niedziela 18 sierpnia 2019 imieniny Bronisława i Ilony 1227 - Zmarł Czyngis-Chan
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Poezja młodopolska

Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Kazimierz Przerwa-Tetmajer (1865-1940) został uznany za poetę pokolenia. Był twórcą bardzo czułym na typowe nastroje epoki i koncepcję filozoficzną tych czasów.

W pierwszej i drugiej serii Poezji (1891, 1894) z dużą zręcznością ujął w formę poetycką charakterystyczne dla pokolenia dekadentów postawy światopoglądowe. Świadczą o tym już same tytuły poszczególnych wierszy: Przeżytym, Nie wierzę w nic, Fałsz i zawiść, Widokiem ludzi przerażony do dna, Koniec wieku XIX, Hymn do Nirwany. Poeta dawał wyraz modnym przekonaniom, nastrojom, podejmował aktualne tematy. Gloryfikował sztukę jako jedyną wartość w świecie, w którym wszystkie inne zostały zdewaluowane. Wiele razy podejmował temat losu artysty, samotnego geniusza w tłumie filistrów, którzy go nie rozumieją. W jego wierszach często pojawiały się nastroje dekadenckie i katastroficzne. Głosił schyłek mieszczańskiej kultury. Odpowiedzialnością za kryzys kultury i cywilizacji obarczał pozytywistów. Jego pokoleniu pozostała tylko świadomość, że życie jest cierpieniem, że nie ma sensu i nie ma celu. Stąd Hymn do Nirwany, stąd słynny erotyzm poezji Tetmajera.

Ważnym motywem i tematem twórczości Tetmajera stały się Tatry i Podhale. Był jednym z wielu pisarzy, którzy odkryli Zakopane dla świata i sztuki.

Erotyzm poezji Tetmajera

Tetmajer wydawał się najpełniej wyrażać nastroje epoki. W całym swym sposobie bycia, w aparycji, nawet w powikłaniach swojego życia, zdawał się być takim, jakim "prawdziwy poeta" być musi. Otaczała go sława, uwielbiały go kobiety. Zresztą miłość i kobieta to częsty temat liryki Tetmajerowskiej, któremu zawdzięczał sławę (Mów do mnie jeszcze..., Lubię, kiedy kobieta..., Twoje cudne oczy..., A kiedy będziesz moją żoną...). Były one w nieskończoność powtarzane i recytowane, stając się uczuciowym wyrazem epoki.

Erotyka poetycka Tetmajera to rewolucja w dziejach liryki. Przełamał zdecydowanie konwencje sentymentalną i romantyczną. Jako pierwszy odkrył u nas rzecz dość oczywistą, a – co zdumiewające – w poezji przeoczoną, że kobieta ma ciało, bo dotychczas była tylko bezcielesnym aniołem. Tetmajer pierwszy odważył się pochwalić i wielbić jej zmysłowe piękno i czar. Pierwszy raz miłość została uwolniona od tych akcesoriów anielstwa, z którymi ją z uporem łączono. W śmiały sposób przełamał zakazy literackiej i obyczajowej cenzury. Ułatwił drogę innym, którzy robili to odmiennymi środkami, np. Boy w Replice kobiety polskiej:
No, ten... hrabia... z dużym nosem,
Któremu każda kobieta,
Co ją ujrzał bez bielizny,
Była symbolem Ojczyzny
A łóżko ofiarnym stosem!

Dla Tetmajera miłość była tylko chwilą odurzenia i zapomnienia, po której zjawia się owo schopenhauerowskie nienasycenie. Życie ludzkie porusza się wg poety jak wahadło między nieustającym pożądaniem a wiecznym uczuciem niedosytu, nigdy niezaspokojonym pragnieniem:
Ja, kiedy usta ku twym ustom chylę,
nie samych zmysłów szukam ukojenia,
ja chcę, by myśl moja omdlała na chwilę,
chcę czuć najwyższą rozkosz – zapomnienia.

*     *     *

Kazimierz Przerwa-Tetmajer Widok ze Świnicy do Doliny Wierchcichej
Kazimierz Przerwa-Tetmajer Czarna róża





Autor: Aleksandra Warzycha
Komentarze + Dodaj komentarz

Dodaj wątek
Tytuł*:
Treść*:
Autor*:
Email:

Kod*:
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl