środa 17 lipca 2019 imieniny Aleksego i Anety 1945 - Otwarcie obrad konferencji poczdamskiej
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Zarys epoki

Lata 1939-1945

Kilka miesięcy przed wybuchem wojny Władysław Broniewski opublikował wiersz Bagnet na broń, który zagrzewał do walki o niepodległość i wzywał do jedności narodowej. Tym samym odnowił nurt poezji tyrtejskiej (wzywającej do boju o wyzwolenie).

Poezja taka powstawała w czasie całej okupacji. Po wybuchu wojny wiersze w tym duchu tworzyli również Kazimierz Wierzyński i Antoni Słonimski (Alarm). Literatura wracała do przeżyć września 1939 r., wyrażała spory o postawę rządu, dowództwa i szansę na korzystniejszy przebieg wojny. Często powracającym motywem były wspomnienia z Warszawy.

Skamandryci i Broniewski (wszyscy przebywali poza Polską) stali się wieszczami czasów wojny. Ich twórczość była najważniejszym nurtem literatury tworzonej na emigracji. W wierszach dominowała postawa tyrtejska i uczucie nostalgii za krajem. Wspomnieniowy i nostalgiczny charakter miał poemat Juliana Tuwima Kwiaty polskie.

W kraju literatura rozwijała się w innym kierunku. Najszersze grono odbiorców miała literatura popularna, rozpowszechniana przeważnie drogą ustną. Należały do niej przede wszystkim piosenki. Jedne z nich miały charakter liryczny (np. partyzancka ballada "Rozszumiały się wierzby płaczące"), inne były utworami humorystycznymi (np. "Siekiera, motyka, bimbru szklanka").

Rozwijały się formy literackie dokumentujące życie codzienne. Dzienniki prowadziły Nałkowska i Dąbrowska. Janusz Korczak zdążył przed śmiercią napisać Pamiętnik. Obok poezji patriotycznej w duchu tyrtejskim, przesyłanej z Zachodu lub tworzonej w kraju, powstawały wiersze będące osobistym i lirycznym zapisem przeżyć wojennych (np. twórczość Baczyńskiego).

Niektórzy twórcy, jak np. Iwaszkiewicz, nie pisali utworów odnoszących się bezpośrednio do okupacji. Poruszali tematy historyczne lub uniwersalne.

Ważnym zjawiskiem w kraju stała się grupa młodych, debiutujących w czasie wojny poetów, nazwanych później pokoleniem Kolumbów.

Część tego środowiska była skupiona wokół prawicowego pisma "Sztuka i Naród". Odcinali oni się od tradycji dwudziestolecia, którą uważali za niepoważną. Krytykę kierowali głównie przeciw lekkiej poezji skamandryckiej, nie oszczędzali jednak również nurtów awangardowych. Chcieli sztuki zaangażowanej społecznie, poruszającej zagadnienia istotne dla narodu. Środowisko "Sztuki i Narodu" tworzyło najbardziej zwartą i wyrazistą grupę młodych twórców. Tadeusz Gajcy, czołowy poeta "Sztuki i Narodu", tworzył wiersze w duchu katastroficznym, pełne wizyjnych obrazów. 

Inni poeci (Krzyszof Kamil Baczyński, Tadeusz Borowski) związani byli z lewicowym pismem "Droga". Również w ich twórczości obecny jest katastrofizm i elementy fantastyczne z pogranicza snu i jawy. Wszyscy ci poeci nie opisywali wojny bezpośrednio. Przekształcali rzeczywistość w metaforyczne obrazy poetyckie.





Autor: Wojciech Szczęsny
Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl