środa 23 października 2019 imieniny Marleny i Seweryna 1927 - Urodził się Leszek Kołakowski
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Dekadentyzm

Wstęp

Edgar Degas, Pijący absynt, 1876Dekadentyzm (od francuskiego słowa décadence – schyłek, upadek) to termin, który odnosi się do postawy światopoglądowej wyrażającej przekonanie o schyłkowym charakterze kultury europejskiej. Pojawia się również określenie fin de siècle, które oznacza schyłek wieku.

Doświadczenie końca, zwątpienia w naukę i cywilizację, przerażenie teraźniejszością, ale i przyszłością świata – wszystko to rodziło bezsilność, niewiarę i sceptycyzm, które charakteryzują bohatera literackiego pierwszego dziesięciolecia Młodej Polski.

Nie trzeba daleko szukać, aby zrozumieć myślenie dekadentów. Przypomnijcie sobie tak niedawny przełom XX i XXI wieku. Ileż było rozmów o końcu cywilizacji, a nawet końcu świata, o degradacji kultury. Pamiętacie te liczne dyskusje, czy komputery poradzą sobie ze zmianą daty? A może przestaną działać na całym świecie, co doprowadzi do totalnego chaosu?

Poczucie końca, schyłku jest zawsze połączone z poczuciem zagubienia, przegranej, pesymizmu. W XIX w. było tak silne, że wyraźnie zaznaczyło swoją obecność w sztuce, a nawet życiu codziennym.

Skąd się wziął ów pesymizm u schyłku XIX wieku? Co się stało z optymizmem i wiarą w przyszłość pozytywistów – oto jest pytanie. U schyłku XIX wieku okazało się, że społeczeństwo jest podzielone, nie ma wyższych idei, które jednoczyłyby ludzi. Zawodzi też nauka – widać to choćby w przypadku Wokulskiego, bohatera Lalki Bolesława Prusa. I chociaż bohaterowie powieści dojrzałego pozytywizmu poszukują wartości, nie zatrzymują się na zwątpieniu, to i tak z bohaterami młodopolskimi łączy ich poczucie klęski i niepewności przyszłości. Europa schyłku wieku czuje już nadchodzącą i nieuchronną katastrofę. Zapowiadają ją liczne bunty przeciw społecznej niesprawiedliwości i agresywnemu kapitalizmowi. Powstają pierwsze partie polityczne. I właśnie literatura zapisuje te charakterystyczne dla końca XIX wieku doświadczenia kryzysu.


Wojciech Weiss, Demon (W kawiarni), 1904

Dla pierwszego pokolenia Młodej Polski najistotniejsze staje się właśnie przeżycie bezsilności i przerażenia. Pamiętać trzeba, że młodzi Polacy mają dodatkowy powód tego pesymizmu – niewolę. A co za tym idzie: ciągła walka z zaborcami, germanizacja, rusyfikacja, cenzura... Ludzie czują się wyobcowani, oszukani przez historię i ludzi. Świat końca XIX w. nie przypomina tego idealnego organizmu, o jakim marzyli pozytywiści.





Autor: Agnieszka Sobich
Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl