wtorek 20 sierpnia 2019 imieniny Bernarda i Sobiesława 1847 - Urodził się Bolesław Prus
Do końca roku pozostało: 0 dni
Geografia
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Niespodzianki w głębinach oceanów

Niespodzianki w głębinach oceanów

Generalnie rzecz biorąc, ze względu na oddalanie się od źródła energii cieplnej, jakim jest promieniowanie słoneczne, temperatura się obniża. Jednak przy dnie oceanicznym, np. na głębokości 6000 m, możemy spotkać się z wodą, a właściwie z jej strumieniem o temperaturze około 4500C. Tak dzieje się w sytuacji wypływu (erupcji) magmy spod dna oceanicznego, która w zetknięciu się z wodą pod ciśnieniem - na tej głębokości - około 600 atmosfer, ogrzewa ją do tak wysokiej temperatury. Mało tego - woda przenikając w dno oceaniczne w pobliżu żył magmowych, ulega tzw. przegrzaniu się i przy tak wysokiej temperaturze tworzy roztwory, np. z cennymi metalami, jak np. srebro, miedź czy cynk. Następnie wyrzucana podczas podmorskiej erupcji do przydennych wód oceanicznych schładza się, następuje wytrącanie się złóż tych cennych pierwiastków i osadzanie na dnie oceanicznym.
A oto animacja omawianego procesu.


 
Oczywiście, odnosząc to zjawisko do pojedynczych erupcji czy krótkiego czasu trwania, możemy mówić o śladowych ilościach cennych złóż, ale w długim okresie czasu - czasu liczonego geologicznie - to złoża te mogą stać się znaczące.

Pójdźmy dalej tropem tych obserwacji. Litosfera składa się z płyt, które podlegają powolnemu ruchowi spowodowanemu prądami wstępującymi (ku powierzchni litosfery) i zstępującymi (w głąb Ziemi). Te pierwsze są przyczyną rozrywania się skorupy ziemskiej i tworzenia grzbietów oceanicznych i wysp (np. Grzbiet Atlantycki), czemu towarzyszy intensywny wulkanizm. Te drugie powodują podsuwanie się jednej płyty pod drugą, w wyniku czego tworzą się obniżenia, rowy oceaniczne i równoległe do nich łańcuchy górskiei archipelagi wysp (pacyficzna strefa Ameryki Południowej czy okolice Japonii). My możemy obserwować tylko skutki tych procesów, sam proces jest mało uchwytny dla przeciętnego śmiertelnika.
Ale nasz batyskaf opuszczony na wielkie głębokości pozwoli nam zetknąć się z wodą o temperaturze kilkuset stopni, zaobserwować gładką lawę poduszkową (zbiór skał przypominających poduszki), powstałą z gwałtownie zastygłej magmy wydostającej się spod dna penetrowanego oceanu. Zebrana zaś próbka osadów dennych może zawierać cenny kruszec, np. miedź. Takim wspaniałym przykładem ogniskującym wszystkie te procesy jest grecko-turecka wyspa Cypr (nazwa grecka Kipros pochodzi od nazwy miedzi, łacińska nazwa - Cuprum). Wyłoniła się ona z głębi oceanu, ze wspaniałymi złożami miedzi, którą już wydobywali starożytni przed trzema tysiącami lat. Na jej powierzchni możemy znaleźć fragmenty lawy poduszkowej.

Na koniec, drogi czytelniku, kontynuując przygodę z niespodziankami głębin oceanicznych, znajdź w atlasie - na styku jakich płyt litosfery jest położony Cypr i, uruchamiając własną wyobraźnię, spróbuj odtworzyć genezę tej pięknej wyspy.





Autor: Krzysztof Woźniak
  • Wstęp
  • Niespodzianki w głębinach oceanów
Komentarze + Dodaj komentarz
  • Bez tytułu, Bez nazwy (odpowiedzi: 0)
  • ty musisz być jakimś przedszkolakiem żeby chcieć więcej zdjęć
  • ciekawe, Aqua (odpowiedzi: 0)
  • nawet ciekawe
  • fotki, magda i aga z I d (odpowiedzi: 0)
  • nawet fajna stronka ale powinno być więcej zdjęć!!!
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl