sobota 24 sierpnia 2019 imieniny Bartłomieja i Jerzego 1948 - Urodził się Jean-Michel Jarre
Do końca roku pozostało: 0 dni
Historia
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
  • Droga do powstania
Droga do powstania

Droga do powstania

Droga do powstania

W prasie, radiu i telewizji często można spotkać opinię (wyrażaną co roku pod koniec grudnia), że powstanie wielkopolskie z lat 1918-1919 było jedynym – bądź pierwszym – zwycięskim powstaniem polskim w okresie rozbiorów. Jest to pogląd niesłuszny i warto krótko przypomnieć udział mieszkańców tego regionu także w innych polskich walkach zbrojnych tego czasu.

Po raz pierwszy Wielkopolanie chwycili za broń w czasie powstania kościuszkowskiego, w sierpniu 1794 roku. W następnym miesiącu wkroczył do Wielkopolski korpus generała Jana Henryka Dąbrowskiego, z którym wspólnie stoczono kilka zwycięskich potyczek z wojskiem pruskim i szturmem zdobyto Bydgoszcz. Po klęsce Naczelnika pod Maciejowicami Dąbrowski wrócił do Polski centralnej, lecz w Wielkopolsce lokalne walki toczyły się nawet w grudniu – gdy nad Wisłą insurekcja już dogasła.

W listopadzie 1806 roku do Poznania przybyli generałowie: J.H. Dąbrowski i Józef Wybicki, dając początek pierwszemu zwycięskiemu powstaniu czasu zaborów. Wspomniał o tym triumfie Adam Mickiewicz na stronach „Pana Tadeusza”.

Kolejne zwycięskie powstanie – tym razem przeciwko Austriakom – wybuchło w Wielkopolsce wiosną 1809 roku, wkrótce po bitwie pod Raszynem, gdy należało zapewnić bezpieczeństwo wojskom księcia Józefa Poniatowskiego maszerującym do Galicji i na Kraków.

W czasie powstania listopadowego i wojny polsko-rosyjskiej lat 1830-1831 do walki za kordonem ruszyło kilka tysięcy ochotników z Wielkopolski, którzy utworzyli w Warszawie pułk jazdy poznańskiej. Wielkopolanami byli także m.in.: minister wojny gen. Franciszek Morawski, szef sztabu gen. Ignacy Prądzyński oraz dowódca wojsk polskich na Litwie, gen. Dezydery Chłapowski.

W latach 1846-1848 w Wielkopolsce najpierw przygotowywano pierwsze powstanie, które miało objąć wszystkie trzy zabory, a później podczas wydarzeń Wiosny Ludów doszło tu do walk z Prusakami. Stoczono dwie zwycięskie bitwy (pod Miłosławiem i Sokołowem) oraz jedną przegraną, w obronie Książa. Polskimi oddziałami dowodził Ludwik Mierosławski; ostatecznie jednak powstanie zakończyło się niepowodzeniem.

Podczas powstania listopadowego lat 1863-1864 Wielkopolska spełniała bardzo ważną rolę „pomostu zaopatrzeniowego” między krajami zachodnimi i walczącym Królestwem Polskim. W bojach powstańczych uczestniczyło też kilka tysięcy ochotników z Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Wielkopolanie byli też wśród dowódców powstańczych; z regionu tego pochodzili m.in. dyktator powstania Marian Langiewicz, a także Edmund Callier, Edmund Taczanowski, Leo Young de Blankenheim.

Kolejne, tym razem też zwycięskie powstanie trwało w Wielkopolsce w latach 1918-1919, a żołnierze z tej dzielnicy kraju licznie uczestniczyli w trzecim powstaniu górnośląskim – też zakończonym powodzeniem. Wielkopolanie objęli w nim większość głównych stanowisk dowódczych.

Specyfiką wielkopolskiej drogi do niepodległości był nie tylko udział w walce zbrojnej, ale przede wszystkim prowadzona przez kilka kolejnych pokoleń praca organiczna, która przygotowywała mieszkańców regionu do walki o niepodległość drogą umocnienia gospodarczego, intelektualnego, naukowego, kulturalnego, utrwalania świadomości narodowej. Połączenie tych działań z umiejętnym prowadzeniem walki zbrojnej, doprowadziły do sukcesu w latach 1918-1919.




Autor: Marek Rezler
Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl