wtorek 23 października 2018 imieniny Marleny i Seweryna 1927 - Urodził się Leszek Kołakowski
Do końca roku pozostało: 0 dni
Historia
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Archiwum odpowiedzi eksperta

Chciałbym się dowiedzieć, jak żyli ludzie w średniowieczu, jak się ubierali, jak mieszkali i jak wyglądało ich codzienne życie.

Chciałbym się dowiedzieć, jak żyli ludzie w średniowieczu, jak się ubierali, jak mieszkali i jak wyglądało ich codzienne życie?

    Zadałeś bardzo trudne pytanie, bo tak naprawdę odpowiedź na nie jest zawarta w kilku grubych książkach. Musisz więc zadowolić się bardzo skrótową odpowiedzią.
    Po pierwsze, w średniowieczu – bardziej niż w każdej innej epoce – życie ludzkie było uzależnione od przynależności do grupy społecznej. Inaczej żyli mnisi, mniszki, księża parafialni, biskupi, żacy, inaczej chłopi, mieszczanie, rycerze, a jeszcze inaczej ludzie z królewskiego dworu. Poza tym była to bardzo długa epoka, więc inaczej wyglądało życie we wczesnym średniowieczu, a inaczej w późnym.

Na francuskiej miniaturze (malowany obrazek w rękopisie średniowiecznym) przedstawiono wypas świń. Zwierzęta te, wtedy jeszcze bardzo podobne do dzików wypasano w lasach. Miniatura Paula de Limbourg, 1416.
Fot. w: Les Tres riches heures du Duc de Berry, Chantilly 1969. Zbiory Musee Conde, Chantilly.

    Jak już pewnie wiesz, każda z wielkich grup społecznych średniowiecza, czyli chłopi, mieszczanie, rycerze i duchowieństwo, miała odrębne obyczaje i własne, odmienne od pozostałych prawa. To rozróżnienie sprawiało, że o wiele silniej niż dziś zaznaczały się różnice między ludźmi, widoczne już choćby w ubiorze. W późnym średniowieczu bogaty mieszczanin nie mógł ubierać się tak samo jak równie bogaty szlachcic, ponieważ ubiór powinien na pierwszy rzut oka określać, do jakiego stanu należy dany człowiek. Trzeba przy tym pamiętać, że znano tylko naturalne tkaniny – jedwab, płótno lniane i wełniane sukno. Na kosztowne jedwabie pozwalano sobie tylko na królewskim dworze. Tam też ubrania były wyszywane drogimi nićmi i ozdabiane klejnotami. Przed zimnem chroniły futra, a najdroższe z nich wyrabiano z gronostajów. Przed deszczem chroniły płaszcze, które tkano bardzo ściśle, a dodatkowo woskowano, aby materiał nie przeciekał.
    Jak mieszkali ludzie średniowiecza? Najbiedniejsi zamieszkiwali w tzw. kurnych chatach, które miały w środku palenisko, a nad nim otwór w dachu, przez którą wylatywał dym. Stosunkowo późno, bo dopiero w XIV w. zaczęto powszechniej obudowywać paleniska, tworząc cos na kształt pieca. Wypełniający pomieszczenia dym był częstą przyczyną nieprzyjemnych chorób oczu, które – jak się pewnie domyślasz – leczono głównie ziołami.

Miniatura przedstawia Świętą Jadwigę żonę Henryka Brodatego. To między innymi do niej zwracali się chorzy ludzie z prośbą o uzdrowienia. Miniatura w Kodeksie Ostrowskim Legendy św. Jadwigi, 1353. Fot. w: Wolfgang Braunfels, Der Hedwig-Codex von 1353, Berlin 1972.

    Nie należy wierzyć w opowieści o średniowiecznych czarach – są one mocno przesadzone. Na pewno jednak ludzie znali się wówczas na ziołach o wiele lepiej niż obecnie. W szczególnie trudnych przypadkach zwracano się natomiast o pomoc do świętych. Wierzono, że drobny dar na rzecz świętego, np. św. Jacka Odrowąża w Krakowie czy św. Jadwigi w Trzebnicy, lub odbycie niezbyt długiej pielgrzymki są w stanie przywrócić zdrowie. I rzeczywiście wiara ta czyniła czasem cuda. Darami dla świętych były najczęściej małe odlewy woskowe lub czasem kosztowne, srebrne przedmioty w kształcie części ciała, o której uzdrowienie proszono.
    W miastach mieszkano w wąskich, piętrowych domach, drewnianych lub murowanych. Na parterze zazwyczaj mieścił się warsztat rzemieślniczy, a na podwórzu hodowano często świnie bądź kury. Rzemieślnicy wykonujący to samo zajęcie, np. krawcy czy szewcy, mieszkali blisko siebie, na tej samej ulicy. Do dziś świadczą o tym nazwy ulic, chociażby Szewska.
    Rycerze mieszkali w drewnianych dworach. Murowanych budowli było wówczas stosunkowo mało – należały do nich głównie królewskie zamki i kościoły.
    Zdziwisz się zapewne, kiedy przeczytasz, że w XV wieku na wsiach i w miastach posyłano chłopców do szkół przykościelnych, gdzie poznawali podstawowe zasady religii, a także uczyli się czytania i pisania. W miastach uczono czytać i pisać również dziewczęta – żona kupca powinna bowiem umieć prowadzić interesy.
    Co jedli ludzie w średniowieczu? Na pewno nie jedli kartofli, pomidorów, fasoli, indyków ani czekolady, nie znali również tytoniu, bo wszystkie te produkty zostały przywiezione dopiero przez Kolumba. Nie pijano także kawy, która stała się znana w Europie dopiero po bitwie pod Wiedniem. Jedzono więc głównie rozmaite kasze i placki z mąki (podpłomyki). Napoje i potrawy słodzono zaś miodem lub cebulą (cebula potrafi być dość słodka).
    Nie znano wówczas lodówek, dlatego z przechowywaniem mięsa radzono sobie soląc je i susząc. Były to jednak metody mało skutecznie, skąd brało się duże zapotrzebowanie na przyprawy korzenne, pietruszkę i zioła, zabijające smak lekko nadpsutego mięsa. Aby uzyskać świeży oddech, na królewskim dworze ssano natomiast korzenne i ziołowe pastylki.
    Na zimę kiszono kapustę, ogórki i buraki. Chętnie jedzono owoce, zarówno świeże, jak i suszone. Dzięki Janowi Długoszowi wiemy np.: że król Jagiełło nie lubił jabłek, za to chętnie jadał gruszki. Pijano wówczas wino i piwo, które pewnie niezbyt przypominało dzisiejsze piwa, było bowiem o wiele gęściejsze, a także niegotowaną wodę. Ponieważ nie myto owoców ani nie gotowano wody, występowały częste zatrucia i zakażenia układu pokarmowego.
    W średniowieczu, jak w żadnej innej epoce, przestrzegano postów religijnych. Poszczono prawie w każdą środę, piątek i sobotę. Przy klasztorach i dworach biskupich znajdowały się często stawy rybne, dostarczające niezbędnego w okresie postów pożywienia.
    To tyle w największym skrócie o życiu codziennym ludzi średniowiecza. Jeśli zaciekawił Cię ten temat, poproś panią bibliotekarkę o pomoc, a na pewno znajdzie dla Ciebie kilka książek z tej dziedziny. Polecam Ci też przeczytanie artykułu o tańcu w tekście „Na dworze Jagiellonów”, który jest zamieszczony na historycznej stronie.





Komentarze + Dodaj komentarz
  • ZATRUCIA, RYśia (odpowiedzi: 0)
  • Zatrucia chyba dlatego, że świnki i inne zwierzaki chorowały, tasiemce larwy włosieńce itd. a ludzie to jedli, no to w czym problem?
  • zatruta woda, Agnieszka (odpowiedzi: 0)
  • Wez sie nie wyglupiaj tylko poczytaj sobie czym byla zatruta woda i dlaczego ludzie pili, nawet dzieci nisko procentowe piwo, albo posluchaj sobie Jedrka http://www.youtube.com/watch?v=aI68xx0ShYs&feature=relmfu
  • surowa woda :), Archeolog/Protohistoryk (odpowiedzi: 0)
  • "Ponieważ nie myto owoców ani nie gotowano wody, występowały częste zatrucia i zakażenia układu pokarmowego." - a skąd takie wyssane z palca przypuszczenia? Zatrucia były wynikiem spożywanie chociażby nadpsutego mięsa i ogólnemu problemowi z higieną, surowa woda nie ma nic z tym wspólnego. W owych czasach nie było skażenia chemicznego, ani kwaśnych deszczy, po cóż miała być gotowana znakomitej jakości woda, bogata w minerały z pobliskiego strumienia lub studni? A w ogóle skąd są te źródła o zatruciach i "zakażeniach" układu pokarmowego? Poproszę o przedstawienie bibliografii, chętnie zrobię kwerendę.
  • aluzja do eksperta od historii, A. S. (odpowiedzi: 1)
  • Ta strona jakby zamarła, a nawet ekspert nie odpisuje na pytania.
  • Alamut i Raszid ad-Din, Pat (odpowiedzi: 1)
  • Jeśli Raszid ad-Din as-Sinan to Starzec z Gór, a Alamut jest doliną (rzeką) w górach Alborz i to w nich mieścił się rajski ogród, to co mają ze soba wspólnego??? Przecież Raszid rządził w Syrii, w twierdzy Masyaf, a Alborz to góry Iranu.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl