piątek 30 października 2020 imieniny Przemysława i Zenobii 1899 - Urodziła się Maria Kuncewiczowa
Do końca roku pozostało: 0 dni
Historia
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Droga do powstania

Część 2


W 1914 roku w chwili wybuchu I wojny światowej Górny Śląsk był jednym z najważniejszych ekonomicznie regionów Cesarstwa Niemieckiego, silnie zniemczonym, także w wyniku działalności przysłanych z głębi Rzeszy urzędników, wykwalifikowanych robotników, przedstawicieli tzw. wolnych zawodów. Z drugiej strony były silnie rozwinięte ośrodki kształtujące kulturę śląską i polską, związane z licznymi organizacjami, towarzystwami śpiewaczymi, zawodowymi. Powoli zaczęła się też kształtować rodzima śląska elita przywódcza, której głównym wówczas przedstawicielem był Wojciech Korfanty. W działalności aktywistów polskich przedstawiano wyidealizowany obraz przyszłej Polski – państwa demokratycznego, sprawiedliwego, bogatego, o tradycjach wolnościowych sięgających czasów jeszcze przedrozbiorowych. Z kolei w pokoleniach mieszkających tu Niemców też wytworzyła się świadomość przynależności do tej ziemi, ale w ścisłej więzi z Berlinem. Każda strona miała tu swoje racje, z politycznego punktu widzenia podbudowane ważną rolą Górnego Śląska zarówno dla przemysłu niemieckiego, jak i odradzającej się Polski.

Punktem wyjścia do dalszych wydarzeń były decyzje traktatu wersalskiego z 28 czerwca 1919 roku. Już podczas obrad konferencji pokojowej przedstawiciele Polski zażądali przyznania Rzeczypospolitej Śląska Cieszyńskiego, w 54,8% zamieszkałego przez Polaków, a także części Górnego Śląska – zwłaszcza części środkowej i wschodniej (ponad 60% ludności pochodzenia polskiego). W ostatecznej wersji traktatu pokojowego sprawy związane z losami Górnego Śląska określone były w artykule 88., w którym zarządzano przeprowadzenie na części obszaru regionu plebiscytu - czyli powszechnego głosowania mieszkańców w sprawie przynależności państwowej zamieszkanego przez nich terytorium. Równocześnie obydwie strony, polską i niemiecką zobowiązano do unikania działań politycznych i militarnych („środków wyjątkowych”) przed ogłoszeniem wyników głosowania. Obszar objęty plebiscytem miał być opuszczony przez siły zbrojne obydwu stron; mogły tam stacjonować tylko kontyngenty włoski, francuski i brytyjski; mieli być tam również Amerykanie, lecz USA nie ratyfikowały postanowień traktatu wersalskiego. Obszar ten miał być objęty zarządem komisji międzynarodowej. Równocześnie załącznik do opisywanego artykułu upoważniał do udziału w plebiscycie także osoby urodzone na Śląsku, lecz mieszkające poza tym regionem. Ten punkt stał się później w trakcie głosowania oparciem do nadużyć proceduralnych.

Decyzja o plebiscycie spowodowała oburzenie obydwu stron przekonanych o słuszności swych racji, Polacy zaś rozpoczęli przygotowania do powstania zbrojnego mającego zademonstrować wolę ich społeczności.

Pogorszenie położenia sprawy polskiej na konferencji pokojowej w Paryżu widoczne było już pod koniec 1918 roku; nieprzypadkowo wtedy właśnie doszło do wybuchu powstania wielkopolskiego. Realia śląskie z lata następnego roku były inne: tu chodziło o zaprotestowanie przeciwko decyzji o plebiscycie i zademonstrowanie woli polskiej społeczności Górnego Śląska. Z koniecznością podjęcia walki zbrojnej liczono się znacznie wcześniej. Już 5 stycznia 1919 roku z inicjatywy Józefa Piłsudskiego i przybyłego z Wielkopolski Zygmunta Wizy powołano w Bytomiu zakonspirowaną Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska. Na jej czele stanął Józef Grzegorzek. W kwietniu 1919 roku organizacja liczyła już ponad 10 tysięcy zaprzysiężonych członków. Gromadzono broń, amunicję, oporządzenie wojskowe. W realiach narastającego napięcia i konsekwencji obydwu stron konfliktu w dochodzeniu swych racji starcie zbrojne było nieuniknione.





Autor: Marek Rezler
Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl