poniedziałek 18 marca 2019 imieniny Cyryla i Edwarda 1937 - Urodził się Edward Stachura
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Analiza i interpretacja wiersza Baczyńskiego "Deszcze"

Wstęp

Twórczość Krzysztofa Kamila Baczyńskiego zdobyła szeroki rozgłos i uznanie po II wojnie światowej. Jest ona zaliczana do szczytowych osiągnięć poezji polskiej okresu wojny.

Jarosław Iwaszkiewicz pisał o Baczyńskim:
"...narodził się nadzwyczajny młody poeta, że dojrzałość jego w tym wieku jest zdumiewająca, że pisze bardzo dużo, jednym słowem, że jest to zjawisko nieprzeciętne".

Za okupacji istniało "zapotrzebowanie" na takiego jak on poetę. Powstała legenda o Baczyńskim jako "nowym Słowackim". Na łamach krakowskiego "Miesięcznika Literackiego" w czerwcu 1943 r. ukazała się rozprawa krytyczna Kazimierza Wyki, która jako pierwsza ustaliła wysoką rangę poezji Baczyńskiego i przyznała mu pierwszeństwo wśród rówieśników.

W twórczości poety odnaleźć można kilka nurtów, które ostatecznie zdecydowały o nowatorstwie jego poezji. Baczyński wzrastał w atmosferze pobożności, wynosząc stąd dobrą znajomość Biblii i przywiązanie do prawd wiary chrześcijańskiej. Jako dojrzały poeta rozwinął tę edukację we własnym, oryginalnym duchu. W jego twórczości przeplatały się dwa pierwiastki: religijny, będący odnowieniem dogmatów wiary (Duch wcielony w dzieje ludzkości i odkupienia, zmartwychwstania dusz, obcowanie świętych) i "pogański", akcentujący doskonałość rytmu przyrodniczego, w którym człowiek jest postawiony niżej wobec innych tworów natury. W ostatnich wierszach Baczyńskiego pobrzmiewają echa słów św. Pawła:
"Przywdziewajcie na siebie pełną zbroję Bożą, byście mogli oprzeć się wszystkim, nawet najbardziej podstępnym atakom diabła. Prowadzimy bowiem walkę nie ze zwykłymi ludźmi, lecz mamy stawić czoło zwierzchnościom i władzom, rządcom świata tych ciemności oraz mocom duchowym zła na wyżynach niebieskich".

W 1941 r. nastąpiła reorientacja poety w stronę problematyki aktualnej. Dojrzały okres twórczości przeniknięty był ideałami służby, braterstwa, solidarności, prawdy, wewnętrznego doskonalenia się w imię przyszłych, społeczno-humanitarnych celów. Idea braterstwa zbliżona była do zasad chrześcijańskiej miłości bliźniego, caritas, tj. wyrzeczenia się siebie dla innych.

Wszystkie utwory powstałe w latach 1943-1944 rozwijały jeden temat: ceny, jaką bohater musi zapłacić za dokonany wybór. Konsekwencją tego wyboru jest to, że bohater-żołnierz pozbawia się możliwości, od realizacji których zależy pełnia człowieczeństwa: nieustannego kształtowania siebie i tym samym przemieniania świata. W sytuacji wojny poznaje on smak ryzyka moralnego, gdyż wszystkie dotychczasowe kryteria okazały się zawodne. O wszystkim bowiem decydował kult ojczyzny, dla której trzeba było umierać i wyrzec się siebie, by stać się bezwolnym mechanizmem w ręku nieludzkiej idei, ogałacającej z człowieczeństwa.

Baczyński został porażony ogromem zła i grzechu, będącego dziełem ludzi, którzy mianowali się chrześcijanami.

Na twórczość Baczyńskiego wywarł także wpływ Jerzy Kamil Weintraub. W jego twórczości odnalazł bowiem bliskie sobie tony: elegijny nastrój smutku i zadumy nad przemijalnością rzeczy, przeżycia człowieka osaczonego, żyjącego w stanie ustawicznego lęku i trwogi, będącego ofiarą katastrofy, która swym czarnym skrzydłem dotknęła wszystkiego, co żyje.

Można w tym znaleźć wpływ przedwojennej konwencji katastroficznej żagarystów wileńskich. Stąd w twórczości Baczyńskiego typowa dla tzw. apokalipsy spełnionej symbolika ognia i wody, ściśle podporządkowana wykładni katastroficznej. Symbolika katastroficzna służyła ukazaniu klęski w wymiarach życia osobistego. Woda otwierała perspektywy na jakąś eschatologiczną przyszłość, która nie tylko kojarzy się z wielką katastrofą, ale ma także działanie oczyszczające, czyli ma konotacje dodatnie.

"Elementem stanowiącym pierwszą zasadę świata jest u Baczyńskiego, niczym u Talesa, woda".
Cały świat jawi mu się jako gigantyczny system zwierciadeł, które podwajają istnienie każdej rzeczy. Funkcji odbicia podporządkowana jest zwłaszcza woda (rzeka, łzy, krople, deszcz). Każda rzecz, w tym i egzystencja ludzka, dzięki swojemu odbiciu uzyskuje prawo do wieczności do przetrwania pod inną, niematerialną już postacią, a więc lepszą i doskonalszą od poprzedniej.

Poetyce katastroficznej potrafił nadać Baczyński piętno własne i oryginalne. Dodał do niej nowe symbole i motywy, które pozwoliły mu stworzyć wizję uniwersum, które, dzięki niezwykłej fantazji i wyobraźni poety, objęło swym zasięgiem cały wszechświat. Słowo poetyckie zamierzał uczynić środkiem wtajemniczenia w sprawy religii, historii, etyki, wojny.

Na twórczość Baczyńskiego istotny wpływ miały inspiracje płynące z dzieł Norwida i Słowackiego. Tendencje retoryczno-deklamatorskie silne od "porażenia wojennego", przeplatają się z tonacją "śpiewno-magiczną". Te dwa style, retoryczny i pieśniowy, przeplatają się stale w dojrzałej fazie twórczości poety.

Poezja tego największego poety pokolenia młodych, których w literaturze nazywano Kolumbami, będąc kontynuacją przedwojennej poezji katastroficznej, uległa tradycji romantycznej. Współcześnie stanowi już tylko historyczną kartę w dziejach poezji polskiej. Baczyński nie miał po wojnie ani następców, ani świadomych kontynuatorów, jednak pamięć o nim przechowuje się wśród przedstawicieli kolejnych generacji piszących.




Autor: Wiesława Jusiakowska
Zespół Szkół nr 3 w Legnicy

Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl