środa 16 stycznia 2019 imieniny Marcelego i Włodzimierza 1919 - Ignacy Jan Paderewski premierem Rzeczypospolitej
Do końca roku pozostało: 0 dni
Historia
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Powstanie styczniowe

Dzieje militarne powstania styczniowego (II)

 

Okres pierwszy powstania: 22/23 stycznia – marzec 1863 r.

Bitwa pod Miechowem

Ostatecznie walkę podjęto w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r.; uczestniczyło w niej około 5 tys. powstańców, na ogół niedostatecznie uzbrojonych i wyszkolonych, często również nieumiejętnie dowodzonych. Na 21 starć, do jakich wtedy doszło, większość zakończyła się niepowodzeniem. Nie udał się wypad na Płock (przewidziany na przyszłą siedzibę Rządu Narodowego), częściowym powodzeniem zakończyły się walki o Bodzentyn i Szydłowiec, Lubartów i Hrubieszów. Najskuteczniejsze były boje stoczone na Podlasiu, gdzie w wyniku ośmiu starć udało się spowodować zamieszanie w garnizonach rosyjskich, a także zdobyć spore ilości broni i amunicji. W sumie, mimo słabych wyników owej nocy styczniowej, większość polskich dowódców opowiadała się za kontynuowaniem walki, z równoczesnym formowaniem większych zgrupowań powstańczych, z czasem przekształcanych w dywizje i korpusy. Mimo nikłych wyników taktycznych, wydarzenia z 22 na 23 stycznia spowodowały początkowo zamieszanie w dowództwie rosyjskim, zaskoczonym rozwojem sytuacji – lecz strona polska nie miała wystarczających sił, a przede wszystkim koncepcji, by sytuację tę wykorzystać. W pierwszym okresie powstania styczniowego najaktywniejsi byli: Apolinary Kurowski, Marian Langiewicz, Zygmunt Padlewski, Jan Matliński, Władysław Jabłonkowski, Mikołaj Niechaj, zaś na Litwie – Zygmunt Sierakowski. Apolinary Kurowski 15 lutego 1863 r. stoczył niepomyślną bitwę o Miechów, co spowodowało załamanie koncepcji powstańczej w województwie krakowskim. Był to m.in. wynik braku współdziałania z innymi zgrupowaniami powstańczymi, m.in. dowodzonym przez Mariana Langiewicza, w województwie sandomierskim.

Bitwa pod Miechowem

Sam Langiewicz, już jako dyktator, najpierw działał w okolicach Świętego Krzyża i Staszowa, a 23 II 1863 r. stoczył przegraną bitwę pod Małogoszczą, 4 marca doszło do starcia pod Skałą (poległ tam m.in. ochotnik-oficer rosyjski Andrzej Potiebnia), a 17-18 marca odniósł sukces w bitwach pod Chrobrzem i Grochowiskami. Ostatecznie jednak wkrótce doszło do narady w Wełczu, rozpadu zgrupowania Langiewicza, a następnie przekroczenia granicy galicyjskiej przez dyktatora.
W województwie płockim po niepowodzeniu ataku na stolicę województwa, Zygmunt Padlewski poniósł dwie kolejne porażki, pod Słominem i Unieckiem (28 stycznia 1863 r.). Później doszło do połączenia jego oddziału z partią Władysława Cichorskiego (ps. Zameczek), ale wkrótce zgrupowanie Padlewskiego poniosło kolejne porażki pod Myszyńcem (9 marca), Drążdżewem (12 marca) i Radzanowem (21 marca 1863 r.). Oddział wtedy został rozwiązany, lecz w kwietniu Padlewski wrócił na pole walki; aresztowany 26 marca został rozstrzelany w Płocku 15 maja 1863 r. Jego działalność próbował kontynuować Jan Mystkowski, który zablokował linię kolejową Petersburg – Warszawa. Pod Stokiem odniósł zwycięstwo (5 maja), lecz został pokonany pod Kietlanką i sam poległ w tej potyczce.

Bitwa pod Węgrowem

Oddzielne wielkie zgrupowanie powstańcze próbowano utworzyć między 24 stycznia i 2 lutego 1863 r. na Podlasiu, w rejonie Węgrowa; dowodzili tam Józef Matliński i Władysław Jabłonowski. Obydwaj dowódcy zgromadzili około 3,5 tys. żołnierzy i zamierzali podjąć szeroko zakrojoną działalność ofensywną, nie wykluczającą nawet marszu na Warszawę. Plany te zostały zniweczone porażką poniesioną 3 lutego 1863 r. pod Węgrowem, a potem rozbiciem całego zgrupowania pod Siemiatyczami (7 lutego).

Atak na Rawę

W województwie mazowieckim działało zgrupowanie dowodzone przez Antoniego Jeziorańskiego, który po zwycięstwie pod Rawą (4 lutego 1863 r.) dążył do połączenia się z siłami Langiewicza. Początkowo występowała tam rywalizacja między nim a dyktatorem Ludwikiem Mierosławskim, który jednak poniósł klęski pod Krzywosądzem (19 lutego) i Nową Wsią (21 lutego 1863 r.). Niepowodzenia te marginalizowały pozycję Mierosławskiego w powstaniu, który odtąd też będzie ograniczał swą działalność do próby powrotu na stanowisko dyktatora i snucia intryg przeciwko Langiewiczowi i władzom powstańczym w Warszawie.
Województwo kaliskie objęte było działaniami Józefa Oksińskiego (Oxińskiego), Kazimierza Mielęckiego i Józefa Garczyńskiego. Mimo początkowego powodzenia Oksiński został pokonany pod Kuźnicą Grabowską, zaś pozostali dowódcy pod Dobrosołowem i Ślesinem.
Na Lubelszczyźnie silny oddział powstańczy zorganizował Ukrainiec Mikołaj Nieczaj. Po klęskach jednak pod Rudką i Zalinem zgrupowanie się rozpadło, a jego dowódca dostał się do niewoli i został rozstrzelany. Niepowodzeniem zakończyła się także działalność oddziału Leona Czechowskiego w Galicji (15-21 marca 1863 r.).
Pierwszy okres powstania był czasem aktywności strony polskiej, prób przejęcia inicjatywy – ale równocześnie świadectwem braku koncepcji walki i umiejętności jej realizacji. Obydwaj dyktatorzy: Ludwik Mierosławski i Marian Langiewicz, nie sprawdzili się ani jako organizatorzy, ani w charakterze dowódców na polu walki. Nie potwierdziła się też koncepcja wojny ludowej zakładająca masowy napływ ochotników do wojska z chwilą podjęcia walki. Początkowo od powstania dystansowali się biali, zrzeszający osoby majętne, mogące materialnie wesprzeć powstanie. Z kolei strona rosyjska, która początkowo najwyraźniej przeceniała siły powstańcze, stopniowo zaczęła się konsolidować.

 





Autor: Marek Rezler
Komentarze + Dodaj komentarz
  • htgh, misiek (odpowiedzi: 0)
  • niezłe materiały na" losy żołnierza, przydadzą się
  • uczestnicy powstania, gość (odpowiedzi: 0)
  • W powstaniu styczniowym uczestniczyło wiele wybitnych postaci, ale mało pisze się o kobietach. Zobaczcie tutaj: http://www.ogrodywspomnien.pl/index/showd/7291
  • :-), kingusia (odpowiedzi: 0)
  • nawet fajne !!!!!!!!!!!!!
  • h, lol (odpowiedzi: 0)
  • załóżmy że kumam :)
  • świetnie, agusia11 (odpowiedzi: 0)
  • Historia na tym portalu jest bardo dobrze opisana i ciekawsza niż w podręczniku i książce.Pa pa
  • :), kallisto (odpowiedzi: 0)
  • bardzo mi pomodło:)
  • :):):):)):)):), Ancia (odpowiedzi: 0)
  • spoko spoko ale szkoda że nie mapisaliście biografji romłalda traugutta
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl