niedziela 01 listopada 2020 imieniny 1972 - Zmarł Ezra Pound, poeta amerykański
Do końca roku pozostało: 0 dni
Fizyka i astronomia
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Zaćmienie Księżyca

(3)


Mapa Księżyca, strona widoczna z Ziemi.
Klikając na rysunek, otworzysz nowe okno z powiększoną
mapą Księżyca do wydruku.

    Obserwatorzy wyposażeni w lornetki mogą spróbować notowania momentów czasu, gdy w cieniu zanurzają się poszczególne twory na powierzchni tarczy. Warto wcześniej zaopatrzyć się w mapkę Księżyca z zaznaczonymi kraterami, łańcuchami górskimi i morzami. Takie właśnie obserwacje umożliwiają późniejsze odtworzenie kształtu cienia Ziemi, który, okazuje się, nie jest dokładnie okrągły. Już dawno temu zaobserwowano nieznaczne wybrzuszenie cienia w strefie równikowej. Zjawisko to tłumaczy się siłą odśrodkową ruchu obrotowego Ziemi, która powoduje uwypuklenie planety i jej atmosfery wzdłuż równika. Dodatkowo, czynnikiem wpływającym na kształt i wielkość cienia jest przezroczystość atmosfery, otulającej kulę Ziemską. Gdy występuje w niej globalnie zwiększona zawartość pyłów, zanieczyszczeń, czy pary wodnej, cień naszej planety wydaje się większy.
    Kiedy ostatnie skrawki jasnej tarczy Księżyca zostają pożarte przez cień, kończy się zaćmienie częściowe i zjawisko wstępuje w fazę całkowitą. Moment ten nastąpi o 20:49. Zwróćmy wtedy uwagę, na ilość gwiazd na niebie. Nic dziwnego, że pojawiają się te słabsze, skoro nasz nocny reflektor zastaje zakryty! Teraz jest czas na zwrócenie szczególnej uwagi na barwę Księżyca i jego stłumioną jasność.
    Wydawać by się mogło, że cień powinien być czarny, bo przecież w tym czasie Ziemia zasłania jedyne źródło światła. Okazuje się, że część światła załamuje się i rozprasza w naszej atmosferze, dzięki czemu tarcza Księżyca nie jest całkowicie ciemna. W takich przypadkach światło nabiera czerwieni, po przejściu przez grube warstwy ziemskiej atmosfery, stąd taka właśnie barwa zaćmienia.
Nie ma dwóch identycznych zaćmień. Niektóre są tak jasne, że tarcza jest jasno-pomarańczowa, podczas innych, Księżyc zupełnie znika z oczu! Tak było w 1963 roku, gdy nasz satelita w maksymalnej fazie zaćmienia zniknął całkowicie dla obserwatorów patrzących nieuzbrojnym okiem! Inne, ciemne zjawisko miało miejsce w grudniu 1992. Okazało się, że za ten efekt odpowiedzialny był wcześniejszy wybuch wulkanu Pinatubo, który wyrzucił do atmosfery ogromne ilości pyłu. Ze względu na małą przezroczystość, niewiele światła przedostało się wówczas przez zewnętrzne warstwy atmosfery, co spowodowało brak charakterystycznego, rudego odcienia podczas fazy maksymalnej.
    Pozostaje więc sprawdzić, jak głębokie będzie najbliższe zaćmienie. Wszystko jednak wskazuje, że będzie raczej należało do jaśniejszych, ponieważ ostatnio nie zanotowano większych wybuchów wulkanów. Mimo maksymalnej fazy, która nastąpi o 21:20, jego barwa najprawdopodobniej będzie rdzawo-pomarańczowa z widocznymi nieuzbrojonym okiem zarysami mórz.
    Pierwsze promienie Słońca oświetlą zaćmioną tarczę o 21:51, kończąc fazę całkowitą. Przy lewym brzegu pojawi się jasna strefa, która do 22:59 stopniowo rozświetli całą tarczę. W ten sposób, Księżyc wysunie się z cienia naszej planety. Zwykle fazy półcieniowej nikt już nie obserwuje. Warto jednak pamiętać, że maksymalny blask srebrnej tarczy powróci dopiero o 23:57. Tak zakończy się pierwsze zaćmienie nowego tysiąclecia. Następne dopiero w 2003 roku. Niestety, już nie w tak pięknej scenerii planet, gromad gwiazdowych i konstelacji. Dlatego najbliższego nie wolno nam przegapić! Oby tylko pogoda dopisała.

  Jerzy Rafalski
astronom z toruńskiego planetarium




Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl