środa 20 marca 2019 imieniny Eufemii i Klaudii 1828 - Urodził się Henryk Ibsen
Do końca roku pozostało: 0 dni
Biologia
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Błony plazmatyczne - ich budowa i funkcje

Wstęp

Komórka eukariotyczna jest systemem błon plazmatycznych. Dzielą one cytoplazmę na wyspecjalizowane obszary i ograniczają wnętrza organelli komórkowych, takich jak lizosomy, wakuole, struktury Golgiego, jądra komórkowe, mitochondria i plastydy.
Żeby żyć, każda komórka musi być otoczona zewnętrzną błoną komórkową, czyli plazmalemmą. Plazmalema, jak wszystkie błony biologiczne, jest błoną zbudowaną z białek i lipidów.

objaśnienia do schematu:
1 - cząsteczki fosfolipidów złożone z hydrofilowych główek i hydrofobowych ogonków,
2, 3, 4 - białka integralne,
5 - białko peryferyjne.

Białka integralne są całkowicie lub w znacznym stopniu związane z błoną, natomiast białka powierzchniowe (peryferyjne) nie są w ogóle zanurzone w błonie komórkowej. Zarówno lipidy, jak i białka są zdolne do przemieszczania się, a zatem błony biologiczne są strukturami dynamicznymi o charakterze płynnej mozaiki.

Błona komórkowa pełni następujące funkcje:
a) oddziela wnętrze komórki od środowiska,
b) umożliwia komunikowanie się sąsiednim komórkom,
c) pozwala na selektywny, wybiórczy, dwukierunkowy transport jonów i cząsteczek do otoczenia, a także odbiera bodźce ze środowiska i przekazuje je innym komórkom.

Przez błonę komórkową z łatwością przechodzą gazy takie jak tlen, azot i dwutlenek węgla, natomiast jony H+, Na+, K+, Ca2+, glukoza i maltoza nie mogą swobodnie przechodzić przez błony plazmatyczne. Ich przepuszczalność jest zatem selektywna.
Transport przez błony może być transportem biernym lub aktywnym. Transport bierny odbywa się na drodze dyfuzji. Dyfuzja jest to samorzutne przemieszczanie się cząsteczek jakiejś substancji z regionu o wyższym stężeniu do regionu o niższym stężeniu. W ten sposób dyfundują: woda, tlen, azot i dwutlenek węgla. Obok dyfuzji prostej zachodzi dyfuzja ułatwiona. Ten rodzaj transportu odbywa się przy udziale specyficznych białek przenośnikowych. Podobnie jak w przypadku zwykłej dyfuzji, transport odbywa się zgodnie z gradientem stężeń i nie wymaga dostarczenia jakiejkolwiek energii. Na drodze dyfuzji ułatwionej przenika np. glukoza. Transport aktywny natomiast jest to transport wymagający energii. Odbywa się on od regionu o niższym stężeniu do regionu o wyższym stężeniu, a źródłem energii jest energia zmagazynowana w ATP.
Jak wcześniej wspomniano, błona komórkowa jest całkowicie przepuszczalna dla wody. Woda przedostaje się przez błonę na zasadzie osmozy. Osmoza jest to przechodzenie wody (głównego rozpuszczalnika w układach biologicznych) przez błonę półprzepuszczalną z regionu o wyższym stężeniu wody do regionu o niższym stężeniu.
Głównym zbiornikiem wody w komórce roślinnej jest wakuola. Wakuole są to pęcherzyki w obrębie cytoplazmy oddzielone od niej błoną plazmatyczną, zwaną tonoplastem. Wakuolę wypełnia sok komórkowy, którego głównym składnikiem jest woda (stanowi ona około 90% jego zawartości).
Podstawową funkcją wakuoli jest utrzymywanie turgoru, czyli jędrności komórek roślinnych. Zmiany turgoru następują na skutek zmian stężenia substancji w wakuoli i cytoplazmie. Spadek turgoru związany jest z odwodnieniem komórki i objawia się więdnięciem rośliny, marszczeniem owoców czy korzeni. Pobrana przez komórkę woda na drodze osmozy powoduje powrót komórki do stanu normalnego.





Autor: Danuta Łuczak
Komentarze + Dodaj komentarz
  • OSMOZA, oluxy (odpowiedzi: 0)
  • Osmoza to przechodzenie wody przez błonę półprzepuszczalną ale z mniejszego stężenia do większego ,dlatego ,p. mamy zjawisko wodniczki tętniącej u pantofelka
  • Książka, masej (odpowiedzi: 0)
  • Czy moglibyście mi podać link do strony internetowej w której mógłbym kupić książkę:| Obserwacje i doświadczenia w nauczaniu biologii J.Mullera i Ludwiny Palki wydane przez WSiP?? Bardzo jest mi ona potrzebna i prosze o jak najszybszy kontakt
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl