wtorek 21 października 2014 imieniny Hilarego i Urszuli 1833 - Urodził się Alfred Nobel
Do końca roku pozostało: 71 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Futuryzm i dadaizm

Futuryzm w Polsce

Tytus Czyżewski, Kobieta w czerwonej czapce (1935)W Polsce futuryzm zaczął się rozwijać od 1919 roku, czyli z dziesięcioletnim opóźnieniem w stosunku do innych krajów europejskich.

Pierwsze polskie wiersze futurystyczne wyszły spod pióra Jerzego Jankowskiego (1887-1941), który należał jeszcze do poprzedniej generacji pisarzy. Napisał m.in. „Spłon lotnika” i „Maggi”.

Kolejnym futurystą był Tytus Czyżewski (1880-1946), od 1919 roku redaktor pisma „Formiści”. Razem z Brunonem Jasieńskim i Stanisławem Młodożeńcem stworzył klub futurystów o nazwie „Katarynka”. Formizm krytykował stosunek formy do treści, na pierwszym miejscu stawiał właśnie formę, głosił niezależność od rzeczywistości.

Z kolei Bruno Jasieński (1901-1939) zasłynął wielką pewnością siebie, pozerstwem, licznymi skandalami i przekraczaniem granic dobrych obyczajów. Należał mimo to do najbardziej zagorzałych i najwybitniejszych przedstawicieli nurtu futurystycznego. Wydał tomy wierszy „But w butonierce” (1921), „Pieśń o głodzie” (1922), opowiadanie „Nogi Izoldy Morgan” (1923) i zbiór wierszy rewolucyjnych „Ziemia na lewo” (1924). W roku 1925 założył własne pismo „Winnica”.

W ruchu futurystycznym czynnie działał też Stanisław Młodożeniec (1895-1959), przyjaciel Brunona Jasieńskiego. Wydał tomy zatytułowane „Kreski i futureski” (1921), „Kwadraty” (1925), „Niedziela” (1930), „Futuro-gamy i futuro-pejzaże” (1934). Ciekawostką jest to, że Młodożeniec przez pewien czas był nauczycielem w renomowanym warszawskim liceum im. Stefana Batorego, a jednym z jego uczniów był poeta wojenny Krzysztof Kamil Baczyński.

Bruno JasieńskiAnatol Stern (1899-1968) - również poeta futurysta - razem z Jasieńskim był najbardziej kontrowersyjną i skandaliczną postacią tego nurtu. Jego tomy poezji to: „Nagi człowiek w śródmieściu” (1919), „Futuryzje" (1920), „Anielski cham” (1924).

Następna ważna postać to Aleksander Wat (1900-1967), który zasłynął głównie pisanym techniką strumienia świadomości dziełem „JA z jednej strony i JA z drugiej strony mego mopsożelaznego piecyka” (1919). Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) dostrzegł w tej futurystycznej prozie realizację Czystej Formy. Oprócz tego w 1927 roku Wat wydał tom opowiadań „Bezrobotny Lucyfer”.

Ostatnim z wielkiej siódemki futurystów był Adam Ważyk (1905-1982), autor takich tomów, jak „Semafory” (1924) i „Oczy i usta” (1926).

8 lutego 1919 roku Stern i Wat zorganizowali w Warszawie przy ulicy Mazowieckiej pierwszy wieczór futurystyczny. Spotkanie odbyło się pod hasłem „Wieczór podtropikalny urządzony przez białych Murzynów”. Od 1920 roku zaczęli wydawać, jak sami określili, pierwszy polski almanach poezji futurystycznej, czyli dwumiesięcznik prymitywistów zatytułowany „Gga". Cechowała ich prostota i ordynarność, wesołość, trywialność, śmiech, zuchwalstwo, ale również inicjatywa i wynalazczość.

W czerwcu 1921 roku w Krakowie ukazała się „Jednodniówka futurystów” - manifest polskiej poezji futurystycznej, a w listopadzie tego samego roku pojawiła się sławna publikacja futurystów pt. „Nuż w bżuhu”. W nim właśnie pojawił się wiersz Brunona Jasieńskiego „Mięso kobiet”, który zyskał sławę najbardziej zuchwałego w dorobku futurystów.

W listopadzie roku 1921 futuryści otworzyli w Krakowie swoje miejsce spotkań, które nazwali „Gałka Muszkatałowa”.

Futuryzm jednak skończył się tak szybko, jak się pojawił. Na przełomie roku 1923 i 1924 nastąpił rozpad grupy i koniec nurtu.




Autor: Ernest Kacperski
Komentarze + Dodaj komentarz
  • namopańik barwistanu, Agata N. (odpowiedzi: 0)
  • Futuryści przede wszystkim manifestowali hasło "słów na wolności", co oznaczało przekreślenie logiki zdania, a słowa mogły być wykolejone ze składni. Przy tym warstwa brzmieniowa słowa była dla nich istotniejsza niż semantyczna. Wiersz jest doskonałym przykładem instrumentacji głoskowej(powtarzalne brzmienie głosek/spółgłosek w wyrazach), która jest dokonana techniką rozkładu słów, a także dodaniem do nich składników charakterystycznych dla języka prasłowiańskiego (takie ala archaizmy). Nie ma sensu wchodzić w to, czy jest tam sens, bo nie o to Watowi chodziło ;-)Jedyne znaczenie jakie udało mi się wychwycić to barwistan - miejsce, kraina barw do której wg podmiotu lirycznego udamy się po śmierci (znaczenie barwistanu podaję za opracowaniem BN)
  • onomatopeje, abc cogito (odpowiedzi: 0)
  • przeczytajcie szybciej ten wiersz.. autor zastosował wyrazy dźwiękonaśladowcze.. dzięki czemu oddał dźwięk wagonów kolejowych.. tytuł sam mówi za siebie.. wszystko można połączyć w logiczną spójną całość.. wiosna 1940
  • analiza, piooo (odpowiedzi: 0)
  • o co chodzi w tym wiersz.????
  • czytasz ale nie rozumiesz., Dorota (odpowiedzi: 0)
  • Anno może czytasz poezję, ale chyba jej nie rozumiesz. W tym wierszu wszystko dzieję się naraz. Jest to wiersz bardzo sprytnie i przewrotnie nawiązujący do poezji erotycznej, ale nie w styly Baczyńskiego. Odliczanie kroków, zbliżanie się do "niej", odbicie jej twarzy w szybie, a może jej i jeszcze kogoś... a potem okazuje się, że to nie ona. I ta świetna złota plomba!
  • Nie zgadzam się!!!!!, Monika (odpowiedzi: 0)
  • Nie zawsze poezja musi byc górnolotna!!! W tym wierszu autor bawi się konwencją, gra formą. Jest to wiersz futurystyczny i niektórym się podoba :)
  • porażka !, Anna (odpowiedzi: 0)
  • to jest chyba jakiś żart...czytam poezję i nie wiem co za d*bil to wymyślił... ja też teraz napiszę wiersz "Czemu?" Powiedz mi - czemu? Dlatego. Czyli? Tak. Czemu tak? Dlatego. proszę, macie wiersz. Teraz mi odpowiedzcie co miałam na myślii jakie jest przesłanie tego wiersza...moze i nie wiecie ale ja wiem! O ironio! Każdy moze cos takiego napisać i w ogóle się nie starać jak ten pan. Nie wiem co się dzieje z dzisiejszą poezją.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl