niedziela 25 sierpnia 2019 imieniny Ludwika i Luizy 1900 - Zmarł Friedrich Nietzsche
Do końca roku pozostało: 0 dni
Historia
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Pierwszy etap powstania

Część 1

Pierwszy etap powstania: 27 grudnia 1918 – połowa stycznia 1919 roku


Historycy dzielą dziś okres powstania wielkopolskiego na dwa etapy:
  • od 27 XII 1918 r. do połowy stycznia 1919 r. – działania spontaniczne, autentycznie powstańcze. W okresie tym opanowano obszary Wielkopolski, które od połowy 1919 roku znalazły się w granicach niepodległego państwa polskiego;

  • od połowy stycznia do sierpnia 1919 roku – tworzenie armii regularnej w regionie; Wielkopolska funkcjonowała jak samodzielne państwo, niektórzy historycy nawet mówią o „wojnie wielkopolsko-niemieckiej” w tym czasie. Na frontach występowała przewaga walk obronnych o utrzymanie zdobytych obszarów.
Wybuch spontanicznych walk w Poznaniu postawił Komisariat Naczelnej Rady Ludowej w niezręcznej sytuacji: rzeczywiście w myśl wspomnianych już planów wiele wskazywało na to, że wystąpienie zbrojne było przedwczesne. Pobyt osoby Ignacego Paderewskiego w Poznaniu mógł spowodować łączenie jego osoby z walkami w mieście, co z kolei doprowadziłoby do niekorzystnych dla nas interwencji w Paryżu. Jednak już po upływie kilkunastu godzin stało się jasne, że powstrzymanie walk i zahamowanie ruchu na prowincji są niemożliwe. Trzeba było myśleć nie o „uspokojeniu” regionu, lecz o przejęciu kierownictwa, zachowaniu kontroli nad wydarzeniami.

Zalążek władzy politycznej i administracyjnej w regionie już był: Rady Ludowe. Znacznie gorzej przedstawiała się sprawa dowództwa nad spontanicznie tworzonymi oddziałami powstańczymi. Jak już wspomniano, Niemcy nie szkolili Polaków na oficerów wyższych stopni i w rezultacie w końcu grudnia 1918 roku nie było w całym regionie oficera polskiej narodowości powyżej stopnia majora i o odpowiednich kwalifikacjach, który mógłby przejąć komendę nad całością sił polskich. Dwaj podpułkownicy: Kazimierz Raszewski i Kazimierz Grudzielski dołączyli do powstania trochę później. W rezultacie powstanie wielkopolskie było ruchem zbrojnym dowodzonym przez podporuczników i sierżantów. Podkreśla się dziś ich wysokie umiejętności praktyczne i doświadczenie, które jednak w miarę upływu czasu, gdy powstanie zaczęło się przekształcać w wojnę regularną, przestało wystarczać. Wtedy jednak przybyły dziesiątki oficerów z Polski centralnej.

W Poznaniu 27 i 28 grudnia nie było ani jednego oficera zawodowego – Polaka z dawnej armii niemieckiej, który mógłby przejąć dowództwo nad oddziałami powstańczymi. Zadecydował przypadek: w mieście przebywał właśnie przejazdem, z wizytą u swego brata, prałata Teodora, Stanisław Taczak – kapitan, oficer rezerwy (chemik z zawodu), który formalnie był oficerem Polskiej Siły Zbrojnej w Warszawie, od niedawna Wojsk Polskich. Po uzyskaniu telefonicznie zgody Sztabu Generalnego w Warszawie, Taczak zgodził się objąć dowództwo oddziałów powstańczych, ale jedynie tymczasowo, do chwili przybycia oficera wyższego stopniem i kwalifikacjami, który już fachowo zająłby się kierowaniem nowo tworzoną armią regionu.




Autor: Marek Rezler
Komentarze + Dodaj komentarz
  • Kazimierz Grudzielski, Michał Pawełczyk (odpowiedzi: 0)
  • Wydaje się, że Kazimierz Grudzielski włączył się do działania nawet już 12 listopada 1918r. więc trudno tu mówić o opóźnieniach, tym bardziej, że już 1 stycznia 1919 został mianowany dowódcą odcinka północno- wschodniego. O opóźnieniu w tym wypadku nie ma mowy.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl