wtorek 20 sierpnia 2019 imieniny Bernarda i Sobiesława 1847 - Urodził się Bolesław Prus
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Poezja młodopolska

Jan Kasprowicz

Jan Kasprowicz (mal. F. Pautsch)Jan Kasprowicz (1860-1926), zadebiutował w 1888 roku.

W okresie studiów uniwersyteckich w Lipsku i Wrocławiu uczestniczył aktywnie w działalności młodzieżowych ugrupowań lewicowych, co daje się zauważyć w jego twórczości, szczególnie w pierwszym okresie. Chłopskie pochodzenie stanowiło dla niego dodatkowy czynnik aktywizujący go społecznie, dający mu prawo ujmowania się za skrzywdzonymi i poniżonymi. Dlatego w swoich wczesnych utworach poeta malował obraz nędzy i krzywdy społecznej. Widać to w słynnym cyklu sonetów Z chałupy (1888), a także w cyklu Obrazki z natury.

W tym czasie znajdował się pod wpływem poetyki naturalistycznej: używał jaskrawych efektów w kreśleniu sytuacji, drobiazgowe opisy podkreślały tragizm, nędzę, beznadziejną egzystencję chłopskich bohaterów.

Epizod modernistyczny w twórczości Kasprowicza był stosunkowo krótki. Wyrażony został w poemacie Miłość (1895), w którym pojawiły się typowe dla epoki nastroje, ciężka atmosfera kończącego się wieku, uczucia dekadenckie.

Kolejny tom Kasprowicza, wydany w 1898 roku Krzak dzikiej róży, sygnalizuje zbliżenie do poetyki symbolizmu. Poeta odszedł w nim od problematyki społecznej w stronę zagadnień ogólnych, metafizycznych. Mimo to nie należy interpretować dosłownie dramatycznego wyznania zawartego w głośnym utworze zaczynającym się od słów: "Byłeś mi kiedyś bożyszczem, o tłumie". Okazało się bowiem bardzo szybko, że poeta nadal realizował podstawowy cel swojej twórczości: walkę o los człowieka. Przeniósł ją jednak na inną płaszczyznę – rozpoczął zasadniczą dyskusję o istocie świata, o wzajemnym stosunku dobra i zła, podejmując w tym względzie polemikę z Bogiem.

Najważniejszym problemem jego twórczości jest chyba walka dobra i zła, co interesowało go jako podstawa stosunków społecznych, a także jako istota struktury wszechświata. Zagadnienia te widoczne są w Hymnach (1922), które nawiązują do tradycji humanistyki średniowiecznej. Można także w nich dostrzec pewne analogie do tych utworów, w których napięcie uczuciowe w toczonym z Bogiem sporze o szczęście człowieka dochodziło do zenitu: ton Hymnów przypomina nawet niekiedy Wielką improwizację Mickiewicza. Są one przy tym niezwykle osobiste. Zawarte w nich elementy ekspresjonistyczne świadczą o subiektywnym stosunku podmiotu lirycznego do świata. Wiersz wolny, którym poeta posłużył się z dużym wyczuciem, uwzględnił zmienność napięć uczuciowych podmiotu.

Leon Wyczółkowski, Portret Jana Kasprowicza (1898)Tematem Hymnów jest spór z Bogiem o istotę świata. Jest to spór o istotę zła, o istotę grzechu, dotyczy problemu winy za grzech. Bunt przeciw złu, za które w gruncie rzeczy człowiek nie może ponosić odpowiedzialności, gdyż takim, jakim jest, stworzył go Bóg, wydaje się równoznaczny z prometejskim buntem w imię ludzkości. Bunt ten jednak w ujęciu Kasprowicza jest buntem tragicznym, walka ze złem jest beznadziejna, pozbawiona perspektyw zwycięstwa. Także na tym polega katastrofizm Hymnów.

Pierwotnie Hymny ukazały się w dwóch oddzielnych zbiorach:

  • Ginącemu światu, Dies irae, Salome, Święty Boże, Święty mocny, Moja pieśń wieczorna (właściwym tytułem tomu jest Ginącemu światu, Lwów 1901),

  • Salve Regina, Hymn św. Franciszka z Asyżu, Judasz, Maryja Egipcjanka (Salve Regina, Lwów 1902).
Hymny po raz pierwszy pod tym tytułem zostały wydane w 1922 roku w Warszawie.

Jan Kasprowicz Krzak dzikiej róży w ciemnych smreczynach




Autor: Aleksandra Warzycha
Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl