wtorek 18 czerwca 2019 imieniny Elżbiety i Marka 1815 - Bitwa pod Waterloo
Do końca roku pozostało: 0 dni
Biologia
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Żywy świat lodu

Żywy świat lodu (2)

Światło słoneczne dobrze przechodzi przez lód i dlatego możliwy jest rozwój flory lodowej, czyli glonów rosnących na spodniej stronie kry. W czasie dnia polarnego, który zaczyna się na biegunie na początku maja, światło penetruje nawet kilkanaście metrów pod grubą pokrywą lodową. Im więcej światła, tym szybszy i bujniejszy jest wzrost mikroskopijnych glonów. Wystarczy jednak nawet niezbyt gruba warstwa śniegu, by ograniczyć przenikanie światła i wtedy w głębokim cieniu glony rozwijają się słabo, cienką warstwą. Pomimo tego że flora lodowa to tylko mikroskopijne, jednokomórkowe glony – najczęściej okrzemki, to w sprzyjających warunkach mogą one tworzyć ogromne, kilkumetrowe girlandy, zwieszające się z pokrywy lodowej nad głębiną jak zielone stalaktyty.



Efekt oddziaływania krawędzi lodu na ekosystem morski. Glony podlodowe rosną pod powierzchnia kry, żerują na nich drobne zwierzęta zooplanktonowe, organizmy te wynoszone są z prądami morskimi poza strefę lodu, powoli opadają w głąb, gdzie żerują na nich ryby i ptaki. 1- sytuacja przed zakwitem glonów, 2- zakwit jednokomórkowych glonów, 3- opadanie glonów po zakwicie, 4- larwy ryb i zooplanktonu, 5- wiosenna wędrówka zooplanktonu, 6- opadanie zawiesin.


Pod pakiem lodowym, w jego pęknięciach i szczelinach żyją drobne organizmy morskie zwane kriofauną albo fauną sympagiczną. Choć mogą występować niekiedy w wielkich zagęszczeniach, nie są zbyt różnorodne. Do najważniejszych należą kilkucentymetrowe skorupiaki obunogie – Amphipoda, a wśród nich opisany przez polskiego zoologa w początku XX wieku gatunek Gammarus wilkitzkii.



Fauna związana z lodem morskim w Arktyce. Niedźwiedź polarny, foka obrączkowana, foka grenlandzka, mewa polarna, dorszyk polarny.


Lód jest ważnym siedliskiem – habitatem dla wielu dużych arktycznych zwierząt. Najbardziej znany jest oczywiście niedźwiedź polarny, który właściwie powinien się nazywać niedźwiedziem morskim (łacińska nazwa Thalarctos maritimus) spędzający niemal całe swe życie na paku lodowym. Jego jedynym pokarmem są foki, najczęściej mała foka obrączkowana, która potrzebuje spiętrzonego lodu z grubą warstwą śniegu, bo tylko tam może wiosną założyć norę i urodzić młode. Inne gatunki fok radzą sobie na otwartej przestrzeni – np. ogromne stada fok grenlandzkich rodzą w kwietniu śnieżnobiałe młode na dryfujących na północnym Atlantyku polach lodowych i krótko po tym focze rodziny wracają do morza. Nad lodowymi polami w centrum Arktyki krążą w poszukiwaniu niedźwiedzi padlinożerne mewy polarne, często ich śladem z arktycznych wysp na pola lodu morskiego ruszają pieśćce – lisy polarne. Foki potrzebują lodu nie tylko do rozmnażania się, ale i do szukania pokarmu. Arktyczne foki nie muszą nurkować bardzo głęboko po jedzenie, bo tuż pod pokrywą lodową, w całej Arktyce występują małe i większe ławice dorszyków polarnych – dwudziestocentymetrowych rybek, którym często towarzyszy arktyczny kryl – reprezentowany przez mniejsze od swego antarktycznego krewniaka skorupiaki, ale równie zasobne w tłuszcz Themisto i Thysanoessa.



i>Proporcje góry lodowej części widocznej nad wodą i części ukrytej pod wodą. Góra lodowa (pochodząca z lodowca) lub spiętrzona masa lodu morskiego zanurzona jest głęboko w wodzie, często ukrywając daleko wystające lodowe ostrogi.



Nie tylko lód jest ważny dla ekosystemu Arktyki, ale też miejsca, gdzie go brakuje – czasem prądy morskie podpływają pod powierzchnie i rozpraszają krę, w innych miejscach, w pobliżu wybrzeża, stale wieją silne wiatry odganiając pak lodowy od brzegu. W ten sposób powstają połynie – ogromne przeręble w zamarzniętym oceanie. Dla morskiej fauny połynia jest jak otwarte okno, przez które wpada więcej światła i dlatego tam szybko i bardzo intensywnie rozwija się morski fitoplankton, a w ślad za nim zjadające go drobne skorupiaki i ryby. Połynie ściągają więc uwagę ptaków morskich i ssaków i często określa się je jako oazy życia w arktycznej pustyni. Znaczenie połyń doceniali paleolityczni myśliwi, których ślady obozowisk znajdują archeolodzy w miejscach, gdzie stale tworzą się połynie.

Sprawdź swoje wiadomości >> 





Autor: Jan Marcin Węsławski
CESSS – Center of Excellence for Shelf Sea Studies
Instytut Oceanologii PAN w Sopocie

Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl