wtorek 18 czerwca 2019 imieniny Elżbiety i Marka 1815 - Bitwa pod Waterloo
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Bohater powieści realistycznej

Wstęp

Pozytywizm jako nazwa epoki i jednocześnie termin będący określeniem nurtu światopoglądowo-filozoficznego pojawił się w II połowie XIX w. w pismach francuskiego filozofa A. Comte'a. W jego ujęciu pozytywny oznaczał: ścisły, pewny, użyteczny, względny i był w takim samym stopniu ruchem społecznym, co literackim.

W Polsce początek epoki związany był z upadkiem powstania styczniowego, natomiast przez cały czas jej trwania Polska znajdowała się pod zaborami. Polski pozytywizm z przyczyn politycznych był wobec europejskiego znacznie opóźniony.

Manifestem programowym polskiego pozytywizmu był artykuł A. Świętochowskiego "My i Wy", który ukazał się w 1871 r. Na łamach "Przeglądu Tygodniowego" Świętochowski w tekście młodego pokolenia postulował nowy program, krytykując hasła romantyzmu oraz ideową postawę ugrupowaniakonserwatystów, nadmiernie przywiązanych do tradycji, zwolenników apatii i bierności.

Program polskiego pozytywizmu zawierał postulaty pracy organicznej jako nowej formy patriotyzmu, zmierzającej do wszechstronnego kulturowego, przemysłowego i ekonomicznego rozwoju, który umocniłby naród, a w przyszłości doprowadził do zdobycia niepodległości.
"(...) ani żyć nie można z uśmiechem, ani ginąć z honorem - tylko pracować, pracować, pracować..." - pisał Bolesław Prus.

Kolejny postulat pracy u podstaw polegał na wykształceniu wszystkich warstw społecznych - oświeceniu chłopów, robotników, uświadomieni im sytuacji zawodowej. Za równouprawnieniem kobiet i możliwością stanowienia ich o własnym losie była Eliza Orzeszkowa. Przyznaje kobiecie prawo do pracy, ostrzega przed zjawiskiem ubożenia i upokorzenia kobiet, które jest wytworem warunków społecznych i stereotypów kulturowych.

Pisarka potępiała antysemityzm i krzywdzące wyobrażenia o Żydach pokutujące w społeczeństwie polskim. Propagowała asymilację Żydów z poszanowaniem ich odrębności kulturowej i religijnej.

W epoce pozytywizmu dzieło literackie traktowano jako utwór zdominowany przez różne czynniki: historyczne, psychologiczne, geograficzne i biograficzne. Pozytywiści odrzucali ideę romantycznego wieszcza, a od pisarza wymagali rzetelnej wiedzy, jednoznacznej postawy moralnej i patriotycznej.
Dzieło literackie miało służyć jakiemuś celowi społecznemu, a rzeczywistość przedstawić w sposób najbardziej prawdopodobny, wolny od zafałszowań.

Jednym z podstawowych prądów literackich epoki pozytywizmu ukształtowanym w połowie XIX w. był realizm. Literatura realistyczna miała odzwierciedlać rzeczywistość, budować fikcję literacką zgodnie z ówczesną wiedzą o człowieku i świecie. Teoria realistyczna odwoływała się do starożytnej idei mimesis (naśladowania rzeczywistości).

Twórcą realizmu był H. Balzac, zaś najwybitniejszymi jego przedstawicielami w Polsce byli właśnie Eliza Orzeszkowa i Bolesław Prus.





Autor: Jadwiga Pawłowska
Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl