środa 16 października 2019 imieniny Florentyny i Gawła 1978 - Karol Wojtyła obrany na papieża
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Interpunkcja

Przecinek

Przecinek to najczęściej używany znak interpunkcyjny (obok kropki). „Przecina” zdanie, czyli je rozdziela. Może być zastosowany pojedynczo lub podwójnie.

  • Przecinek stawiamy pomiędzy zdaniami złożonymi podrzędnie, czyli między zdaniem podrzędnym i nadrzędnym, w których jest spójnik.

  • Jestem ciekawa, co dzisiaj się wydarzy.
    Na geografii dowiedziałam się, że stolicą Portugalii jest Lizbona.
    Zobaczymy, czy wygra dzisiaj Adam Małysz.
    Muszę pójść na basen, bo już rok nie pływałam.
    Słowacki w okresie mistycznym wyznawał, że pisze tylko to, co mu aniołowie dyktują.

    (Jan Parandowski)

     
  • Przecinek stawiamy przed zdaniem nadrzędnym, a po zdaniu podrzędnym, kiedy część podrzędna ze spójnikiem albo zaimkiem rozpoczyna zdanie złożone.

  • Kto pierwszy znajdzie mój szalik, dostanie nagrodę.
    Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie.
    Gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta.
    Żeby kózka nie skakała, toby nóżki nie złamała.

     
  • Stawiamy przecinek pomiędzy połączonym bezpośrednio równorzędnymi wyrazami zdania pojedynczego.

  • W domu były trzy pokoje, kuchnia, jadalnia, dwie łazienki, garderoba.
    Moja mama jest mądra, dobra, cieplutka.
    Położyła kucharka na stole:
    kartofle,
    buraki,
    marchewkę,
    fasolę,
    kapustę,
    pietruszkę,
    selery
    i groch.
    (Julian Tuwim, Warzywa)

     
  • Przecinek stawiamy pomiędzy zdaniami współrzędnymi połączonymi bezspójnikowo.

  • Szybowiec ruszył, nabrał pędu, gładko oddzielił się od ziemi, stromo wspiął się wzwyż.
    (J. Meissner)

     
  • Rozdzielamy przecinkami zdania współrzędne połączone następującymi spójnikami:

    1. przeciwstawnymi: a, ale, lecz, jednak, jednakże, zaś, wszakże, owszem, natomiast, tylko, tylko że, jedynie, przecież, raczej, tymczasem, za to, np.Mój brat jest naukowcem, a ja zajmuję się sportem.
      Mieliśmy pójść na spacer, lecz zaczął padać deszcz.
      W klasie o profilu biologiczno-chemicznym biologia jest trzy razy w tygodniu, natomiast w klasie
      o profilu ogólnym – dwa razy w tygodniu.


    2. wynikowymi: więc, dlatego, toteż, to, zatem, wobec tego, skutkiem tego, wskutek tego, np.
      Kochał ją, więc postanowił się z nią ożenić.
      Nie odzywasz się, wobec tego ja też nie będę się odzywać.

    3. synonimicznymi (wyjaśniającymi): czyli, to jest, to znaczy, innymi słowy, np.
      Rzeczowniki w języku polskim mają deklinację, czyli odmieniają się przez przypadki.
      Niedługo będzie rok przestępny, czyli będzie miał 366 dni.

  • Stawiamy przecinek przed wyrazami i wyrażeniami powtarzanymi.

  • Ania jest bardzo, bardzo mądra.
    Zjadłabym dużo, dużo słodyczy.

     
  • Przecinkiem oddzielamy w zdaniu wyrazy i wyrażenia występujące w wołaczu.

  • Dorotko, sprzątnij książki ze stołu.
    Podejdź do mnie, Adasiu.

     
  • Przecinkiem oddzielamy w zdaniu różne wtrącenia.

  • Dziś wiele dzieci, na przykład Darek, Mariusz i Magda, dostało piątki z języka polskiego.
    Odwiedzamy go często, przynajmniej dwa razy w tygodniu.

     
  • Oddzielamy przecinkiem wyrazy zakończone na -ąc, -wszy, -łszy (imiesłowy) wraz z określeniami.

  • Spacerował z psem, pogwizdując.
    Kobieta się zarumieniła, słysząc te słowa.
    Wróciwszy z wycieczki, pobiegł szybko do kolegi.
    Mama, przygotowując nam obiad, cicho tłumaczyła coś tacie.

     
  • Dwoma przecinkami oddzielamy wypowiedzenia wtrącone w zdaniach złożonych. Są nimi najczęściej: sądzę, myślę, przypuszczam, wiadomo, zdaje się, być może, jak widać.

  • Za rok, być może, wyjadę do Australii.
    Jestem chory, zdaje się, na anginę.

     
  • Dwoma przecinkami oddzielamy zdanie podrzędne, które jest wplecione w część nadrzędną.

  • Wszystko, co dotychczas zrobiłem, przyszło mi z dużą trudnością.
    Krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje.

     
  • Przecinek stawia się po wyrazach wyrażających okrzyk: ach, hej, halo, o, ho, oj.

  • Halo, kto mówi?
    Oj, jak mnie boli noga.

     
  • Nie stawiamy przecinka przed następującymi spójnikami: albo, ani, bądź, czy, i, lub, ni, oraz, tudzież.

  • Siedzę w domu i piszę wypracowanie.
    Pojadę w góry na kolonie lub wybiorę się z rodzicami nad morze.
    Nie chcę być górnikiem ani marynarzem.

    Uwaga! Jeżeli jednak takie spójniki się powtarzają, stawiamy przecinek przed drugim i ewentualnie przed następnym członem zdania, który zaczyna się od tego spójnika.
    Albo zrobisz to dziś, albo nie rób tego wcale.
    Nie było go ani w kuchni, ani w jadalni.

     
  • Nie stawiamy przecinka przed porównaniami, które są wprowadzane przez wyrazy: jak, jakby, niż, niby i tym podobne.

  • Jesteś piękna niczym poranek majowy.
    Nie ma jak w domu.
    Jest zdrowa jak ryba.

    Uwaga! Stawiamy przecinek przed wyrazami: jak, jakby, niż, niby i tym podobne w zdaniach złożonych porównawczych.
    Zróbcie to ćwiczenie tak, jak umiecie.
    Łatwiej to napisać, niż powiedzieć.




Autor: Anita Hauzer
Komentarze + Dodaj komentarz
  • Dwukropek, agrafka (odpowiedzi: 1)
  • B.dobra strona będę do niej wracał. Mam jeden dylemat. Jest napisane przez Autora :"Henryk Sienkiewicz napisał wiele powieści: Bez dogmatu, Quo vadis, Rodzina Połanieckich, Wiry, W pustyni i w puszczy, ogniem i mieczem, Potop, Pan Wołodyjowski". Czy w treści jak wyżej -ogniem i mieczem- Ogniem nie powinno być z dużej litery. Ale może się mylę.
  • Dwukropek, agrafka (odpowiedzi: 0)
  • Dobra strona, ale mam dylemat czy autor winien napisać wymieniając tytuły książek. Tak:Ogniem i mieczem,czy tak jak jest napisane:ogniem i mieczem, bo inne tytuły są napisane z dużej litery pierwszy wyraz w tytule.
  • m, cycek (odpowiedzi: 0)
  • spoko strona
  • Interpunkcja, Mefistofeleska (odpowiedzi: 0)
  • Wykorzystam te materiały w pracy na lekcji. Znaki interpunkcyjne są przystępnie i ciekawie opracowane.Dziękuję!
  • niewiem, kamil12 (odpowiedzi: 0)
  • fajne to jest
  • Mała Wisienka, :) (odpowiedzi: 0)
  • fajne, jeszcze nie przeczytałam
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl