wtorek 15 października 2019 imieniny Jadwiga i Teresy 1817 - Zmarł Tadeusz Kościuszko
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Analiza i interpretacja wiersza

Analiza i interpretacja wiersza

Analiza i interpretacja wiersza jest jednym z najtrudniejszych zadań maturalnych. Wymaga umiejętności napisania eseju interpretacyjnego, znajomości teorii liryki. Podjęcie się tego zadania wymaga wyobraźni, oczytania, swego rodzaju wrażliwości na język poetycki. Autorzy utworów lirycznych opisują przecież przede wszystkim własne przeżycia, emocje, doznania. Ważna jest zatem zdolność interpretującego wiersz do empatii, a zatem do wczucia się w to, co przeżywa podmiot liryczny (czyli "ja" liryczne). Z drugiej strony prawidłowe rozwinięcie tematu wymaga też swego rodzaju "wiedzy technicznej", a zatem umiejętności zidentyfikowania typu opisywanego wiersza, środków stylistycznych, jakich użył autor itp.

I. Analiza
Pierwszy etap pracy nad wierszem to analiza. Polega ona na opisie budowy i kompozycji wiersza. Na tym etapie najważniejsze jest udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

  1. Czy wiersz ma tytuł - jeśli tak, zastanów się, jakiego rodzaju informacji on dostarcza (możemy w nim odnaleźć informację o gatunku wiersza, jego adresacie, temacie). Zwróć uwagę na to, jaką formę ma tytuł (zdania orzekającego, pytającego, rozkazującego?)

  2. Czy wiersz posiada motto (jak np. w balladzie Adama Mickiewicza "Romantyczność"), jaka jest jego rola?

  3. Jakiego gatunku lirycznego użył autor? (np. hymn, fraszka, bajka, elegia, sonet, pieśń, psalm, oda, tren, limeryk itp.); może jest to gatunek synkretyczny? (np. ballada, powieść poetycka, sielanka)
    - Informację o gatunku wiersza często możemy odnaleźć już w jego tytule, np. "Elegia o ... [chłopcu polskim]", "Oda do młodości", "Pieśń o spustoszeniu Podola", "Psalmy przyszłości".
    - W niektórych epokach poeci preferowali określone gatunki - jeśli masz do zinterpretowania wiersz poety antycznego, może to być np. oda, tren, elegia, anakreontyk. Twórcy barokowi zaś upodobali sobie sonet, romantyczni - gatunki synkretyczne.

  4. Jaki to rodzaj liryki?

  5. Kto jest podmiotem lirycznym w wierszu? Trzeba być ostrożnym w utożsamianiu go z autorem, nawet jeśli wszystko wskazuje na to, że faktycznie opisuje on swoje osobiste przeżycia (bardzo częsty błąd popełniany jest przy interpretacji "Trenów" - tam podmiotem lirycznym jest Jan - takie imię pojawia się w utworze, a nie Jan Kochanowski, jak to się zwykle przyjmuje).

  6. Kto jest adresatem lirycznym w wierszu - może to być jedna, konkretna osoba (jak w utworze C.K. Norwida "Do obywatela Johna Brown"), tzw. adresat uogólniony (np. strudzony gość we fraszce Jana Kochanowskiego "Na lipę"), grupa osób (np. krytycy literaccy w wierszu Juliana Tuwima "Do krytyków"), a nawet pokolenie (np. w wierszu Adama Asnyka "Do młodych"). Adresatem wiersza może być również przedmiot czy pojęcie abstrakcyjne (miłość, śmierć itp.). Zauważ, że w każdej strofie wiersza adresatem może być ktoś inny. Tak jest np. w wierszu pt. "Lament Świętokrzyski". Tam cierpiąca Matka Boska zwraca się m.in. do anioła Gabriela, innych matek, Jezusa.

  7. Jaka jest budowa wiersza, a zatem:
    - Czy jest stychiczny (ciągły) czy składa się ze zwrotek, jeśli tak, to ilu?
    - Jaka jest liczba wersów w strofie (zob. rodzaje zwrotek)?
    - Jaki jest system wersyfikacji w wierszu?
    - Z ilu sylab składa się każdy wers, czy występuje średniówka?
    - Czy występują rymy (zob. rodzaje rymów)? Jakie? Jaki jest ich układ?
    - Jaka jest struktura wiersza - regularna, nieregularna? Czy utwór dzieli się na wyraźne części? Zwróć uwagę na zupełnie nowatorskie formy wiersza, jakie pojawiają się np. u futurystów.
    - Czy występuje refren?

  8. Jakich środków stylistycznych użył autor? Co chciał podkreślić przez użycie takich, a nie innych środków?

  9. Jakiego sposobu obrazowania użył autor?
    Istnieje tu kilka możliwości. Po pierwsze, autor może opisywać rzeczywistość w sposób realistyczny (będziemy tu mieli zatem do czynienia ze stosowaniem antycznej zasady mimesis, czyli naśladowania rzeczywistości w sztuce), czy fantastyczny (autor wprowadza do świata przedstawionego elementy, których nie odnajdziemy w realnym świecie, np. postacie – krasnale, wróżki itp. Oryginalne formy obrazowania wykształciły takie kierunki poetyckie jak symbolizm, ekspresjonizm, impresjonizm itp.





Autor: Beata Górka-Winter
Komentarze + Dodaj komentarz
  • WSPÓŁCZESNY WIERSZ ZDANIOWY, xXx (odpowiedzi: 1)
  • Kto to napisał? Jakiś, wybaczcie sformuowanie, nieuk kompletny! Wiersz zdaniowy należy do systemu NIENUMERYCZNEGO, a nie jak napisał autor-numerycznego. Błąd rzeczowy, kto tu pisze takie pierdoły i kto pozwala to publikować?! Nawet na wikipedii takich gaf nikt nie popełnia, bo moderatorzy zaraz to usuwają.
  • ballada to nie liryka, mrt (odpowiedzi: 0)
  • ballada to gatunek synkretyczny łączący elementy epiki liryki i dramatu, a nie tylko liryka, więc nie można powiedzieć, że ballada romantyczność jest przykładem jakiejś liryki. to nie jest liryka.
  • dzieki,  ;] (odpowiedzi: 0)
  • dzieki tobie mam 5 z pola
  • dzięki bardzo pomogło mi , xxx (odpowiedzi: 0)
  • :)
  • aaa, gosc (odpowiedzi: 0)
  • nic nie rozumiem
  • Dziękuje, Klaudia;] (odpowiedzi: 0)
  • Brawo... wszystko zwiężle i na temat...Dziękuje nareszcie to zrozumiałam
  • DzIekuje, Marian (odpowiedzi: 0)
  • Thx Wielkie :)
  • xD, MJ (odpowiedzi: 0)
  • A mi potrzebna analiza „Pragnienie” ;[
  • super, staska (odpowiedzi: 0)
  • dziekuje pani Beato to po prostu jest analiza wiersza w pigułce napewno mi sie przyda przy powtarzanu do egzaminu
  • czesc wam trzecia a, Chmielarz (odpowiedzi: 0)
  • :-P
  • Moim zdaniem swietne!, Catherinka (odpowiedzi: 0)
  • Artykuł ten pomógł mi przygotować sie do konkursu polonistycznego, naprawdę jest bardzo przydatny i dobrze wyjaśnia wszystkie zagadnienia.
  • #, andusia (odpowiedzi: 0)
  • laska z chin chciałaby pójśc na łatwizne buhaha pomęcz sie troszkę
  • kawał, Pękol (odpowiedzi: 0)
  • dobrej roboty!
  • świetne!!! bardzo pomocne, rusalka15 (odpowiedzi: 0)
  • świetne!!! bardzo pomocne
  • Idealne., marysza (odpowiedzi: 0)
  • Jest Pani świetnym dydaktykiem. Gratulacje.
  • popieram laske z chin, kolega laski z chin (odpowiedzi: 0)
  • jest dobrze ale mogło by być lepiej !!! dzieki
  • gg, buzi (odpowiedzi: 0)
  • beznadzieja totalna
  • bdb, izabela (odpowiedzi: 0)
  • bardzo dobry tekst, polecam wszystkim jako nauczyciel polonista:)
  • moja opinia ^^, Diana (odpowiedzi: 0)
  • stronka fajna jeżeli chodzi o polski (mój ukochany przedmiot) i inne przedmioty. polecam, warto tu zajrzec ;D
  • !!!, kolezanka (odpowiedzi: 1)
  • wlasnie czemu nie ma analiz konkretnych wierszy a nie ogolnie tak to tez umiem
  • fajny!, őwńédmân (odpowiedzi: 0)
  • super ! brawo matik777 !
  • Może być!!!!!!, Dziewczyny (odpowiedzi: 0)
  • Nawet fajnie jest to zrobione ale musimy sie tego nauczuć i Pani zrobi sprawdzian :-(:-(
  • Super!!!, adzia (odpowiedzi: 0)
  • Są to bardzo fajne środki stylistyczne możemy się z tego bardzo dużo nauczyć na język polski poglębiam
  • Super teksty, adzia (odpowiedzi: 0)
  • Informacje są super i przyzwoite lecz troche dużo ich jest i musimy się ich nauczyć
  • wiersz, aga (odpowiedzi: 2)
  • do bani ta caLa srona jest
  • Dlaczego nie ma analizy konkretnych wierszy tylko ogolnie??, laska z chin (odpowiedzi: 0)
  • zawarta w temacie:)
  • Extra!, madzi@ (odpowiedzi: 1)
  • Super test latwuitki
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl