czwartek 22 sierpnia 2019 imieniny Cezarego i Zygfryda 1584 - Zmarł Jan Kochanowski
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Poezja młodopolska

Bolesław Leśmian

Bolesław Leśmian"Podobny był do polnej myszki i niewiele od niej większy", tak o jego wyglądzie mówił Antoni Słonimski. Do podobnych wniosków dochodził Franc Fiszer który wypowiadał się "Zajechała pusta dorożka i wysiadł z niej Leśmian".

Bolesław Leśmian był szalenie dziwnym poetą, nawet nie wiadomo, kiedy się urodził: w 1877, 1878 czy 1879 roku. Zmarł w 1937 roku w Warszawie.

Wczesną młodość spędził na Ukrainie, studiując prawo w Kijowie. Drukował wiersze w piśmie naturalistów "Wędrowiec", ale właściwy debiut miał miejsce na łamach "Chimery" (cykl pt. Księga przeczuć).

Poeta tworzył w dwóch epokach, ale nie miało to znaczenia, ponieważ ani rozwój cywilizacyjny kultury, ani pochód szkół poetyckich nie wpłynęły na jego ukształtowaną od początku twórczość.

Fantastycznym jest taki świat przedstawiony w utworze literackim, który wykracza poza praktyczną oczywistość, inaczej mówiąc, fantastyczny jest taki świat, który nie jest realistyczny. Jest to jednak duże uproszczenie, zwykle bowiem elementy fantastyczne przeplatają się z realistycznymi. W poezji Leśmiana, która w ogóle jest uniezwyklona, układ przedmiotów przedstawionych w wierszu ulega dekompozycji w stosunku do rzeczywistości, a nawet jest negacją układu rzeczywistego: poeta wprowadza nowe prawa rządzące światem poetyckim, niemające poza tym światem swoich odpowiedników, np. wiersz Wiosna:

Takiej wiosny rzetelnej, jaką w swym powiecie
Widział Jędrek Wysmółek – nikt nie widział w świecie!
Poprzez okno karczemne łeb w bezmiar wyraził
I o mało się w durną mgłę nie przeobraził!
(...)
Jego własna chałupa wraz z babą i sadem
Odwróciła się nagle nieproszonym zadem.
Wieprz-znajomek, nie większy na pozór od snopa,
Biegnie w skradzionych portkach Magdzianego chłopa.
Ryj mu lilią zakwita! Czar bije od przodu!
I z wołaniem: "Gdzie Magda?" – pcha się do ogrodu!

No tak – wieprz w portkach, które ukradł Magdzianemu chłopu, z ryjem rozkwitłym lilią woła "gdzie Magda?" W wierszu tym "dziwacznieje istnienie", rządzą nowe prawa. Poeta igra z rzeczywistymi wyglądami rzeczy i zjawisk, by nadać im nowy wymiar, dostępny tylko poezji. To jest obrazowanie fantastyczne, które powstało z dekompozycji elementów świata realnego.

Uniezwyklenie u Leśmiana pojawia się jednak już na poziomie języka poetyckiego. Te wszystkie nigdzie – wszędzie, wszystko – nic, nieistniejące istnienie, te paradoksy i oksymorony świadczą o nieograniczonej wyobraźni poety. Temu uniezwykleniu podporządkowane jest również szczególnego rodzaju słowotwórstwo Leśmiana, wszystkie jego neologizmy. Przede wszystkim liczna (i ważna!) jest grupa neologizmów z przedrostkami: bez-, nie-, przeciw-, np. bezbyt, bezcel, bezczas, bezgwar, nietrwanie, nieżal. Te słowa sugerują istnienie jakichś pozajęzykowych odpowiedników wyrazów, np.: "nad brzegami zagęstwionych nicości" (gdzie to jest?), kiedy indziej jakieś przedmioty znajdują się w bezpolu. Leśmian konkretyzuje to, co nie istnieje, czyli mówiąc jego językiem – bezbyt. To samo dzieje się z jego bytami zaprzeczonymi, neologizmami z przedrostkami nie-, przeciw-. "Ponętne nietrwanie" to abstrakcja, ale okazuje się, że można "pieścić ponętne nietrwanie", ta abstrakcja może podlegać konkretnej czynności. Fantastyka Leśmiana posunięta jest więc tak daleko, że może sugerować istnienie nieistnienia.

*     *     *

Wybór utworów Bolesława Leśmiana (Ballada bezludna, Dwoje ludzieńków, Topielec, Urszula Kochanowska oraz Szewczyk)
Bolesław Leśmian Róża
Bolesław Leśmian Poeta
Bolesław Leśmian Szewczyk - wiersz i jego omówienie
Analiza i interpretacja Dziewczyny Bolesława Leśmiana
Interpretacja cyklu "W malinowym chruśniaku" Bolesława Leśmiana
Leśmianizmy




Autor: Aleksandra Warzycha
Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl