W Internecie można znaleźć informacje o wszystkim. No, może o prawie wszystkim. Informacje te są w dodatku w zasięgu kliknięcia.
Interesują Cię tajemnice II wojny światowej (
http://www.1939.pl/)?
A może chcesz poznać prawdę o UFO (http://www.ufo.pl/)?
Lubisz wróżby (
http://www.czary.pl/)?
Jesteś ciekaw, czym zajmuje się aktualnie prezydent Polski (
http://www.prezydent.pl/prezydent/)?
Wśród prawdziwych informacji można jednak znaleźć mnóstwo informacji, hm... dziwnych, zaskakujących, zmyślonych, błędnych, a nawet celowo kłamliwych. I tu pojawia się poważny problem. Jak odróżnić strony wiarygodne od tych, którym nie można wierzyć?
Te zajęcia są poświęcone ocenie stron WWW pod kątem wykorzystania w szkole znajdujących się tam informacji. Uczniowie często poszukują w sieci informacji na temat zadanej pracy domowej, czasem chcą się dowiedzieć czegoś więcej o szczególnie ciekawym problemie poznanym na lekcjach. Nierzadko jednak sporo ryzykują, przytaczając na lekcji informacje znalezione w sieci... Dlatego ważne jest określenie wiarygodności stron, które się przegląda.
Proponuję pewne ćwiczenie. Wyobraź sobie, że znajdujesz się w nieznanym mieście. Zaczyna Cię boleć ząb. Mijasz na ulicy różne gabinety dentystyczne. Czym będziesz się kierować, wybierając dentystę? Sądzę, że ważne byłyby informacje, jakie posiada kwalifikacje, czy jest członkiem jakiejś znanej instytucji naukowej, jak wygląda jego gabinet, czy w poczekalni można dostrzec przyznane mu nagrody za osiągnięcia zawodowe, jak wielu ma klientów itd. Podobnie możemy potraktować strony WWW.
- Musimy ustalić, kto jest autorem strony i jakie ma kwalifikacje, aby wypowiadać się na określony temat. Autorami stron są nierzadko pasjonaci, którzy nie mają wystarczającego wykształcenia ani wiedzy, by rzetelnie przedstawić jakieś zagadnienie. Bardziej wiarygodny będzie więc dla nas profesor uniwersytetu niż student czy uczeń szkoły średniej.
- Ważne jest, czy autor strony oprócz tytułu naukowego podaje jakieś swoje osiągnięcia w danej dziedzinie (publikacje, nagrody), a także czy pracuje w jakiejś znaczącej instytucji (na uniwersytecie, w towarzystwie naukowym).
- Strona jest bardziej wiarygodna wtedy, gdy można na niej znaleźć odnośniki do innych stron o podobnej tematyce (niestety, wtedy również trzeba się zastanowić nad ich wartością). Dobrze świadczy o autorze strony, jeśli podaje źródła, z których korzystał.
- Ważny jest sam wygląd strony. Jeśli ktoś poświęcił wiele czasu na jej przygotowanie, zaopatrzył ją w zdjęcia, rysunki i animacje, to prawdopodobnie zadbał też o rzetelność przekazywanych informacji.
- Warto sprawdzić, kiedy powstała strona i czy jest stale aktualizowana. Strona istniejąca od dawna i często aktualizowana jest bardziej wiarygodna niż strona, którą ktoś sporządził rok temu, po czym o niej zapomniał.
- Warto sprawdzić, jak często jest odwiedzana dana strona. Jeśli znajdziemy na niej księgę gości, możemy zdobyć informacje na ten temat, a także poznać opinie innych dotyczące tej strony.
- Możemy powiedzieć wiele o wiarygodności strony, jeśli uda nam się ustalić cel jej zbudowania. Instytucje tworzą strony, aby informować o swojej działalności. Osoby prywatne chcą natomiast przedstawić swoje dokonania, dać upust swojej pasji. Często możemy jednak trafić na strony, których celem jest przekonanie nas do pewnych poglądów lub do podjęcia pewnych działań. Są to zwykle strony firm, które chcą nam sprzedać swój produkt, lub organizacji, które starają się zyskać poparcie dla swoich idei. W takich wypadkach trzeba być szczególnie ostrożnym.
Zapraszam teraz do przyjrzenia się kilku stronom. Zapewne słyszałeś o tajemnicach starożytnego Egiptu. Nad Nil co roku przyjeżdżają miliony turystów z całego świata, aby zobaczyć piramidy, wspaniałe świątynie, tajemnicze hieroglify... W podręcznikach można przeczytać, że piramidy są grobowcami faraonów, zbudowanymi ponad 4 tysiące lat temu przez pracujących niewolniczo chłopów egipskich. Są jednak i tacy, którzy uważają, że największa z piramid nie jest dziełem ludzi i że starożytni Egipcjanie dysponowali wiedzą pochodzącą z innych światów czy prastarych cywilizacji...
Odwiedź wskazane niżej strony i posługując się opisanymi wyżej kryteriami, oceń każdą z nich pod kątem wiarygodności:
Która z tych stron jest najbardziej wiarygodna?
Sprawdź, czy Twoje zdanie zgadza się ze zdaniem autora tej lekcji.
Czy jednak na pewno wybrana strona zawiera prawdziwe informacje? Niestety, nie mamy takiej pewności. Zdarzają się przecież ludzie z ogromną wiedzą, którzy nie mają żadnych tytułów naukowych. Z drugiej strony, nawet bardzo znany uczony może się mylić. Poza tym w sieci zawsze można udawać kogoś innego... Dlatego proponuję korzystać nie tylko ze stron WWW, ale także z tradycyjnych środków przekazu, czyli papierowych książek.
W zasobach WWW znajduje swoje odbicie wiele kontrowersyjnych spraw. Na przykład przeglądając zasoby w poszukiwaniu informacji na temat przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, można znaleźć strony, na których entuzjastycznie popiera się przystąpienie do Unii, podczas gdy na innych stronach wskazuje się zagrożenia z tym związane albo wręcz odrzuca taką możliwość. Komu więc należy wierzyć?
Mam nadzieję, że ta lekcja pomoże Ci wybierać wiarygodne strony i na tej podstawie budować swoją opinię. Powodzenia!
Więcej o wiarygodności stron WWW można znaleźć na stronach w języku angielskim:
www.library.ucla.edu/
www.library.cornell.edu/
Jeśli zaś chodzi o Egipt, najbardziej wiarygodnie wygląda dla mnie strona C.
