osobników. Między innymi dlatego renifery są zwierzętami migrującymi. Żadne pastwisko nie jest przecież w stanie wyżywić takiej ilości zwierząt . Wędrują więc w poszukiwaniu pożywienia przemierzając w ciagu roku killka tysięcy mil. Podczas tej wędrówki pokonują rzeki (gdzie pomimo, że są dobrymi pływakami wiele z nich tonie). W tym czasie nękane są przez wilki , niedźwiedzie grizzly ale przede wszystkim.........komary. Miliardy tych małych owadów w bezwietrzne dni są zmorą reniferów. Niektóre młode osobniki mogą nawet zginąć osłabione nie tyle ubytkiem krwi, co ciągłymi próbami ucieczki przed rojami żarłocznych krwiopijców. Renifery jak wszystkie kopytne mają bardzo ciekawe przystosowanie do biegania. Otóż, ich ścięgna przyczepione do racic działają jak sprężyny i w czasie biegu naciągają się pod ciężarem zwierzęcia, aby w momencie wybicia nadać mu nieco więcej energii. Pozwala im to na długi bieg praktycznie bez zmęczenia. Poza tym racice reniferów są o wiele szersze niż innych parzystokopytnych, co działa niczym rakiety śnieżne. Mało tego-ich spód pokryty jest sztywną sierścią, co zapobiega ślizganiu się po ubitym śniegu i lodzie. Poza Mikołajem nawet człowiek docenił zalety tych zwierząt i zaczął je hodować. Renifery żyjące w niewoli w Ameryce nazywane są reindeer. Można powiedzieć, że dla niektórych ludów północy renifery są tym czym dla Indian były bizony, a nawet więcej. O ile bowiem gdy w przypadku Indian bizony stanowiły podstawę wyżywienia, to w Arktyce gdzie czasem trudno nawet o kamień, renifery poza pożywieniem są jedynym źródłem materiałów używanych do budowy domostw, narzędzi itp. Poza tym udomowione stanowią pokaźną siłę roboczą. Dziś już nie wiadomo kto pierwszy wpadł na ten pomysł, ale na pewno nie tylko Św. Mikołaj zaprzęga renifery do swoich sań.
Tomasz Zaborowski
Materiał zaczerpniety ze strony www.zewnatury.com/ html/article13.html