środa 26 czerwca 2019 imieniny Jana i Pawła 1930 - Urodził się Sławomir Mrożek
Do końca roku pozostało: 0 dni
Historia
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Anegdoty z dziejów Polski

XVII w.


* * *

Królewicz Władysław Waza, późniejszy król Władysław IV (1595-1648) kiedyś został kanonikiem. Podczas zwiedzania rzymskiej bazyliki św. Piotra zażyczył sobie obejrzeć miasto ze szczytu kopuły świątyni. Przywilej ten jednak przysługiwał tylko co najmniej kanonikom. Zatem kancelaria papieska „od ręki” wystawiła odpowiedni dokument nominacyjny. Królewicza ubrano w szaty duchowne i zobowiązano do udzielenia z góry błogosławieństwa wiernym. Podobno Władysław wywiązał się z zadania znakomicie, ale już jego prośbie o przekazanie owej godności innej osobie nie zadośćuczyniono. Jednak do końca życia (o czym mało kto wie) Władysław IV zachował tytuł kanonika rzymskiego.

* * *

Samuel Łaszcz (ok. 1588-1649), starosta owrucki, wielki żołnierz i awanturnik, a przy tym ladaco chełpiący się tym, że całą delię ma podbitą wydanymi nań wyrokami banicji, znany był z niekonwencjonalnych rozrywek. Pewnego razu gdy sobie podpił, zapowiedział, że każe obić pierwszego podróżnego przybywającego z Warszawy. Traf chciał, że był to jezuita jadący powozem. Służba już się zabrała za duchownego, ale na rozkaz Łaszcza baty zebrał jednak woźnica – bo to on jechał z przodu, zatem był pierwszy.

* * *

Słynny mówca i polityk, kanclerz Jerzy Ossoliński (1595-1650) posłował od króla Władysława IV do papieża Urbana VIII. Wcześniej zgłosił się do niego pewien Włoch z propozycją napisania stosownej mowy za sto złotych. Ossoliński na to: „Dam mu i dwieście, byle sam wysłuchał mojej mowy i nauczył się, jak czynić to należy”.

* * *

Hetman Stanisław Koniecpolski (1591-1646), jeden z najznakomitszych wodzów polskich w XVIII wieku, jąkał się i mówił z wysiłkiem. Dlatego żołnierze mawiali, że „Pan Stanisław wprzódy uderzy niż wymówi”.

* * *

Po śmierci Zygmunta III Wazy na tron wstąpił Władysław IV. Zgodnie z regułą jego bracia musieli mu klęcząc złożyć przysięgę na wierność Rzeczypospolitej. Na to Jan Kazimierz zapytał marszałka Opalińskiego, czy wyjątkowo mogliby własnemu bratu przysięgać stojąc. Ten stwierdził, że dla powagi tego aktu jednak należy przyklęknąć. Na to królewicz: „A to dlaczego własnym żonom przysięgamy stojąc?”. „No i dlatego często je zdradzamy” – odparł marszałek.

* * *

Król Władysław IV nie cierpiał długich, kwiecistych mów, tak modnych w jego epoce. W 1636 roku przybył do Kowna, gdzie powitał go miejscowy wójt łacińską perorą długą i zawiłą, którą zakończył słowem „dixi” (powiedziałem). Na to król szeptem dodał stojącemu obok kanclerzowi: „sed nihil ad rem” (ale nic do rzeczy).

* * *

Mikołaj Zebrzydowski (1553-1620), warchoł i rokoszanin z lat 1606-1607, aby podreperować swą reputację, w ramach pokuty ufundował słynną Kalwarię niedaleko Krakowa. Ale chyba nie bardzo wierzono w jego polityczne nawrócenie, bo gdy ujrzano go w białej, pokutnej opończy, ułożono wierszyk:
„Zebrzydowski ubrawszy się jak na deszcz w płachtę,
Odrwił chłopy Kalwarią, a rokoszem szlachtę”.

* * *

W 1634 roku powstał bezimienny rękopis, w którym tak określono obyczaje dworskich ludzi:
Borgować [brać na kredyt], a nie płacić.
Czynić, co chcieć, a karania nie przyjmować.
Gwałt uczynić, a z tego się chełpić.
Nabożnym być, a zabić.
Nałajać, a nie przeprosić.
Obiecać, a nie uczynić.
Pożyczyć, a nie wrócić.
Przyrzec, a nie sprawdzić.
Ubić, a odpowiadać i skarżyć.
Wydrzeć a gwałtu wołać.
Źle czynić a wstydu nie mieć.


* * *

Pewien wojewoda wpadł do wody i zaczął tonąć. Przechodzący wieśniak uratował nieszczęśnika, wyciągając go za czuprynę. Wdzięczny szlachcic sowicie wynagrodził wybawcę – ale równocześnie kazał mu wymierzyć 50 kijów za to, że ośmielił się chamską dłonią dotknąć pańskich włosów.

* * *

W Żarkach koło Będzina zapytano pewną szynkarkę: „Bije tu zegar?”. Odpowiedziała: „Zegara tu nie ma, ale pan bije”.

* * *

Z tej samej łączki pochodzi opowieść o tym, jak to jeden z żałobników na pogrzebie swego pana śpiewał: „Łajał, bił obuchem, teraz leży do góry brzuchem”.

* * *

Pewien rzezimieszek, ścigany przez strażników miejskich schronił się w kościele – miejscu azylu. Zwrócił się do Chrystusa na krzyżu: „Nie frasuj się, Panie Jezu, jak tylko ci hultaje odejdą, to i ja stąd odejdę”.

* * *

Wszyscy znamy scenę z powieści Henryka Sienkiewicza „Krzyżacy”, w której Danusia rzucając nałęczkę na głowę Zbyszka z Bogdańca, ratuje go przed wykonaniem wyroku śmierci. Był to stary polski zwyczaj, który jednak nie każdemu odpowiadał. Powiadano, że pewien okrutny złoczyńca prowadzony był pod szubienicę, gdzie czekał na niego już kat Jakub ze swoimi pomocnikami. Nagle przez tłum przedarła się dama o urodzie dalekiej od świetności, ratująca skazańca. Rzezimieszek, gdy zobaczył, kto jest jego wybawcą, rozpaczliwie zawołał do kata: „Panie Jakubie – wieszaj pan!”.

* * *

Statek kupców gdańskich podążający do Szwecji natrafił na wielką burzę. Żeglarze i kupcy chcąc się ratować, zaczęli wyrzucać za burtę najcięższe towary. Jeden z nich wszakże zamiast tobołu z towarem wyrzucił... własną żonę. Potem twierdził, że w ten sposób pozbył się największego ciężaru swojego życia.

* * *

Papież Klemens VIII (1536-1606) na łożu śmierci nękany pragnieniem przypomniał sobie o walorach polskiego piwa i wyszeptał: „O santa piva di Polonia”. Na to obecni dworzanie przyklękli i zaczęli zanosić modły do nieznanej im świętej Piwy…

* * *

Stanisław Stadnicki, znany warchoł, przezywany Diabłem (1551-1610), kiedyś w rozmowie zaczął się zachwycać pewnym spotkanym zakonnikiem. Zapytany o powód tego uznania odpowiedział: „Bo mnie o nic nie prosił”.

* * *

Do niejakiego pana Rakowskiego, szlachcica znanego ze sknerstwa, kiedyś przybył w odwiedziny starosta Strutyński, który przywiózł ze sobą ślusarza. Na pytanie zdumionego gospodarza odpowiedział: „To dlatego, że u Waści zawsze zapodziewają się gdzieś klucze od piwniczki i nie moglibyśmy zakosztować ukrywanego tam świetnego wina”.

* * *

Tenże starosta Strutyński miał bardzo niezgrabnego służącego, który tłukł i upuszczał wszystko, co wpadło mu w ręce. W końcu już odruchowo obciążano go wszelkimi stratami w domu. Kiedy więc pani Strutyńska powiła dziecię, biedny służący złapał się za głowę: „To dopiero nieszczęście, znowu powiedzą, że to moja wina!”.

* * *

Szlachta polska miała obsesję na punkcie „starożytności” swych rodów. Kiedyś trzech panów braci licytowało się w tej kwestii. „Ja swój ród wywodzę od XII wieku” - mówi jeden. „A mój praszczur z Łokietkiem ukrywał się w grocie pod Ojcowem” – powiada drugi. Na to trzeci: „A ja do dzisiaj spłacam procenty od pożyczki, którą zaciągnął mój pradziad, gdy z trzema królami wybrał się do Betlejem”.

* * *





Autor: Marek Rezler
Komentarze + Dodaj komentarz
  • oj, kapsułka!, kapsuła (odpowiedzi: 0)
  • Kazimierz Wielki wymiata! "Sto nowych miast wybudował, państwo murami upiększył, nad wszystko pokój miłował, Kazimierz z królów największy..."
  • spoko nawet, laaaaluuuuuunia (odpowiedzi: 0)
  • nawet może być (ciekawe czy nasza pani to czytala)no nic czekamy na jej komentarz
  • ;], kingussssiek (odpowiedzi: 0)
  • dzieki ;** bardzo mi sie przydalo.. do referatu <33
  • krole, pauli (odpowiedzi: 0)
  • wcale to nie jest śmieszne !!!
  • Polecam, Madzia (odpowiedzi: 0)
  • Polecam! Przeczytałam wszystko. Artykuł w ciekawy i przystępny sposób przybliża postacie historyczne.
  • Wielki kazimierz, Master (odpowiedzi: 0)
  • Ten to miał życie
  • ddg, Pecia (odpowiedzi: 1)
  • jak jeszcze raz nie dasz mojego komentarza to cię ...
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl