czwartek 27 czerwca 2019 imieniny Maryli i Władysława 1952 - Urodził się Bogusław Linda
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Dyktando dla klasy V

Wstęp

Uczyć ortografii - ale jak?

Od wielu lat nauczanie ortografii w szkole było żywo dyskutowanym problemem, szczególnie metoda pisania ze słuchu, która tylu miała zwolenników, co przeciwników. Skupiano głównie uwagę na stronie praktycznej dyktanda. Dyktando powinno być krótkie, ze względu na mozliwość skupienia uwagi uczniów, odpowiednio wygłoszone przez nauczyciela, poprawione natychmiast, by nie utrwaliły się błędy i powtórzone po poprawie.
Dyktando wzrokowe (pisane z pamieci, tak często mylone z pisaniem ze słuchu) według Adeli Friedmanówny jest rodzajem przepisywania z pamięci uprzednio zapisanego, a następnie zakrytego tekstu z tablicy. Bada się w ten sposób pamięć wzrokową uczniów. Dyktando utrwalające zakłada, że uczniowie piszą tekst w domu, a następnie reprodukują go w klasie na tablicy, omawiają pisownię wskazanych wyrazów - jest to sprawdzian umiejętności ortograficznych.
Mieczysław Więckowski, opierajac sie na dydaktyce niemieckiej, uważa, ze "dyktando nie wpływa korzystnie na uczenie ortografii, gdyż przy pisaniu pod dyktando uczeń słyszy tylko słowa jako nie przeanalizowane całości dźwiękowe, natomiast obraz graficzny i ruchowy musi sobie sam wytworzyć." To właśnie jego zdaniem staje się przyczyną powstawania błędów.
W literaturze przedmiotu różnie oceniano problem wykorzystania reguł ortograficznych w procesie nauczania pisowni.
Początkowo wiązano wielkie nadzieje ze znajomością reguł, uczono ich na pamięć. Twierdzono także, że uczenie reguł jest zbyteczne, a nawet wręcz szkodliwe w odniesieniu do osób, które piszą poprawnie. Nie przynosi ono też spodziewanych efektów u uczniów, którzy piszą niepoprawnie. Przeciwnikiem uczenia reguł był m.in. Stanisław Szober, który napisał: "pamiętać należy, że nie mogą być one celem nauczania. Czynność ortograficznego pisania w miarę nabywania wprawy staje się czynnością automatyczną, opartą na przyzwyczajeniach...". Podobne stanowisko zajmowali również inni autorzy, wychodząc z założenia, że celem ćwiczeń ortograficznych nie jest uzasadnienie pisowni, lecz "zmechanizowanie takie, by uczeń bez specjalnego namysłu pisał ortograficznie". Przeciwnicy takiego stanowiska uważają, że należy utrzymać naukę zasad ortograficznych, gdyż zadaniem szkoły jest nauczyć pisać świadomie...
Zatem, jaki wybór ma nauczyciel, który odpowiada za edukację dziecka, w tym także za poprawną pisownię?
Dyktanda - robić czy nie, stosować pisanie z pamięci czy ze słuchu, a może jeszcze inną metodę zastosować? Jak nauczyć ucznia trudnej polskiej ortografii? A co z dzieckiem dyslektycznym, dysgraficznym i jeszcze innymi mikrouszkodzeniami? Dylematy stare jak świat!
Sądzę, że proponowana uczniowi, nauczycielom i rodzicom książeczka pt. Przygoda z ortografią dla uczniów klas V też nie rozwiąże wszystkich problemów, dylematów, wątpliwości.
Oczywiste jest, ze jeśli dziecko jest żywo zainteresowane tekstem, ksiażką, zadaniem, wtedy chętnie podejmie pracę, rozwiąże problemy - właśnie to zaangażowanie dziecka, przeżywanie tego, co wykonuje, sprawia, że dziecko w sposób naturalny zapamiętuje.
Zatem, może należałoby sprawić, aby dyktanda nie były nudnym, czasem mało zrozumiałym, nafaszerowanym problemami ortograficznym tekstem? Czyż nie powinien to być naturalny, żywy tekst, np. fragment lektury, opis, fragment opowiadania, który przyciagnąłby uwagę ucznia swoją atrakcyjnością, a w konsekwencji byłby motywacją dla ucznia do badania tekstu?
Proponowane dyktanda mają charkater wielofunkcyjny, mogą służyć jako:
  • ćwiczenia w pisaniu ze słuchu - dyktuje nauczyciel,

  • ćwiczenia w pisaniu z pamięci - zapisany tekst na tablicy, dziecko obserwuje i wyławia problemy ortograficzne, następnie odtwarza z pamięci,

  • dyktando "nietypowe", tzn. uczeń sam sprawdza swoje umiejętności ortograficzne - ma do pomocy "Kartę pracy" i "Kartę kontroli" - rozwiązuje problem i dokonuje samooceny przy pomocy "Karty kontroli" lub współpracy z mamą, bratem, kolegą...
    Dyktanda zamieszczone w książce Przygoda z ortografią mogą także być przykładem opisu, opowiadania, notatki, informatora turystycznego; mogą dawać jeszcze wiele innych możliwości, np. rozszerzania, skracania tekstu, dopisywania ciągu dalszego, mogą być ilustrowane, mogą być także inspiracją do tworzenia własnych tekstów lub nowych poszukiwań.
    Podobnie jak w dyktandach dla klasy IV i w tych funkcjonuje zasada wielokrotnego powrotu do prezentowanych wcześniej zjawisk ortograficznych, ponieważ metoda ta, zdaniem wielu językoznawców, najlepiej przyczynia się do mechanicznego zapamiętywania zasady ortograficznej. "Karty kontroli" zawierające skróconą formę zapisu reguł ortograficznych z przykładami dają uczniowi możliwość samokontroli i samooceny własnej pracy.
    Podobnie jak w dyktandach dla klasy IV funkcjonuje tu także zasada całościowego widzenia tekstu, ze wszystkimi problemami ortograficznymi. Ale można wybrać to zjawisko ortograficzne, które w danym momencie najbardziej koresponduje z pracą na lekcji i to tylko utrwalać.
    "Karty kontroli" nie zawsze uwzględniają sygnalizowane na marginesie "Karty pracy" problemy ortograficzne - dlatego proponuję w poszukiwaniu kontroli udzielonej odpowiedzi kierować się hasłem karty, np. ó - u,




  • Autor: Grażyna Maszczyńska-Góra
    (Wydawnictwo Kleks)

    Komentarze + Dodaj komentarz
    • lhmmm, semer (odpowiedzi: 0)
    • co to do jasnej jest
     
    Nasi partnerzy:
    MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
    Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
    Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
    IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


    Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
    powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
    Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

    W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


    Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

    Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
    Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

    Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl