wtorek 20 sierpnia 2019 imieniny Bernarda i Sobiesława 1847 - Urodził się Bolesław Prus
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Impresjonizm

Impresjonizm w polskiej liryce

Kazmimierz Przerwa-Tetmajer

Kazimierz Przerwa-Tetmajer (1865-1940) często posługiwał się bardzo zmysłowym, niemal namacalnym opisem. Ważne dla niego było, aby w pełni oddać jednostkowość wrażeń, budowanie nastroju i zatrzymanie chwili:

Był wiatr... Las czarny, co porósł gór zbocza,
nad głową moją szumiał, a gdzieś nisko
szumiała woda - - całe uroczysko
przejął czar dziwny... Ciche mgły wieczoru
schodziły z nieba głucho i powoli
i ogarniały całą głąb przestworu
i Beskid, w bladej światła aureoli.
Dziwna, cudowna tajemniczość nocy
już twarz swą, zda się, chyliła ku ziemi
ponad smrekami sennie szumiącemi i blaskiem, który płynął ku północy.
(O zmroku)

Barwy pejzażu w tym wierszu są rozmyte, podobne do tych, jakie na swoich obrazach stosują impresjoniści („błękitnosine” niebo), („bladoróżane” promienie słońca, „błękitne zamrocza”), jakby prosto ze snu, nierzeczywiste.

Technika impresjonizmu bywała wykorzystywana nie tylko w tworzeniu pejzaży pełnych zadumy i melancholii. Służyła także do zapisywania wrażeń pełni i radości, jakich dostarcza kontakt z naturą:

Słońce! Słońce! Słońce! Słońce!
Wszystko lśni się, świeci, pała,
złote iskry skaczą z morza,
złotem błyska mewa biała.
[...]

Na roztoczach morskich głębi,
na szmaragdach i błękitach,
fijoletu ciemne plamy
w rozzłoconych lśnią prześwitach.

Wzgórz majaczą gięte łuki
przez przeźroczą mgłę błękitną –
na ich stokach białe miasta
jak kamelii ogród kwitną.
(Słońce)

Zobaczcie, jak ten wiersz kipi barwami! Zupełnie jak płótna impresjonistów. Są tu plamy: „fijoletu ciemne plamy” i barwy drgające w słońcu: „rozzłocone prześwity”, są też mgły unoszące się nad morzem: „przeźrocza mgła błękitna”. Kontury majaczą, zlewają się w jedno wrażenie blasku. Wystarczy zmrużyć oczy i już widać lśniące słońce...

Kolejny sposób wykorzystania technik impresjonistycznych to efekty brzmieniowe słów, ich melodyjność. Przysłuchajcie się brzmieniu wiersza Tetmajera:

Szmaragdowe tafle szklanne,
monotonne, nieustanne,
w srebrną piętrzą się fontannę,
bijąc w brzeg,
i rzucają dyjamenty
promieniste na odmęty,
i w promienne wiją skręty
kropel śniegu.
(Pod Portici)

Słyszycie to silne zrytmizowanie? Instrumentacje głoskowe sprawiają, że wiersz przypomina utwór muzyczny. Ten wiersz po prostu śpiewa!





Autor: Agnieszka Sobich
Komentarze + Dodaj komentarz
  • :), Izuś . (odpowiedzi: 0)
  • Hehss, bardzo mi się przydała ta krótka notka :) akurat tego dokładnie szukałam ! dzięki :)
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl