środa 19 września 2018 imieniny Januarego i Konstancji 1620 - Zginął hetman Stanisław Żółkiewski
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Motyw matki w literaturze młodzieżowej

Wstęp

Motyw rodziny pojawił się w literaturze społeczno-obyczajowej, wraz ze wzbogacaniem kręgów tematycznych oraz środków artystycznego wyrazu, dopiero po 1956 roku. Wówczas to poddano wnikliwej analizie literackiej życie dzieci w środowisku rodzinnym, atmosferę wychowawczą panującą w domu, konflikty rodzinne i ich wpływ na postawy młodych bohaterów, a także wzajemne stosunki między dziećmi i rodzicami.

Problemy te podjęli w swej twórczości m.in. Jadwiga Korczakowska, Mira Jaworczakowa, Hanna Ożogowska, Wanda Żółkiewska, Maria Terlikowska, Irena Jurgielewiczowa, Natalia Rolleczek, Barbara Górkiewiczowa, Janusz Domagalik.

Należy podkreślić, że sfera życia rodzinnego i wzajemne stosunki między dziećmi i rodzicami inaczej były przedstawiane w literaturze dziecięcej, inaczej zaś w utworach dla młodzieży. Zauważało się to w zróżnicowaniach treściowo-formalnych, w świadomie stosowanych uproszczeniach w kreowanej wizji życia i w odmiennych konwencjach literackich. Różnice te uwarunkowane były względami wychowawczymi i możliwościami percepcyjnymi młodych odbiorców.

Zdecydowanie poważniejsze problemy doszły do głosu w prozie obyczajowej adresowanej do czytelników starszych, w której pojawił się obraz rodziny nie tylko szczęśliwej, wewnętrznie zintegrowanej, podobnie jak w utworach dla młodszych odbiorców, ale także rozbitej i skłóconej. Często ukazywano w niej przeróżne konflikty rodzinne oraz komplikacje wynikłe z rozkładu małżeństwa, rzutujące na postawy młodych bohaterów i ich życiowy start.

Nasilenie zainteresowań pisarzy tą tematyką było z jednej strony reakcją na dominującą w latach wcześniejszych (przed 1956 rokiem) problematyką "szerokiego planu społecznego", eksponowanie zagadnień ogólnonarodowych i ideowych, połączoną z niedostatkiem książek o najbliższym dziecku kręgu społecznym. Z drugiej zaś strony stanowiło ono wyraz niepokoju wobec wielu negatywnych zjawisk wychowawczych, takich jak ogólne obniżenie się autorytetu starszej generacji, niewydolność wychowawczą i opiekuńczą wielu rodzin związaną ze wzrostem zatrudnienia kobiet, nasilenie się przestępczości młodzieży.

Rozważano wówczas, czy należy przemilczać w utworach literackich negatywne zjawiska społeczne, jeśli dziecko i tak styka się z nimi w życiu? Efektem tychże dywagacji było ukazanie się na początku lat sześćdziesiątych stosunkowo wielu powieści "gorzkich", ukazujących rodziny rozbite, osamotnienie dziecka w świecie dorosłych, eksponujących bariery dzielące pokolenie ojców i dzieci. W powieściach mniej nasyconych goryczą, kończących się zazwyczaj szczęśliwie i zawierających wiedzę o życiu bardziej wyważoną, obraz rodziny znacznie się zmienia.

Na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych treści ideowo-wychowawcze powieści dla młodzieży ulegają dalszym modyfikacjom, u których źródeł wyczuć można intencje wzmocnienia roli rodziny w społeczeństwie i podtrzymania jej autorytetu, a także wytwarzania poczucia wspólnoty i więzi między pokoleniami. Wyrazem tego jest złagodzenie obrazu drastycznych konfliktów rodzinnych, zwłaszcza zaś odejście od problematyki rozwodów, ukazywanie rodziny spójnej i zżytej, która może być oparciem dla dojrzewającej jednostki, prezentowanie wartości, jakie wniosło w życie pokolenie rodziców.

Zmienia się też w obrazie literackim rodziny pozycja ludzi starszych - pokolenia dziadków, którym często przypisuje się istotną rolę w cementowaniu rodziny, dowodząc, że wzajemne zrozumienie częściej pojawia się między młodym a "trzecim pokoleniem" niż między rodzicami a dziećmi.

Więcej na temat obrazu matki w literaturze i sztuce znaleźć można TUTAJ.

Małgorzata Musierowicz "Kalamburka" 





Autor: Bogumiła Gruszczyńska-Kozan
Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl