wtorek 21 sierpnia 2018 imieniny Joanny, Kazimiery i Rajmunda 1975 - Zmarł Adolf Dymsza
Do końca roku pozostało: 0 dni
Historia
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Archiwum odpowiedzi eksperta

Jakie są różnice między absolutyzmem klasycznym, francuskim z czasów panowania Henryka de Burbona, Ludwika XIV, a absolutyzmem oświeconym, np. obecnym wówczas w Prusach, Austrii czy częściowo Rosji, za panowania Piotra I?

Jakie są różnice między absolutyzmem klasycznym, francuskim z czasów panowania Henryka de Burbona, Ludwika XIV, a absolutyzmem oświeconym, np. obecnym wówczas w Prusach, Austrii czy częściowo Rosji, za panowania Piotra I?

Problem różnic między poszczególnymi odmianami absolutyzmu jest bardzo ciekawy i niełatwy do krótkiego przedstawienia. Zdaje mi się, że można rzecz ująć następująco:

1) Kwestia świadomości.
Władcy siedemnastowiecznej Francji w inny sposób uzasadniali swe prawo do absolutnej władzy, niż monarchowie w krajach absolutyzmu oświeconego. Ludwik XIV wierzył na przykład, że jest władcą z bożej łaski - a przynajmniej chciał, żeby wierzyli w to jego poddani. Nadworny kaznodzieja króla, biskup Bossuet, opracował całą teorię udowadniającą, że obowiązkiem katolików jest słuchać swojego monarchy.
Inaczej było w osiemnastowiecznych Prusach, Rosji i Austrii. Monarchowie tych krajów też uważali się za monarchów z bożej łaski, ale kiedy starali się uzasadnić prawowitość swej władzy, uciekali się do innych środków. Mówili mianowicie, że są „pierwszymi sługami swych ludów”, a zatem sprawują władzę tylko ze względu na dobro swych poddanych i chcą jedynie przyczynić się do jak najszybszego rozkwitu i wzbogacenia swoich krajów.
Można powiedzieć krótko, że Ludwik XIV („Król Słońce”), który żył w czasach baroku, swój absolutyzm opierał na ideologii noszącej wyraźne piętno tej epoki. Tymczasem monarchowie wschodnioeuropejskiego absolutyzmu oświeconego, tacy jak Fryderyk Wielki w Prusach, Katarzyna Wielka w Rosji czy Józef II w Austrii, żyli w epoce oświecenia i swą pozycję uzasadniali ideałami właściwymi tej epoce – wymogami rozumu i dążeniem do szczęścia poddanych.

2) Inna sytuacja gospodarcza i społeczna Francji w XVII wieku w porównaniu z Rosją, Austrią czy Prusami w wieku XVIII.
Mówiąc w skrócie, państwa środkowo- i wschodnioeuropejskie były o wiele bardziej zacofane od Francji. Wyrażało się to między innymi w słabszej pozycji miast oraz o wiele gorszym położeniu chłopów (pańszczyzna). Dlatego absolutyzm tamtych władców polegał na dążeniu nie tylko do wzmocnienia pozycji monarchy kosztem innych grup społecznych (przede wszystkim szlachty), ale także do unowocześnienia swoich państw. Jednym z celów owego unowocześnienia było uzyskanie pieniędzy na budowę nowoczesnej armii. Stąd też władcy Prus, Austrii i Rosji więcej uwagipoświęcali problemom rozbudowy administracji państwowej, która mogłaby zbierać podatki. Często uważa się, że to właśnie Prusy są ojczyzną nowoczesnej biurokracji. Nowoczesnej, to znaczy takiej, w której urzędnik ma ściśle wyznaczony przepisami zakres obowiązków, jest podległy swoim zwierzchnikom i otrzymuje pensję od państwa.
W absolutyzmie austriackim dużo uwagi poświęcano kwestii chłopskiej. Cesarz Józef II zmniejszył pańszczyznę oraz umożliwił chłopom odwoływanie się od krzywdzących postanowień ich panów do sądów państwowych. Pewne działania na rzecz chłopów podjęto także w Prusach, w Rosji zaś ograniczano się przeważnie do obietnic.

Dodać też można, że monarchowie rosyjscy, austriaccy czy pruscy, żyjący w państwach uboższych od Francji, nie mogli naśladować w pełni absolutyzmu Ludwika XIV. Jak wiadomo, król francuski zdołał podporządkować sobie szlachtę dzięki temu, że utrzymując wielki i wspaniały dwór dawał szlachcie nadzieję na coraz to nowe honory i zaszczyty. W ten sposób uzależniał od siebie szlachtę i utrzymywał ją pod kontrolą. Takiego sposobu sprawowania władzy nie mogli naśladować monarchowie środkowej i wschodniej Europy, bo mieli zbyt mało pieniędzy, by utrzymywać tak potężne dwory. Królowie ci nie zdołali więc podporządkować sobie szlachty w takim stopniu, jak zrobił to król francuski, a w efekcie ich absolutyzm był mniej „absolutny”, to znaczy musiał się liczyć z silną opozycją.

Podsumowując, można chyba powiedzieć, że różnice sprowadzają się do dwóch kwestii: ideologii uzasadniającej absolutyzm (religijna w przypadku XVII-wiecznej Francji i racjonalistyczno-oświeceniowa w przypadku oświeconych absolutyzmów) oraz dążeń do reformowania państwa, silniejszych w przypadku absolutyzmów oświeconych niż absolutyzmu „Króla Słońca”.

 

Portret Ludwika XIV,
obraz Hyacinthe Rigaud,
ok. 1701, Luwr, Paryż.
Fot. w: Liselotte Andersen, Barock und Rokoko, Baden-Baden 1969
Portret Marii Teresy,
rycina z XVIII w.
Fryderyk II,
sztych E. Mandla.
Fot. w: Dzieje Powszechne Ilustrowane, Wiedeń XIX wiek
Katarzyna II jako bogini sprawiedliwości,
D.G. Lewickij, 2. poł. XVIII w.
Fot. w: A. Zgorzelska, Stanisław August nie tylko mecenas, Warszawa 1996




Komentarze + Dodaj komentarz
  • ZATRUCIA, RYśia (odpowiedzi: 0)
  • Zatrucia chyba dlatego, że świnki i inne zwierzaki chorowały, tasiemce larwy włosieńce itd. a ludzie to jedli, no to w czym problem?
  • zatruta woda, Agnieszka (odpowiedzi: 0)
  • Wez sie nie wyglupiaj tylko poczytaj sobie czym byla zatruta woda i dlaczego ludzie pili, nawet dzieci nisko procentowe piwo, albo posluchaj sobie Jedrka http://www.youtube.com/watch?v=aI68xx0ShYs&feature=relmfu
  • surowa woda :), Archeolog/Protohistoryk (odpowiedzi: 0)
  • "Ponieważ nie myto owoców ani nie gotowano wody, występowały częste zatrucia i zakażenia układu pokarmowego." - a skąd takie wyssane z palca przypuszczenia? Zatrucia były wynikiem spożywanie chociażby nadpsutego mięsa i ogólnemu problemowi z higieną, surowa woda nie ma nic z tym wspólnego. W owych czasach nie było skażenia chemicznego, ani kwaśnych deszczy, po cóż miała być gotowana znakomitej jakości woda, bogata w minerały z pobliskiego strumienia lub studni? A w ogóle skąd są te źródła o zatruciach i "zakażeniach" układu pokarmowego? Poproszę o przedstawienie bibliografii, chętnie zrobię kwerendę.
  • aluzja do eksperta od historii, A. S. (odpowiedzi: 1)
  • Ta strona jakby zamarła, a nawet ekspert nie odpisuje na pytania.
  • Alamut i Raszid ad-Din, Pat (odpowiedzi: 1)
  • Jeśli Raszid ad-Din as-Sinan to Starzec z Gór, a Alamut jest doliną (rzeką) w górach Alborz i to w nich mieścił się rajski ogród, to co mają ze soba wspólnego??? Przecież Raszid rządził w Syrii, w twierdzy Masyaf, a Alborz to góry Iranu.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl