czwartek 23 października 2014 imieniny Marleny i Seweryna 1927 - Urodził się Leszek Kołakowski
Do końca roku pozostało: 69 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Przykłady analizy i interpretacji wiersza

Edward Stachura Co warto

Ten wiersz to prawdziwy wybuch emocji, przeplatają się w nim niepewność, wahanie: jak i czy w ogóle warto żyć, oraz jakaś niezwykła afirmacja życia - szalonego, aż do zatraty. Pęd, pośpiech, gwałtowność uczuć podkreślone zostały m.in. wersyfikacją i używaniem jednosylabowych wyrazów.

Pierwsza część wiersza to opis sytuacji, rzeczywistości, która wcale nie wydaje się zachwycająca, wręcz wywołuje pesymizm:

Co noc
To szloch
I rozpacz
.

Druga część jest pytaniem, czy w takiej sytuacji warto żyć. Podmiot liryczny zastanawia się, czego odzwierciedleniem jest szereg pytań retorycznych i przypuszczeń (swoje wypowiedzi zaczyna słowami: chyba, raczej):

Ale czy warto?
Może nie warto?
Chyba nie warto...
Raczej nie warto.
Nie, nie - nie warto
.

Następnie podaje sposoby radykalnego rozwiązana problemu, czyli zakończenia życia samobójstwem:

Do żył
Jest nóż
Lub w dół
Na bruk
Z wysoka.

Wyczuwa się w tych słowach determinację. To mówi ktoś, kto już nie chce o nic walczyć, ma dość zmagania się z losem. Nic go już nie zatrzymuje. W takim momencie, zupełnie niespodziewanie pojawiają się wątpliwości. Podmiot liryczny powraca do już raz stawianych sobie pytań, które brzmią jakoś inaczej w świetle następnych zwrotek.

Trzecia część wiersza zaskakuje nowym obrazem:

Jechać by można do miast
Lub w las,
Na błoń;
Na koń
I goń
Nieboskłon
.

Aż dech zapiera od biegu, niepowstrzymanej radości, której nie da się wyrazić inaczej, jak tylko biegnąc przez życie, chwytając, wzorem renesansowych piewców urody życia, dzień. Okazuje się, że człowiek ma wiele do stracenia, tak dużo może zobaczyć, zrobić, czeka na niego tyle nieznanych miejsc, cały świat. Piękna metafora: goń nieboskłon ukazuje te nieograniczone możliwości. Nic dziwnego, że kolejna lista pytań kończy się inaczej:

Ech, chyba warto...
Tak, tak - to warto.
Bardzo to warto.
O, tak - to warto.
Jeszcze jak warto!

Rytmicznie powtarzane to warto, jak zaklęcie, zmusza do uśmiechu, działania. Entuzjazm podmiotu lirycznego udziela się czytelnikowi, tym bardziej że tak mocno kontrastuje z pierwszą i drugą częścią utworu. Dopiero teraz można w pełni docenić zamysł, by zastosować jednosylabowe wyrazy, znakomicie imitujące gwałtowny ruch i podkreślające emocje. Ta rola przypada także pytaniom retorycznym i powtórzeniom (w tym wypadku są to epifory).

Prosty język utworu, prozaizmy (zwalić by można się z nóg), ukryte wykrzyknienia (na koń, goń), pytania (Ale czy warto?) decydują o niezwykłej sile wyrazu tego wiersza.




Autor: Wydawnictwo TELBIT
Komentarze + Dodaj komentarz
  • fajne, oleinek (odpowiedzi: 0)
  • bardzo pomocny materiał do stworzenia pracy pisemnej na temat tego wiersza
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl