środa 19 czerwca 2019 imieniny Gerwazego i Protazego 1623 - Urodził się Blaise Pascal
Do końca roku pozostało: 0 dni
Wychowanie przedszkolne
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Agresja u dzieci

Uwarunkowanie agresji w środowisku rodzinnym (2)

Formowanie się osobowości agresywnej jest również konsekwencja wpływu określonych cech osobowości matki i ojca oraz postaw wychowawczych rodziców.

Wyróżnia się następujące typy osobowości matek i ojców, które przyczyniają się do negatywnego funkcjonowania emocjonalnego dziecka.

Są to matki:

  •  autokratyczne,
  • pedantyczne,
  • lękliwe,
  • niezrównoważone,
  • niekochające,
  • nieszczęśliwe.

Matka autokratyczna wymaga od dziecka bezwzględnego posłuszeństwa i podporządkowania się jej woli. Nieustannie steruje dzieckiem, hamując jego efektywność i samodzielność. Dziecko boi się matki, czuje się od niej zależne. Każde niepowodzenie może wywołać u dziecka zagrożenie.

Matka pedantyczna jest drobiazgowa, nieustępliwa, narzuca dziecku zbyt wysokie wymagania. Dziecko, które nie może podporządkować się tym wymaganiom, narażone jest na utratę jej miłości. W związku z tym każde niezaspokojenie oczekiwań matki może być bardzo silnym przeżyciem dla dziecka.

Matka lękliwa jest nadmiernie skrupulatna i opiekuńcza. Rozwiązuje za dziecko wszystkie problemy, nie doceniając jego możliwości, co bardzo utrudnia usamodzielnienie się dziecka.

Matka niezrównoważona - inaczej nerwowa, często przemęczona pracą, nie znajduje czasu dla siebie i rodziny. Jest wybuchowa, zmienna i drażliwa.

Matka niekochająca nie troszczy się o dziecko. Pod byle pretekstem pozbywa się go do krewnych, często je bije i upokarza. Nie poświęca czasu na zabawę oraz nie pomaga i nie interesuje się postępami dziecka w nauce. Dziecko czuje się odrzucone, nieszczęśliwe i pozbawione poczucie bezpieczeństwa.

Matka nieszczęśliwa to kobieta na ogół rozczarowana pożyciem małżeńskim. Jest smutna i zgorzkniała. Czasem przelewa wszystkie uczucia na dziecko, stając się nadmiernie opiekuńcza. Czasem jednak odrzuca dziecko, zwłaszcza, gdy jest podobne do ojca. W ten sposób działa niekorzystnie na wrażliwość emocjonalną dziecka.

Niektóre z omawianych typów mogą występować równocześnie, np. matka autokratyczna bywa jednocześnie niekochająca czy agresywna.

Wśród typów ojców, którzy pełnią rolę patogenną, wymienia się ojca „nieobecnego, ojca rygorystycznego oraz ojca groźnego".

Ojciec nieobecny jest to osoba mało stanowcza, bierna, chwiejna afektywnie. Autorytet jego sprowadza się do minimum. Może to powodować brak zainteresowania sprawami dziecka lub dominującą rolę matki.

Ojciec rygorystyczny nadmiernie egzekwuje wymagania stawiane dziecku, bez uwzględniania jego możliwości. Dziecko staje się wówczas nadmiernie nerwowe i pobudliwe lub zahamowane, skłonne do stanów lękowych.

U ojców „groźnych" neuropsychiatry wykrywają niekiedy utajoną wrogość i nienawiść do własnych dzieci. Z taką postawą często można spotkać się w rodzinach alkoholików.

Z omówionymi typami osobowości matek i ojców wiążą się postawy rodzicielskie, będące ważnymi elementami w procesie wychowania, jak i kształtowania agresji.

Do postaw właściwych wychowawczo można zaliczyć:

  • akceptację,
  • współdziałanie,
  • uznawanie swobody,
  • aktywność,
  • poszanowanie praw dziecka.

Do postaw niewłaściwych zalicza się:

  • odrzucenie,
  • unikanie kontaktu z dzieckiem,
  • nadmierne ochranianie,
  • stawianie nadmiernych wymagań.

Uważa się, że postawy rodzicielskie wpływają na pozycję dziecka w rodzinie. Dziecko odtrącone czuje się niepotrzebne, czasem walczy o swoją pozycję lub zwraca na siebie uwagę złym zachowaniem, choć nieakceptowanym przez rodziców, ale powodującym, że staje się ośrodkiem ich zainteresowania.

Wielu autorów jest zgodnych co do tego, że odtrącenie dziecka rodzi agresję, nieposłuszeństwo lub lękliwość, co warunkuje trudności zaspokajania potrzeby akceptacji w środowisku pozarodzinnym. Unikanie kontaktu z dzieckiem powoduje, że staje się ono uczuciowo niestałe, nieufne, bojaźliwe lub agresywne. Dziecko niezdolne jest do wytrwałości i koncentracji. Często popada w konflikty ze szkołą, w której czuje się niepotrzebne, podobnie jak w domu.

Na dziecku rodziców nadmiernie ochraniających dzieci skupia się uwaga wszystkich. Jego potrzeby dominują nad potrzebami innych, wszyscy mu służą. Takie postępowanie rodziców opóźnia osiągnięcie przez nie dojrzałości emocjonalnej i społecznej, co może przyczyniać się do złego przystosowania dziecka w środowisku szkolnym. Dziecko, od którego zbyt dużo się wymaga, nagina i zmusza, również nie zajmuje właściwej pozycji w rodzinie.

Rodzice nie uznają praw dziecka do samostanowienia, w odróżnieniu od praw innych członków rodziny. Nadmierne wymagania stawiane dziecku i nieliczenie się z jego możliwościami sprzyja kształtowaniu się takich cech, jak: brak wiary we własne siły, brak zdolności do koncentracji i podatności na frustracje.

Omówione postawy rodzicielskie mają wpływ na rozwój pewnych cech osobowości, od których zależy zaspokojenie lub frustracja jego potrzeb psychospołecznych. Rodzice o właściwych postawach wychowawczych zaspokajają spontaniczne potrzeby dziecka. Rodzice przejawiają niewłaściwe postawy dziecka. Rodzice przejawiają niewłaściwe postawy, nie są zdolni do pełnego zaspakajania tych potrzeb.

„Mądra miłość rodziców daje najlepsze gwarancje dobrego wychowania".

Źle się dzieje, gdy ich miłość jest zaślepiona, przepełniona nadmierną surowością lub mało konsekwentna. Tak pojęta miłość wpływa najczęściej z niedostatecznej wiedzy rodziców z zakresu pedagogiki i psychologii lub też z własnych doświadczeń i wzorów wyniesionych z domu rodzinnego.

Rodzina może wywierać wpływ uspołeczniający, a czasem terapeutyczny, albo przeciwnie destrukcyjny. Ważnym czynnikiem w zapobieganiu dewiacjom w życiu rodziny jest wczesna diagnoza, wykrycie dysharmonii czy wadliwych postaw i uzdrowienie atmosfery rodzinnej.

Rodzina oddziaływuje na jednostkę najdłużej, niekiedy przez całe życie. Wraz z wiekiem dziecka niektóre jej funkcje przejmują stopniowo inne środowiska wychowawcze oraz instytucje opiekuńcze i kształcące. Jednak za opiekę dziecka, wychowanie i prawidłowy rozwój odpowiedzialni są przede wszystkim rodzice.




Autor: mgr Bogusława Nikiel-Holewka
Komentarze + Dodaj komentarz
Zapraszamy do wyrażania opinii, redakcja portalu Interklasa.
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl