poniedziałek 16 września 2019 imieniny Edyty i Kornela 1825 - Zmarł Franciszek Karpiński
Do końca roku pozostało: 0 dni
Geografia
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Wycieczki geologiczne z Barda Śląskiego

Wycieczka do Opolnicy (cz. 2)

Szczątki flory występują też często w formie drobnych okruchów w większości skał dolno- i górnokarbońskich. Jeśli szczątki organiczne są jeszcze bardziej rozdrobnione, to przy licznym występowaniu mogą pełnić rolę pigmentu różnych typów skał. Wszystkie ciemnoszare i czarne skały karbońskie zawdzięczają swoje barwy dużej zawartości drobno rozproszonej substancji organicznej. Przy starannym szukaniu można ponadto w omawianych skałach znaleźć drobne gniazda minerałów rudnych, takich jak galena (siarczek ołowiu), a także różne minerały żelaza, które barwią skały na kolor brunatny.
Konkrecje kalcytowe Do bardzo ciekawych form geologicznych, dość obficie występujących w tej części Gór Bardzkich, należą konkrecje kalcytowe. Mają one na ogół bardzo regularne, kuliste kształty, a ich wielkość (średnica) waha się od kilku milimetrów do ponad metra. Są z reguły oddzielone od skał otaczających powierzchniami nieciągłości, dzięki czemu mogą łatwo z nich wypadać w momencie, kiedy zostaną wyizolowane wskutek wietrzenia. Zdarzają się też takie konkrecje, które są połączone ze skałą otaczającą, od której różnią się tylko nieco jaśniejszym zabarwieniem.
Już przy końcu omawianego profilu skał karbońskich widać na dość ostrym zakręcie drogi ku południowemu zachodowi ostro wcinającą się w skarpę rynnę, którą do rzeki spływa niewielki strumień. W rynnie tej widoczny jest bezpośrednio nad drogą bardzo ostro wygięty fałd tektoniczny w obrębie szaroniebieskich, cienko uławiconych, twardych łupków krzemionkowych wieku dolnodewońskiego. Taki fałd jest doskonałym przykładem na to, że w wyniku działania bardzo wielkich sił tektonicznych w skorupie ziemskiej nawet niezwykle twarde skały mogą wyginać się jak ciała plastyczne.
W odległości około 50 m od wspomnianej rynny widoczne jest przy drodze niewielkie, o wielkości około 1 m2, wejście do groty. Na dole odsłaniają się w niej regularnie warstwowane i lekko zafałdowane łupki mikołajowskie, a na górze – brekcja scementowana martwicą wapienną. Brekcja jest bardzo ciekawym osadem, który powstał w czwartorzędzie w wyniku tektonicznego pokruszenia skał osadowych, a następnie ich scementowania roztworami zawierającymi rozpuszczony kalcyt. Takie zjawiska mogły zachodzić w stosunkowo ciepłym klimacie, czyli prawdopodobnie w którymś z interglacjałów (cieplejszych okresów między kolejnymi zlodowaceniami).

Zobacz mapę
Na dalszym odcinku drogi nie widać już większych odsłonięć, ponieważ skarpa odsuwa się tu nieco dalej od drogi (ku północy) i ma mniejsze nachylenie. Skały są z reguły zakryte zwietrzeliną i roślinnością, ale od czasu do czasu widać niewielkie odkrywki szarogłazów i łupków podobnych do tych obserwowanych dotychczas. W odległości około 500 m od groty droga przechodzi przez potok (azymut 120°), którego dolina ma szerokość kilkudziesięciu metrów i jest pokryta utworami aluwialnymi (rzecznymi). Przekrój poprzeczny doliny jest silnie asymetryczny: zbocze północno-wschodnie jest strome i ma ponad 100 m wysokości, podczas gdy zbocze południowo-zachodnie ma zaledwie kilkanaście metrów. Po drugiej stronie doliny potoku wzdłuż szosy ponownie odsłaniają się utwory karbonu dolnego w facji szarogłazowej. Odkrywka ciągnie się z przerwami na dystansie około 100 m. W odległości 300 m od potoku, za ruinami budynku, widoczny jest w skarpie wzdłuż drogi kontakt karbońskich szarogłazów z dewońskimi łupkami mikołajowskimi. Łupki te z niewielkimi przerwami odsłaniają się dalej aż do bramy pałacu w Opolnicy.
Pałac, który znajduje się w centralnej części Opolnicy, jest niemal kompletnie zrujnowany. Jest to budowla renesansowa z około 1600 roku. Przy pałacowej bramie widoczna jest z szosy murowana z cegły studnia z wodą zawierającą siarkowodór. W pobliżu tryska źródło wody mineralnej zawierającej szczawiany, dlatego zwanej szczawą (w handlu nosi ona nazwę „Opolniczanki”). Po drugiej stronie drogi dnem dość wąskiej doliny płynie Nysa Kłodzka. Jest to początkowy fragment przełomu rzeki przecinającej w poprzek łańcuch Gór Bardzkich i tworzącej na dystansie około 3 km kilka malowniczych zakoli. Nad jednym z nich wiodła trasa naszej wycieczki. Od pałacu w Opolnicy wracamy tą samą drogą do Barda Śląskiego.





Autor: dr hab. Andrzej Barczuk
Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl