poniedziałek 28 lipca 2014 imieniny Aidy i Innocentego 1998 - Zmarł Zbigniew Herbert
Do końca roku pozostało: 156 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Analiza i interpretacja wiersza

Rodzaje i układ rymów

W poezji polskiej rym jest ściśle związany z akcentem, a zatem wyróżniamy przede wszystkim:

  • rymy żeńskie (najczęstsze): posługujące się akcentem paroksytonicznym (czyli na przedostatnią sylabę), np. moda - uroda, występują w wierszu sylabicznym,
  • rymy męskie: posługujące się akcentem oksytonicznym (na ostatnią sylabę), np. sąd - błąd, dłoń - skroń, występują w wierszu sylabotonicznym,
  • rymy daktyliczne (bardzo rzadko występujące), posługujące się akcentem proparoksytonicznym (na trzecią sylabę od końca), np. chodziłbyś - zrobiłbyś, przezroczysta - ognista, zakochać - rozszlochać.

W zależności od umiejscowienia wyróżniamy:

  • rymy końcowe - występują najczęściej, umieszczane są na końcu wersu,
  • rymy wewnętrzne - występują w środku wersu (np. w "Bogurodzicy"), najczęściej są to rymy średniówkowe,
  • rymy inicjalne - występują bardzo rzadko, jest to rym na początku wersu.

Inne:

  • rymy dokładne, np. wodzie - lodzie, boju - pokoju,
  • rymy niedokładne (wśród nich wyróżniamy np. asonans - rym oparty na identyczności samogłoskowej, np. woda - droga, i konsonans - rym oparty na identyczności spółgłoskowej, np. warg - dróg). Rozwinęły się w poezji dwudziestolecia międzywojennego, obecnie występuje powszechnie w wierszu wolnym,
  • rymy gramatyczne - utworzone z wyrazów, których współbrzmienie wynika z identyczności końcówek gramatycznych (np. dwa czasowniki: myślimy - robimy, chodzi - rodzi, lub dwa rzeczowniki: półmiskami - gromadami, gromady - osady),
  • rymy niegramatyczne - utworzone z wyrazów należących do różnych kategorii gramatycznych lub różniących się formą gramatyczną (np. liczbą, osobą, przypadkiem, czasem itp.), np. kwili - chwili, ginę - przyczynę,
  • rymy bogate - obejmujące wiele głosek (męczeństwa - społeczeństwa),
  • rymy składane - bab ryk - fabryk, panie - na nie,
  • rymy banalne (częstochowskie) - blizna - ojczyzna, kocham - szlocham,
  • rymy wyszukane, egzotyczne - powstałe przez niezwykły dobór wyrazów: kształcie - miał cię, farby - znał by, trytonów - pantalonów.

Monorym - ten sam rym występujący we wszystkich wersach danego wiersza

Pantorym - utwór wierszowy lub jego fragment, w którym wszystkie lub niemal wszystkie wyrazy rymują się z innymi, np.
Szedł śnieg. Brał mróz.
Biegł zbieg. W mróz wrósł.
Z ust krew - as kier.
Znad drzew mgła skier.

Bruno Jasieński, "Słowo o Jakubie Szeli"

Wiersz biały jest pozbawiony rymów, po raz pierwszy zastosował go Jan Kochanowski w "Odprawie posłów greckich". Najczęściej występuje w poezji współczesnej.

Układ rymów:
- rymy parzyste (aabb)
- rymy nieparzyste (abab)
- rymy okalające (abba)

Przykład rymów parzystych:
Fraszki to wszystko, cokolwiek myślimy, (a)
Fraszki to wszystko, cokolwiek czynimy; (a)
Nie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy, (b)
Próżno tu człowiek ma co mieć na pieczy. (b)

Jan Kochanowski, "O żywocie ludzkim"

Przykład rymów nieparzystych:
O, cóż jest piękniejszego niż wysokie drzewa, (a)
W brązie zachodu kute wieczornym promieniem, (b)
Nad wodą, co się pawich barw blaskiem rozlewa, (a)
Pogłębiona odbitych konarów sklepieniem. (b)

Leopold Staff, "Wysokie drzewa"

Przykład rymów okalających:
Leżysz zabity i jam też zabity, (a)
Ty - strzałą śmierci, ja - strzałą miłości, (b)
Ty krwie, ja w sobie nie mam rumianości, (b)
Ty jawne świece, ja mam płomień skryty.” (a)

Jan Andrzej Morsztyn, "Do trupa"





Autor: Beata Górka-Winter
Komentarze + Dodaj komentarz
  • WSPÓŁCZESNY WIERSZ ZDANIOWY, xXx (odpowiedzi: 1)
  • Kto to napisał? Jakiś, wybaczcie sformuowanie, nieuk kompletny! Wiersz zdaniowy należy do systemu NIENUMERYCZNEGO, a nie jak napisał autor-numerycznego. Błąd rzeczowy, kto tu pisze takie pierdoły i kto pozwala to publikować?! Nawet na wikipedii takich gaf nikt nie popełnia, bo moderatorzy zaraz to usuwają.
  • ballada to nie liryka, mrt (odpowiedzi: 0)
  • ballada to gatunek synkretyczny łączący elementy epiki liryki i dramatu, a nie tylko liryka, więc nie można powiedzieć, że ballada romantyczność jest przykładem jakiejś liryki. to nie jest liryka.
  • dzieki,  ;] (odpowiedzi: 0)
  • dzieki tobie mam 5 z pola
  • dzięki bardzo pomogło mi , xxx (odpowiedzi: 0)
  • :)
  • aaa, gosc (odpowiedzi: 0)
  • nic nie rozumiem
  • Dziękuje, Klaudia;] (odpowiedzi: 0)
  • Brawo... wszystko zwiężle i na temat...Dziękuje nareszcie to zrozumiałam
  • DzIekuje, Marian (odpowiedzi: 0)
  • Thx Wielkie :)
  • xD, MJ (odpowiedzi: 0)
  • A mi potrzebna analiza „Pragnienie” ;[
  • super, staska (odpowiedzi: 0)
  • dziekuje pani Beato to po prostu jest analiza wiersza w pigułce napewno mi sie przyda przy powtarzanu do egzaminu
  • czesc wam trzecia a, Chmielarz (odpowiedzi: 0)
  • :-P
  • Moim zdaniem swietne!, Catherinka (odpowiedzi: 0)
  • Artykuł ten pomógł mi przygotować sie do konkursu polonistycznego, naprawdę jest bardzo przydatny i dobrze wyjaśnia wszystkie zagadnienia.
  • #, andusia (odpowiedzi: 0)
  • laska z chin chciałaby pójśc na łatwizne buhaha pomęcz sie troszkę
  • kawał, Pękol (odpowiedzi: 0)
  • dobrej roboty!
  • świetne!!! bardzo pomocne, rusalka15 (odpowiedzi: 0)
  • świetne!!! bardzo pomocne
  • Idealne., marysza (odpowiedzi: 0)
  • Jest Pani świetnym dydaktykiem. Gratulacje.
  • popieram laske z chin, kolega laski z chin (odpowiedzi: 0)
  • jest dobrze ale mogło by być lepiej !!! dzieki
  • gg, buzi (odpowiedzi: 0)
  • beznadzieja totalna
  • bdb, izabela (odpowiedzi: 0)
  • bardzo dobry tekst, polecam wszystkim jako nauczyciel polonista:)
  • moja opinia ^^, Diana (odpowiedzi: 0)
  • stronka fajna jeżeli chodzi o polski (mój ukochany przedmiot) i inne przedmioty. polecam, warto tu zajrzec ;D
  • !!!, kolezanka (odpowiedzi: 1)
  • wlasnie czemu nie ma analiz konkretnych wierszy a nie ogolnie tak to tez umiem
  • fajny!, őwńédmân (odpowiedzi: 0)
  • super ! brawo matik777 !
  • Może być!!!!!!, Dziewczyny (odpowiedzi: 0)
  • Nawet fajnie jest to zrobione ale musimy sie tego nauczuć i Pani zrobi sprawdzian :-(:-(
  • Super!!!, adzia (odpowiedzi: 0)
  • Są to bardzo fajne środki stylistyczne możemy się z tego bardzo dużo nauczyć na język polski poglębiam
  • Super teksty, adzia (odpowiedzi: 0)
  • Informacje są super i przyzwoite lecz troche dużo ich jest i musimy się ich nauczyć
  • wiersz, aga (odpowiedzi: 2)
  • do bani ta caLa srona jest
  • Dlaczego nie ma analizy konkretnych wierszy tylko ogolnie??, laska z chin (odpowiedzi: 0)
  • zawarta w temacie:)
  • Extra!, madzi@ (odpowiedzi: 1)
  • Super test latwuitki
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl