niedziela 25 sierpnia 2019 imieniny Ludwika i Luizy 1900 - Zmarł Friedrich Nietzsche
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Ortografia

Pisownia wyrazów z "rz"

Połączenie liter rz piszemy:

  • gdy następuje wymiana głoskowa rz - r, np.

  • marzec - marca,
    dworzec - dworca,
    dobrze - dobry,
    mierzyć - miara,
    tworzyć - twórca,
    przysporzyć - sporo,
    dworzanin - dwór
    ;

  • w zakończeniach -arz, -erz, -mierz, -mistrz, np.

  • fałszerz, harcerz, pasterz, kołnierz, rycerz,
    bajarz, blacharz, pisarz, ślusarz, tokarz,
    kątomierz, ciśnieniomierz, Kazimierz, Włodzimierz,
    zegarmistrz, ogniomistrz
    ;

  • po spółgłoskach p, b, t, d, k, g, ch, j, w, np.

  • przemoc, wyprzedaż, przekonanie, brzmienie, brzydota, zatrzymać, trzeba, drzwi, zedrzeć, krzak, zakrzepnąć, grzmot, grząski, chrzest, odchrząknąć, zajrzeć, dojrzały, wrzawa, wrzątek;

    Do wyjątków należą:

    1. wyrazy: kształt, kształcić, kształtny, wykształcenie, bukszpan, Oksza, kszyk (ptak), pszczoła, pszenica, Pszczyna, Pszoniak, wszystko, wszędzie, zawsze,
    2. formy stopnia wyższego i najwyższego przymiotników utworzone przyrostkiem -szy
      lub -ejszy, np.
      lepszy, najlepszy, grubszy, najgrubszy, krótszy, najkrótszy, większy, największy, potężniejszy, najpotężniejszy,
    3. partykuła -że, np.
      zróbże, skądże, podajże, kopże,
      d) wyrazy, w których zaczynająca się od ż część rdzenna stoi po przedrostku zakończonym na spółgłoskę, np.
      obżartuch, odżałować, odżyć, nadżółkły, podżebrowy;

  • w wielu wyrazach, w których dziś nie zachodzi już żywa wymiana rz - r, ale w których rz pochodzi z historycznego r, np.

  • rzeka (od: rieka), jarzębina (od: riabina), orzech (od: oriech), rzadki (od: riedkij), rząd (od: riad), rzepa (od: riepa).





Autor: Anita Hauzer
Komentarze + Dodaj komentarz

stosowanie ó, ch, rz
king_skorpinus
kwiecień 05, 2010, 00:11
mam jedno bardzo ważne pytanie, dość nietypowe i w niesmak większości osobą, ale chciałbym znać odpowiedź na to pytanie, bo 90% polaków nie zna odpowiedzi na to pytanie: jakie jest konkretne zastosowanie odmiany "ż" "h" i "u" po co wogóle to jest jeśli jest stosowane tylko i wyłącznie w pisowni ale niema żadnego odzwierciedlenia w wymowie? nigdy nie mogłem tego zrozumieć i nadal tego nie rozumie, a jeśli czegoś się nie rozumi to nie można tego robić, dlatego mam nadzieje że ktoś pomoże mi to zrozumieć o co tak dokładnie w tym chodzi i po co to wogóle zostało wymyślone?
Madziulkah
grudzień 29, 2010, 15:40
to jakiś żart? ;P
cherry
kwiecień 16, 2012, 20:59
To nie jest żart, kiedyś tak faktycznie było. Ludzie potrafili rozróżniać 'h' od 'ch' i 'ż' od 'rz' etc.:) pytałam o to moja polonistkę.. niewiarygodne, prawda.?
HHh
luty 27, 2011, 15:18
kiedys ludzie zaznaczali w wymowie czy to jest h czy ch. teraz to już się tak zatarło w naszym języku, że różnica została tylko w pisowni. To tak jak niemiecki umlaut czy coś. Tak przynajmniej mnie uczyli
JJJJJJJJ
październik 19, 2011, 17:39
Podobno aktorzy dalej uczą się wymawiać h ich inaczej.
prof.Oldżi
listopad 23, 2011, 17:19
Dwojaka pisownia tych samych głosek wynika z różnic historycznych. Początkowo (kształtowanie się języka staropolskiego)wszytskie te głoski wymawiane były inaczej. Np H było dźwięczne, a CH bezdźwięczne. Rz to pozstołość po tzw. "er frykatywnym" a u i ó różnniły się długością w wymowie.
Ziomu-xD
marzec 04, 2013, 20:19
ziomus masz racje ja tez tego nie czaje xD
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl