sobota 19 października 2019 imieniny Piotra i Ziemowita 1984 - Zabójstwo ks. Jerzego Popiełuszki
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Analiza i interpretacja wiersza

Środki stylistyczne (1)

Rodzaje środków stylistycznych

Każdy wiersz może obfitować w rozmaite środki stylistyczne (zob. wiersze poetów baroku), może być ich również prawie całkowicie pozbawiony. Czasem już pobieżna analiza tekstu wystarczy, by określić, co jest w nim dominantą stylistyczną (nagromadzenie anafor, instrumentacji głoskowych, a może kontrast?

Wyróżniamy cztery rodzaje środków stylistycznych: fonetyczne, morfologiczne, składniowe i leksykalne.

I. FONETYCZNE

- instrumentacja głoskowa (eufonia) - celowe powtarzanie tych samych głosek w bliskim sąsiedztwie, np. w wierszu "Epitafium Rzymowi" Mikołaja Sępa Szarzyńskiego:"Ty, co Rzym wpośród Rzyma chcąc baczyć pielgrzymie,/ a wżdy baczyć nie możesz w samym Rzyma Rzymie,/ patrzaj na okrąg murów i w rum obrócone (...)"

I inny przykład:
"W rzece Heraklita/ ryba łowi ryby/ ryba ćwiartuje rybę ostrą rybą, ryba buduje rybę, ryba mieszka w rybie,/ ryba ucieka z oblężonej ryby". (W. Szymborska, "W rzece Heraklita")

Jedną z odmian instrumentacji głoskowej jest aliteracja, czyli powtarzanie się tych samych głosek lub zespołów głoskowych na początku kolejnych wyrazów tworzących wers, np. "Wierzbowa wodo, wonna wikliną" (J. Iwaszkiewicz, "Ikwa i ja"), "pstro, pstrawo.. pstrokato..." ("Lato", S. Młodożeniec)

- onomatopeja - wyraz dźwiękonaśladowczy; wyróżniamy onomatopeje naturalne, które mają podobne brzmienie do odgłosów akustycznych występujących w naturze, np. bulgotać, ćwierkać, brzęczeć, kukać, turkotać, warczeć, szczekać, świstać, zgrzytać
oraz onomatopeje sztuczne (świadome wprowadzenie do utworu elementów fonetycznych, które oddają dźwięki naturalne i w ten sposób wywołują pożądane wrażenie), np. w wierszu Juliana Tuwima "Bal w operze" czytamy: "Przy bufecie - żłopanina/ Parskanina, mlaskanina"

- rym - powtórzenie jednakowych lub podobnych zespołów głoskowych na końcu wyrazów zajmujących określoną pozycję w obrębie wersu

- rytm - źródłem rytmu w wierszu jest powtarzalność; wiersz, który nie posiada rytmu to wiersz wolny.

II. MORFOLOGICZNE

- zdrobnienia (stosowane często w poezji dziecięcej, np. "Pan kotek był chory i leżał w łóżeczku", jak również w utworach opisujących dzieci, np. "ucieszne gardziołko" poezji ludowej "Hej przeleciał ptaszek", także dla uwydatnienia kontrastu, np. pomiędzy napastnikiem a bezbronną ofiarą: "tak więc smok, upatrzywszy gniazdo kryjome,/ Słowiczki liche zbiera (...)" (Jan Kochanowski, "Treny")

- zgrubienia - jeśli chcemy nadać wyrazowi znaczenie pejoratywne (np. babsztyl, bachor)

- neologizmy - wyraz, wyrażenie nowo utworzone, nowe w danym języku; w poezji tworzone dla podniesienia kunsztu literackiego, zazwyczaj tylko na potrzeby danego wiersza, rzadko utrwalają się potem w języku potocznym; bardzo często występują w poezji Cypriana Kamila Norwida i Bolesława Leśmiana oraz w wierszach futurystów.

"Tam ukochał przestwornie mgłę - nierozeznawkę" (Bolesław Leśmian, "Śnigrobek")
"Ogród pana Błyszczyńskiego zielenieje na wymroczu,/ (...) / Sam go wywiódł z nicości błyszczydłami swych oczu/ I utrwalił na podśnionej drzewom trawie". (Bolesław Leśmian, "Pan Błyszczyński")
"uchodzone umyślenia upapierzam poemacę/ i miesięczę kaszkietując księgodajcom by zdruczyli" (S. Młodożeniec, "Futurobnia")





Autor: Beata Górka-Winter
Komentarze + Dodaj komentarz
  • WSPÓŁCZESNY WIERSZ ZDANIOWY, xXx (odpowiedzi: 1)
  • Kto to napisał? Jakiś, wybaczcie sformuowanie, nieuk kompletny! Wiersz zdaniowy należy do systemu NIENUMERYCZNEGO, a nie jak napisał autor-numerycznego. Błąd rzeczowy, kto tu pisze takie pierdoły i kto pozwala to publikować?! Nawet na wikipedii takich gaf nikt nie popełnia, bo moderatorzy zaraz to usuwają.
  • ballada to nie liryka, mrt (odpowiedzi: 0)
  • ballada to gatunek synkretyczny łączący elementy epiki liryki i dramatu, a nie tylko liryka, więc nie można powiedzieć, że ballada romantyczność jest przykładem jakiejś liryki. to nie jest liryka.
  • dzieki,  ;] (odpowiedzi: 0)
  • dzieki tobie mam 5 z pola
  • dzięki bardzo pomogło mi , xxx (odpowiedzi: 0)
  • :)
  • aaa, gosc (odpowiedzi: 0)
  • nic nie rozumiem
  • Dziękuje, Klaudia;] (odpowiedzi: 0)
  • Brawo... wszystko zwiężle i na temat...Dziękuje nareszcie to zrozumiałam
  • DzIekuje, Marian (odpowiedzi: 0)
  • Thx Wielkie :)
  • xD, MJ (odpowiedzi: 0)
  • A mi potrzebna analiza „Pragnienie” ;[
  • super, staska (odpowiedzi: 0)
  • dziekuje pani Beato to po prostu jest analiza wiersza w pigułce napewno mi sie przyda przy powtarzanu do egzaminu
  • czesc wam trzecia a, Chmielarz (odpowiedzi: 0)
  • :-P
  • Moim zdaniem swietne!, Catherinka (odpowiedzi: 0)
  • Artykuł ten pomógł mi przygotować sie do konkursu polonistycznego, naprawdę jest bardzo przydatny i dobrze wyjaśnia wszystkie zagadnienia.
  • #, andusia (odpowiedzi: 0)
  • laska z chin chciałaby pójśc na łatwizne buhaha pomęcz sie troszkę
  • kawał, Pękol (odpowiedzi: 0)
  • dobrej roboty!
  • świetne!!! bardzo pomocne, rusalka15 (odpowiedzi: 0)
  • świetne!!! bardzo pomocne
  • Idealne., marysza (odpowiedzi: 0)
  • Jest Pani świetnym dydaktykiem. Gratulacje.
  • popieram laske z chin, kolega laski z chin (odpowiedzi: 0)
  • jest dobrze ale mogło by być lepiej !!! dzieki
  • gg, buzi (odpowiedzi: 0)
  • beznadzieja totalna
  • bdb, izabela (odpowiedzi: 0)
  • bardzo dobry tekst, polecam wszystkim jako nauczyciel polonista:)
  • moja opinia ^^, Diana (odpowiedzi: 0)
  • stronka fajna jeżeli chodzi o polski (mój ukochany przedmiot) i inne przedmioty. polecam, warto tu zajrzec ;D
  • !!!, kolezanka (odpowiedzi: 1)
  • wlasnie czemu nie ma analiz konkretnych wierszy a nie ogolnie tak to tez umiem
  • fajny!, őwńédmân (odpowiedzi: 0)
  • super ! brawo matik777 !
  • Może być!!!!!!, Dziewczyny (odpowiedzi: 0)
  • Nawet fajnie jest to zrobione ale musimy sie tego nauczuć i Pani zrobi sprawdzian :-(:-(
  • Super!!!, adzia (odpowiedzi: 0)
  • Są to bardzo fajne środki stylistyczne możemy się z tego bardzo dużo nauczyć na język polski poglębiam
  • Super teksty, adzia (odpowiedzi: 0)
  • Informacje są super i przyzwoite lecz troche dużo ich jest i musimy się ich nauczyć
  • wiersz, aga (odpowiedzi: 2)
  • do bani ta caLa srona jest
  • Dlaczego nie ma analizy konkretnych wierszy tylko ogolnie??, laska z chin (odpowiedzi: 0)
  • zawarta w temacie:)
  • Extra!, madzi@ (odpowiedzi: 1)
  • Super test latwuitki
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl