poniedziałek 14 października 2019 imieniny Kaliksta i Liwii 1773 - Utworzenie Komisji Edukacji Narodowej
Do końca roku pozostało: 0 dni
Geografia
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Tektonika płyt litosfery

Prędkości ruchu płyt

Płyty litosfery



Prędkość ruchu płyt
Początkowo pomiary ruchu płyt wykonywano, badając zależność pomiędzy wiekiem dna oceanicznego a jego odległością od osi grzbietu śródoceanicznego, gdzie kiedyś powstało. W ten sposób obliczano średnie prędkości względnego przemieszczania płyt. Według otrzymanych wyników dno oceaniczne poszerzało się najwolniej na Atlantyku (2–4 cm/rok), a najszybciej na grzbiecie wschodniopacyficznym (10–17 cm/rok). Prędkości zbieżności płyt były podobne: od 4–6 cm/rok w Himalajach i 8–9 cm/rok w Andach do 9–11 cm/rok w Rowach: Japońskim i Kurylskim.

Z powodu braku nieruchomych punktów odniesienia na powierzchni Ziemi trudno było określić ruchy bezwzględne płyt – przemieszczają się przecież i płyty litosfery, i ich granice, jak również bieguny magnetyczne Ziemi. Niekiedy jako stabilne punkty odniesienia wykorzystywano plamy gorąca, które przemieszczają się zaledwie 1–2 cm/rok. W ten sposób ustalono, że np. obie płyty amerykańskie przemieszczają się ku W i NW, pacyficzna szybko przesuwa się ku NW, indyjska i australijska ku N, podobnie jak afrykańska (ta ostatnia dużo wolniej), zaś eurazjatycka obraca się w prawo, w zasadzie znajdując się w jednym miejscu.

Ruch płyt mierzono też metodami geodezyjnymi: najpierw naziemnie na Islandii (oddalanie się płyt o 1 cm/rok) i w Kalifornii (ruch przesuwczy ok. 5 cm/rok), potem z wykorzystaniem metod „kosmicznych” i satelitarnych. Wielkości i kierunki pomierzonych tak przemieszczeń okazały się zgodne z teorią tektoniki płyt: np. północny Atlantyk według tych pomiarów poszerza się o 1,5–1,8 cm/rok, zaś Hawaje zbliżają się do Alaski o ok. 5 cm/rok, a do Japonii o ok. 8 cm/rok.





Autor: Wojciech Ozimkowski
Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl