wtorek 18 czerwca 2019 imieniny Elżbiety i Marka 1815 - Bitwa pod Waterloo
Do końca roku pozostało: 0 dni
Wychowanie fizyczne
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Zagadnienie rywalizacji i współpracy w sporcie

Artykuł

Zagadnienie rywalizacji i współpracy w sporcie

Mówiąc o sporcie mamy na myśli każde wymagające wysiłku fizycznego bądź psychicznego ćwiczenie, którego celem jest dążenie do postępu, do uzyskania możliwości najlepszego wyniku w walce z czasem (przestrzenią), przeszkodami naturalnymi czy sztucznymi (żywiołem), przeciwnikiem czy wreszcie samym sobą. Z pojęciem tym nierozerwalnie związane są dwa inne terminy: rywalizacja i współpraca (współdziałanie). Występują one, gdy mamy do czynienia z jednostkami lub grupami i gdy dążą one do realizacji takich samych lub podobnych celów. Różni je to, że w przypadku współpracy – wszyscy mają osiągnąć porównywalne korzyści, natomiast w rywalizacji występuje założenie, by zdobyć przewagę nad drugą stroną. Jeśli chodzi o współpracę, jakaś grupa osób "robi coś" razem, gdy rywalizujemy, działamy indywidualnie, chyba że członkowie drużyny walczą o prymat swojego zespołu tak, jak ma to miejsce w grach zespołowych.
Wyróżniamy współzawodnictwo zorganizowane, czyli każdą wymaganą konieczność przewyższania innych osób, wyników cudzych lub własnych. Wymaganie to w sporcie wyraża się poleceniem "musisz wygrać". Istnieje też rywalizowanie jako motyw działania. Jest nim dążenie jednostki do przewyższania cudzych lub własnych rezultatów, niezależnie od zewnętrznego polecenia. Współzawodnictwo może powstać, gdy zmagamy się z inną, realną osobą, a także ze stworzoną w wyobraźni konkretnej lub antycypowanej.
W sporcie znaną formą współzawodnictwa bez realnej obecności rywali są zawody korespondencyjne. Wyróżniamy współzawodnictwo indywidualne, w którym każdy z uczestników rywalizuje z innymi o swój własny wynik (w konkurencjach lekkoatletycznych, pływackich, strzelectwie) oraz współzawodnictwo zespołowe, gdy członkowie drużyny walczą o prymat swojego zespołu.
Współdziałanie (współpraca) w sporcie oznacza partycypowanie osób w intensywnym wysiłku dla uzyskania wspólnego wszystkim celu, możliwość najlepszego wyniku. W sporcie, gdy zawodnik potwierdza udział w drużynie, przyjmuje na siebie warunki milczącej umowy, zgodnie z którą gotów jest pomagać innym w osiągnięciu wspólnego celu. W sytuacjach, gdy członkowie zespołu mają względną swobodę w wyborze czynności dla realizacji wspólnego zadania, a także gdy osiągnięcia są cenione, zdarzają się przypadki wybierania różnych dróg, przyczynianie się do uzyskania wspólnych osiągnięć. Nierzadko zdarzają się tzw. samodzielne akcje, nieprzemyślane i kończące się niepowodzeniem, a także walką o własną skuteczność. Szczególnym przypadkiem jest sytuacja, gdy pewni członkowie zespołu są figurantami, a inni mają ponieść odpowiedzialność za wyniki całej grupy (np. ostatni zawodnik w sztafecie).
Współpraca i współzawodnictwo nie tylko w sporcie, ale i w innych dziedzinach życia pełnią wielorakie funkcje. Pozwalają one zwiększać lub zmniejszać wysiłek wkładany w daną czynność, w związku z tym wyzwalają się zdolności jednostki, jej kompetencyjność, rozwój. Poprzez modyfikowanie zachowania, postaw, kształtują się morale i stosunki interpersonalne. Wkładany wysiłek i relacje interpersonalne osoby uprawiającej sport wpływają na wyzwolone podczas niego emocje i przeżycia. Współzawodnictwo i współpraca w sporcie modyfikuje poziom zorganizowania działań jednostkowych i grupowych, organizowanie zespołów ludzkich, a także uruchamia możliwości sprawdzenia własnych możliwości lub utrudnia sprawdzenie ich poprzez podział zadań i uzależnienie od innych. Współdziałanie uruchamia "społeczną miarę wartości" jednostek i zespołów poprzez porównywanie i stwarza możliwości wypełnienia rozwojowego zapotrzebowania na współdziałanie.
Aktywność rywalizacyjna w sporcie może być okazją do kształtowania się tożsamości i poczucia znaczenia.
W odniesieniu do sportu pojęcia współzawodnictwo i współpraca nie są przeciwstawne. Dzięki aktywnemu angażowaniu się w działalność sportową ćwiczy (kształtuje) się zarówno postawy kooperacyjne, jak i rywalizacyjne. Wiele jednak danych wskazuje, iż współzawodnictwo prowadzi do wyższej motywacji, a zatem i osiągnięć niż kooperacja. Tendencję do rywalizacji ujmuje się jako cechę osobowościową. Dzięki angażowaniu się w aktywność sportową czy to indywidualną, czy grupową ujawnia się dążenie do poprawy wyników, ustanawiania rekordów, jest to również okazja do porównywania się i prześcigania z innymi. Zachowania te, jeśli nie będą skrajnie nasilone, staną się istotnym czynnikiem rozwoju osobowości człowieka. Jeśli współzawodnictwo przebiega zgodnie z przyjętymi zasadami i normami, staje się okazją do sprawdzenia samego siebie, ujawnienia własnych zdolności i umiejętności, przezwyciężania słabości i zahamowań na drodze prowadzącej do doskonałości.





Autor: Jerzy Tomczyk
Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl