niedziela 21 grudnia 2014 imieniny Tomasza i Tomisława 1951 - Analfabetyzm w Polsce zlikwidowany…
Do końca roku pozostało: 10 dni
Nauczyciel
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Ewaluacja w oświacie

Pojęcie ewaluacji i jej rola w edukacji (cz. 1)

      Dla wspomożenia własnego rozwoju profesjonalnego oraz poprawy jakości działania placówki użytecznym narzędziem staje się ewaluacja. W ostatnim 50-leciu podejmowano liczne próby szerszego potraktowania ewaluacji, wskazania, jakie jest jej miejsce w edukacji, oraz wyłożenia różnic między takimi zbliżonymi pojęciami jak pomiar lub badanie. Ewaluacją nazywano14:

  1. proces zmierzający do stwierdzenia, w jakim stopniu założone cele edukacyjne są rzeczywiście realizowane (Tyler; 1950),
  2. dostarczanie informacji potrzebnych do podjęcia decyzji (Cronbach; 1963),
  3. szacowanie zalet lub wartości (m.in. House; 1980),
  4. systematyczne badanie wartości lub zalet jakiegoś obiektu (Joint Comitee; 1981),
  5. systematyczne badanie zdarzeń, które mają miejsce w ramach aktualnie realizowanego programu bądź stanowią jego konsekwencję – badania te mają przyczynić się do usprawnienia zarówno tego programu, jak i innych, stawiających te same cele (Cronbach i współautorzy; 1980).
      Społeczny aspekt ewaluacji dostrzegł między innymi Collin Robson15, twierdząc, że „rozliczanie (ewaluacja) jest obecnie kluczowym pojęciem całego spektrum oferowanych usług publicznych, takich jak edukacja, zdrowie i opieka społeczna, a bierze się to częściowo z przyczyn politycznych i ideologicznych”.
Taksonomię głównych modeli ewaluacji prezentuje Ernest R. House16, który wyróżnia i krótko prezentuje osiem podejść:
  1. Analiza systemowa. Wyznacza się kilka punktów badanego procesu, które sprawdzone zostają metodami testowymi, a następnie obserwuje się zależności wskaźników. Uzyskane dane mają głównie charakter ilościowy i uzyskane są metodami pomiarowymi. Za analizą systemową przemawia to, iż dostarcza ona przekonywujących i rzetelnych dowodów, które mogą być uzyskane także przez innych badaczy stosujących to samo narzędzie.
  2. Podejście zoperacjonalizowanych zadań. Badamy cele ewaluowanego programu, stopień ich zgodności z założeniami. Uznaje się, że program odniósł sukces, jeśli stopień zgodności między założonymi celami a rezultatami jest wystarczająco wysoki.
  3. Podejście zorientowane na podjęcie decyzji. Najważniejszy jest decydent, jego zainteresowania i kryteria. Ewaluator głównie skupia się na śledzeniu naturalnych zmian zachodzących w ewaluowanym zjawisku. Trafne ich dostrzeżenie zwiększy efektywność działań decydentów.
  4. Podejście Goal-Free. Jest ono przeciwne ewaluacji nastawionej na cel. Zakłada się, iż znajomość celów źle wpływa na bezstronność ewaluatora. Nie znając zaś celów, ewaluator wnikliwiej docieka wszelkich możliwych rezultatów badanych programów.
  5. Podejście typu „krytyka artystyczna”. Ewaluator-krytyk, doskonale obeznany w temacie, mający doświadczenie i odpowiednie wykształcenie, adresuje swoją wypowiedź do grupy konsumentów lub ekspertów. Jego działanie podnosi poziom świadomości, doskonali standardy i poprawia realizację założeń.
  6. Podejście typu „inspekcja kwalifikacji”. Profesjonaliści, specjaliści oceniają swoich kolegów w tej samej dziedzinie. Ewaluatorzy i ewaluowani reprezentują ten sam poziom przygotowania zawodowego. Istotą metody jest holistyczne podejście do badanego zagadnienia.
  7. Podejście guasi-sądowe (konfrontacyjne). Ewaluacja prowadzona jest na wzór rozprawy sądowej. Sprawa staje przed trybunałem. „Świadkowie” składają „zeznania”, przedstawiają „dowody”. Precyzuje się zasady i procedury zmierzające do systematycznych rozważań alternatywnych argumentów i wniosków. Ewaluacja staje się bardzo rzetelna.
  8. Studium przypadku. Zainteresowanie ewaluatorów skupia się na procesie realizacji programu oraz na tym, jak odbierają go ludzie. Dopuszcza się do głosu wszystkie liczące się stanowiska i reprezentowane wartości. Główny cel to przyjście z pomocą adresatom ewaluacji, aby lepiej zrozumieli ewaluowany program.
      Nie podlega dyskusji twierdzenie, że obecnie jedną z ważniejszych (oferowanych w nowym kształcie) usług publicznych jest reformowany system szkolny. W okresie wdrażania kolejnych etapów reformy ważne będzie zbadanie całego spektrum spraw związanych z jej funkcjonowaniem, takich jak programy nauczania i standardy wymagań, metody nauczania stosowane na poszczególnych poziomach edukacji, kompetencje uczniów czy warunki pracy szkoły.
      Na znaczenie ewaluacji w edukacji zwraca uwagę profesor Leszek Korporowicz17. Wskazuje on trzy poziomy społecznego bytu ewaluacji: poziom operacyjno-przedmiotowy (kto i co?), metodologiczny (jak?, w jaki sposób?) i aksjologiczny (w jakim celu?). Każdemu z wymienionych poziomów przypisane zostały pytania, które porządkują wymiary funkcjonowania procedur ewaluacyjnych.
      Najłatwiejszym do określenia wymiarem funkcjonowania procedur ewaluacyjnych, który wiąże się z pytaniami ,,co?” i ,,kto?”, jest obiekt, czyli inaczej – przedmiot ewaluacji. Profesor Korporowicz jako przykład obiektu badania w szkolnictwie zawodowym wskazuje „konkretne kompetencje osiągane w procesie kształcenia, ich powiązanie ze standardami obowiązującymi i koniecznymi dla wykonywania zawodu, ich relacje do zmieniających się potrzeb rynku pracy, efektywność programów szkoleniowych lub ich zgodność z dotychczasowym poziomem przygotowania szkolonych”.
      Wybór badanego obiektu musi być poprzedzony starannymi studiami nad jego charakterem. Zawartość merytoryczna, warunki funkcjonowania, sposób funkcjonowania w kontekście społecznym, przydatność i efektywność, wzajemne relacje między obiektem badania a badanym to istotne informacje, które należy rozważyć. Wiedza na ten temat posłuży do wyboru najlepszych metod badawczych, wypracowania lub przynajmniej użycia istniejących już w arsenale nauk społecznych technik i metod.

 

 


14 David Nevo, Konceptualizacja ewaluacji edukacyjnej. Analityczny przegląd literatury [w:] Ewaluacja w edukacji, red. nauk. L. Korporowicz, Warszawa 1997, s. 52.
15 Collin Robson, Projektowanie ewaluacji, tamże, s. 147.
16 Ernest R. House, Ewaluacja i jej uprawomocnienie. Główne podejścia, tamże, s. 97.
17 Leszek Korporowicz, Ewaluacja w reformie systemu edukacji, [w:] Pomiar, ewaluacja, technologia dydaktyczna oraz terminologia angielska, red. B. Niemierko, Gdańsk 1998, s. 39.

 





Autor: Wanda Pokrzywnicka
Komentarze + Dodaj komentarz
  • i co dalej?, praktyk (odpowiedzi: 0)
  • Jest mi bardzo przykro gdy czytam te komentarze. One do niczego nie prowadzą. Może zamiast pisać jak władze nas nie słuchają i dodają nam zbędnej pracy wykorzystamy naszą frustracje i zaczniemy myśleć jak działać przeciw biurokracji i konkretnie podejmować wspólnie jakieś akcje?
  • Foal free, miki (odpowiedzi: 1)
  • Nie Foal lecz GOAL-FREE chyba, o ile znam angielski?!
  • Papieromania, Marianna (odpowiedzi: 0)
  • Zgadzam się z powyższymi opiniami. Naszą oświatę owładnęła papieromania, w której nie ma miejsca na normalną pracę dydaktyczną. Nikomu i niczemu to nie służy, a już na pewno nie dobru dziecka...
  • Tylko żal, Anna (odpowiedzi: 0)
  • Tylko pozostaje żal, że nie możemy uczyć w normalnych warunkach, bo nie ma po prostu na to czasu. Marzę o tym, by w klasie mieć 15 osób i dotrzeć do każdego z osobna. Teraz to paranoja. Mam w gimnazjum po 30 uczniów w klasie. Niektórych nawet nie zdążę usłyszeć.
  • Zgroza, Małgorzata (odpowiedzi: 0)
  • To, co się dzieje w oświacie woła o pomstę do nieba! Zamiast uczyć, wypełniamy morze papierów, których NIKT nie czyta, ani nie analizuje. Jaki jest cel tych wszystkich działań? Sądzę, że nie wiedzą tego nawet ci, którzy je nieustannie wymyślają.
  • zewaluwać ewaluatorów, Ania (odpowiedzi: 0)
  • Od kilku lat pełnię funkcję wicedyrektora i mam głębokie przekonanie, że zapadam się z każdym rokiem coraz bardziej w straszną biurokratyczną otchłań. Obecny rok szkolny jest dowodem na to, że zabrakło zdrowego rozsądku. Oświacie potrzebna jest stabilizacja, nie wieczny karnawał.Pozdrawiam wszystkich zasypanych papierami.
  • kpiny ministerialne, rozczarowana (odpowiedzi: 0)
  • od kiedy zaczęłam pracę w oświacie słyszę, że będzie lepiej i mądrzej, niestety, doraźna polityka i wskaźniki wyborcze są ważniejsze od przyszłości szkoły. wyczerpał mi się limit zaufania...to przykre ale nie tylko ja tak myślę
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl