piątek 20 września 2019 imieniny Eustachego i Filipiny 1961 - Zmarł Andrzej Munk
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
"Zemsta"

Wstęp

Plakat do filmu Andrzeja Wajdy

Nie masz nic tak złego, żeby się na dobre nie przydało.
Bywa z węża dryjakiew, złe często dobremu okazyją daje.

Ta świetna komedia Aleksandra Fredry złożona z czterech aktów, pisana wierszem, powstała w latach 1833-1834, czyli w czasie najbujniejszego rozkwitu wielkich dramatów romantycznych. W tym samym okresie ukazuje się "Dziadów cz. III" Adama Mickiewicza i "Kordian" Juliusza Słowackiego. W kraju i na emigracji wielkim powodzeniem cieszą się idee mesjanistyczne, a upadek powstania listopadowego wyzwala w Polakach ogromne pokłady zwątpienia na odzyskanie wolnej ojczyzny. A jednak w czasach wielkich przemian duchowych Polaków i walk wyzwoleńczych znalazł się autor, który kreował komiczną wizję świata. Spotkało się to oczywiście z uwagami krytycznymi, np. Seweryn Goszczyński pisał, że w czasach kryzysu i upadku państwa nie wypada wydawać tego typu błahych komedyjek. Publiczność i czytelnicy byli jednak zachwyceni. "Zemsta" okazała się najbardziej popularnym dziełem Fredry i do tej pory bawi publiczność (wystarczy wspomnieć film Andrzeja Wajdy).

Kazimierz Wyka, wybitny historyk literatury, pisze o "Zemście" w ten sposób:
Czym jest "Pan Tadeusz" dla twórczości Mickiewicza, tym dla twórczości Fredry "Zemsta": pożegnanie mijającego świata szlacheckiego, pożegnanie go spoza progu ostatecznego rozbioru.

Od momentu trzeciego rozbioru Polski w 1795 roku Polacy nigdy już nie byli tacy sami. Zmienił się cały ówczesny światopogląd, racjonalistyczne, oświeceniowe idee upadły bardzo szybko. Przestano wierzyć w potęgę umysłu, ponieważ zniknięcia państwa z mapy Europy nie dało się tłumaczyć w sposób rozumowy. W obliczu końca pewnej epoki, zanikały również dawne wartości szlacheckie, na które nie było już miejsca w nowej przestrzeni społeczno-politycznej. Sarmaci, którzy największe triumfy święcili w XVII wieku oraz ich potomkowie, czyli XVIII-wieczna szlachta z czasów saskich i epoki oświecenia, nie mieli racji bytu bez ojczyzny. I właśnie te zanikające obyczaje, tradycje i kultura opisane zostały przez Fredrę w Zemście. Oczywiście przez pryzmat śmiechu, w krzywym zwierciadle, lecz z nutką nostalgii i żalu za dawną Polską. Dlatego Wyka pisze o pożegnaniu.





Autor: Ernest Kacperski
Komentarze + Dodaj komentarz
  • elo, xsxsx (odpowiedzi: 0)
  • nic ciekawego
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl