środa 21 sierpnia 2019 imieniny Joanny, Kazimiery i Rajmunda 1975 - Zmarł Adolf Dymsza
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Twórcy literatury współczesnej

Czesław Miłosz

Czesław Miłosz

(1911-2004)

  • Nota biograficzna

  • Urodził się w Szetejnach na Litwie. Przed wojną studiował prawo w Wilnie. Był czołowym twórcą grupy poetyckiej "Żagary" i przedstawicielem katastrofizmu. Okupację spędził w Warszawie. Zaraz po wojnie pracował w dyplomacji. W 1950 r. pozostał w Paryżu na emigracji. Następnie przeniósł się do Berkeley w Kalifornii i został profesorem tamtejszego uniwersytetu. W 1980 r. otrzymał literacką Nagrodę Nobla. Wydał tomiki poezji: Ocalenie (1945), Traktat moralny (1948), Traktat poetycki (1957), Gdzie wschodzi słońce i kędy zapada (1974), a także wiele książek prozatorskich.


  • Twórczość

  • Przed wojną uprawiał poezję katastroficzną. W czasie okupacji pisał wiersze, w których solidaryzował się z pokonanym narodem. Przedstawiał też rozterki artysty, który znalazł się w sytuacji, która przerasta możliwości poezji. Próbował określić swoją postawę twórczą i życiową. Również po wojnie zastanawiał się nad rolą poezji. Opowiadał się za poezją zaangażowaną, która powinna ocalać narody, pokazując najprostsze i najbardziej podstawowe wartości. W głoszeniu potrzeby ocalania dotychczasowych wartości był więc bliższy Herbertowi niż Różewiczowi, który głosił nieodwracalną śmierć dawnych norm. Wierzył w moc poetyckiego słowa. Nie była to jednak postawa do końca konsekwentna, bo uprawiał również poezję prywatną wyrażającą zachwyt nad światem. Przedstawiał krytyczny wizerunek Polaków, których wady prowadziły do rozlicznych klęsk. Krytykował również postawę inteligencji polskiej w czasach stalinizmu (Zniewolony umysł). W jego twórczości widać ogromną erudycję kulturalną. Uprawiał najróżniejsze gatunki poetyckie i prozatorskie. Preferował prosty sposób wyrażania się.

    Zniewolony umysł

    Książka ta została napisana przez Miłosza i wydana już na emigracji w 1953 r. Porusza ona problematykę zniewalania kultury przez totalitaryzm. Miłosz przytacza powieść Stanisława Ignacego Witkiewicza pt. NienasycenieZniewolonego umysłu przywołuje też zjawisko o nazwie ketman, praktykowane na Bliskim Wschodzie. Polega ono na skrzętnym ukrywaniu własnych przekonań i działaniu zgodnym z oczekiwaniami władzy. Człowiek taki prawdziwe przekonania ujawnia dopiero w sprzyjającej chwili. Postawa ketmana opiera się na przekonaniu, że nie opłaca się demonstrowanie poglądów za wszelką cenę. Łatwo wtedy zginąć i nie mieć więcej okazji na głoszenie swoich sądów. Zasadniczą część książki stanowią rozdziały poświęcone czterem polskich pisarzom (Andrzejewskiemu, Borowskiemu, Putramentowi i Gałczyńskiemu), ukrytym pod pseudonimami Alfa, Beta, Gamma, Delta. Na ich przykładzie Miłosz ukazuje różne sposoby wiązania się twórców z komunizmem. Murti Bing i ketman są symbolami postaw ugodowych. Książka traktuje o zniewalaniu intelektualnym w komunizmie.

    W wierszu Campo di Fiori Miłosz porównuje dwie sytuacje. Pierwsza to spalenie na stosie Giordana Bruna. Przekupnie na placu, gdzie płonął stos, niezbyt interesowali się losem Bruna. Drugi obraz to karuzela w Warszawie, która stała w czasie okupacji przy murze getta. Ludzie bawili się na tej karuzeli nie zważając na tragedię za murem. Miłosz podaje możliwe morały z tych historii - lud bawi się, handluje nie zwracając uwagi na męczeństwo innych ludzi. Sam autor myślał jednak o czym innym - o samotności ginących. Ich cierpienia są zapominane. Jednak swoją rolę ma tu do odegrania poezja. To ona może przypomnieć te wszystkie zdarzenia.

    Ważne miejsce poezji przyznaje też wiersz Który skrzywdziłeś. Poeta zwraca się do dyktatora, który prześladował zwykłych ludzi. Zapowiada mu, że jeśli nawet jest w danej chwili wszechmocny, to i tak kiedyś poezja przyczyni się do jego upadku i osądzenia ("Nie bądź bezpieczny. Poeta pamięta/ Możesz go zabić - narodzi się nowy./ Spisane będą czyny i rozmowy"). Potrzebę ocalania wartości wyraża wiersz W Warszawie. Kończy się on stwierdzeniem konieczności powtarzania, przekazywania podstawowych norm: "I dwa powtarzać wyrazy/ (...)/ Dwa ocalone wyrazy: Prawda i sprawiedliwość".

*     *     *

Wybrane utwory Czesława Miłosza znaleźć można TUTAJ.

Analiza i interpretacja Piosenki o końcu świata Czesława Miłosza




Autor: Wojciech Szczęsny
Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl