sobota 24 sierpnia 2019 imieniny Bartłomieja i Jerzego 1948 - Urodził się Jean-Michel Jarre
Do końca roku pozostało: 0 dni
Nauczanie zintegrowane
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Sylabowa metoda nauki czytania i pisania w reedukacji dzieci dyslektycznych

Podstawowe wiadomości o sylabie

Podstawowe wiadomości o sylabie

Sylaba (zgłoska) jest jednym z elementów budowy wyrazu, ujawnia się podczas jego wymawianego podziału. Mówiąc w zwolnionym tempie, nie wypowiadamy pojedynczych głosek, lecz ich połączenia, czyli sylaby. W skład sylaby wchodzi zawsze jedna samogłoska i jedna lub więcej spółgłosek. Sylab bez samogłosek utworzyć nie można, natomiast samogłoska może tworzyć samodzielną sylabę. Sylaba jest więc strukturą artykulacyjną. O strukturze fonetycznej wyrazu decydują m.in. liczba sylab, ich typ i kolejność. Podzielność wyrazu na sylaby ułatwia zapamiętanie postaci fonetycznej wyrazu, jego percepcję, artykulację, naukę wymowy, czytania i pisania. W języku polskim występują dwa rodzaje sylab: otwarte - zakończone samogłoską i zamknięte - zakończone spółgłoską.

Różnorodność struktury głoskowo-literowej sylab, ich kolejność i liczba zadecydowały o następującym układzie etapów wprowadzania materiału wyrazowego:

1. Analiza i synteza sylab otwartych
a) o stałej samogłosce i zmieniającej się spółgłosce (la, ta, ma, fa)
b) o stałej spółgłosce i zmieniającej się samogłosce (la, lo, le, lu)

2. Analiza i synteza wyrazów o sylabach otwartych
a) wyrazy dwusylabowe (lato, tato)
b) wyrazy wielosylabowe (sałata, karuzela)

3. Analiza i synteza wyrazów trzygłoskowych (sylaba zamknięta - lis, las, dom)
4. Analiza i synteza wyrazów dwusylabowych o różnym typie sylaba) sylaba otwarta + zamknięta (ko-lej, ko-tek)
b) sylaba zamknięta + otwarta (las-ka, kot-ka)
c) dwie sylaby zamknięte (mos-tek, Woj-tek)

5. Analiza i synteza wyrazów o różnym typie i układzie sylab

6. Analiza i synteza wyrazów z grupą spółgłoskową
a) poprzedzenie spółgłoską sylaby otwartej (g-ra, ł-za, d-wa)
b) poprzedzenie spółgłoską wyrazów dwusylabowych o sylabach otwartych (b-rama, d-roga)
c) poprzedzenie lub zakończenie grupą spółgłosek wyrazów jednosylabowych (s-kok, z-lew, s-mak, lis-t, tor-t)
d) różnorodne wyrazy z grupą spółgłoskową

Zalety tej metody opisują podręczniki metodyki nauczania początkowego, psychodydaktyki, psychologii klinicznej i logopedii. Skuteczność sylabizowania w odniesieniu do dzieci mających specyficzne trudności w nauce czytania i pisania potwierdza większość autorów zajmujących się tą problematyką. Potwierdzeniem tej wypowiedzi są wysokie efekty uzyskiwane w praktyce. Od kilku lat w Szkole Podstawowej nr 9 w Poznaniu reedukacja dzieci z trudnościami w czytaniu i pisaniu prowadzona jest metodą 18 struktur wyrazowych opracowaną przez E. Kujawę i M. Kurzynę. Metoda ta opiera się na analizie sylabowo-głoskowej wyrazów w powiązaniu z ich budową literową. Chodzi o nauczenie automatycznego nazywania kształtów fonogramów (kombinacji liter) oraz rozwijanie zdolności umieszczania ich w słowie. Dlatego też obraz graficzny zgodny z zapisem ortograficznym, a nie dźwiękowy stanowi podstawę doboru wyrazów do ćwiczeń. Nie bez znaczenia wydaje się również fakt, że metoda zawiera gotowy, bardzo bogaty materiał słowny dla każdej z omawianych 18 struktur. Każda struktura ćwiczona jest na bazie od 100 do 200 słów, co ułatwia znacznie pracę nauczycielowi - reedukatorowi.

Różnorodność i duża liczba ćwiczeń dotyczących jednego zagadnienia daje gwarancję opanowania i utrwalenia danej struktury wyrazowej. Każda z 18 struktur zawiera od 9 do 17 konkretnych ćwiczeń, przy wykonywaniu których dziecko musi dokonać wielu operacji myślowych - analizy i syntezy słuchowej lub wzrokowej, procesów koordynacyjnych we wszystkich zakresach, prawidłowego wypowiadania poszczególnych sylab, a więc i głosek wchodzących w ich skład itd.

Dzięki zeszytom ćwiczeń dziecko ma możliwość samodzielnego utrwalania i doskonalenia umiejętności czytania i pisania wyrazów o omawianej strukturze w domu.
Przyjęty przez nas sposób reedukacji dzieci pozwala w końcu przytoczyć argumenty korzystnie przemawiające za stosowaniem sylaby w nauce czytania i pisania.

  • Sylabę łatwo wyodrębnić z wyrazu podczas powolnego jego wypowiadania, czego uzyskać nie można, chcąc wyodrębnić pojedynczą głoskę. Wadliwe wybrzmiewanie pojedynczych dźwięków utrudnia syntezę wyrazów lub zupełnie ją zaburza. Tej trudności unika się syntetyzując sylaby.

  • Sylaba ułatwia czytanie wyrazów wielozgłoskowych dzięki doraźnemu ujmowaniu cząstek. Przy metodzie głoskowo-literowej synteza bywa zaburzona przez włączanie przygłosów "e", "y", wypuszczenie, pomylenie brzmienia lub kolejności niektórych głosek.

  • Ujmowanie wyrazów sylabami pomocne jest przy analizie i syntezie wyrazów ze zbiegiem spółgłosek czy też z głoskami tracącymi dźwięczność. Rozbicie na sylaby zapobiega wypuszczaniu tych głosek w trakcie czytania i pisania.

  • Osiągnięcie umiejętności czytania z akcentowania sylab jest ostatnim stopniem przed czytaniem płynnym.

  • Zgłoskowanie ułatwia czytanie i pisanie trudnych i nowych wyrazów, utrzymuje się jako forma pomocnicza nawet u wprawionych czytelników.




  • Autor: Janina Karwowska
    Ewa Chmielowska

    Komentarze + Dodaj komentarz
    Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
     
    Nasi partnerzy:
    MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
    Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
    Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
    IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


    Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
    powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
    Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

    W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


    Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

    Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
    Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

    Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl