poniedziałek 14 października 2019 imieniny Kaliksta i Liwii 1773 - Utworzenie Komisji Edukacji Narodowej
Do końca roku pozostało: 0 dni
Język polski
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Ortografia

Użycie lub brak łącznika w złożeniach i zestawieniach

Łącznik stosujemy w zasadzie między równorzędnymi członami złożenia czy zestawienia. Człony nierównorzędne, tzn. takie, z których jeden jest wyrazem określanym, a drugi określającym, piszemy bez łącznika jako jeden wyraz złożony lub jako dwa odrębne wyrazy.

Łącznik stosuje się:

  • w przymiotnikach złożonych z dwóch członów znaczeniowo równorzędnych (łącznik można wtedy zastąpić spójnikiem i), np.

  • sezon wiosenno-letni (wiosenny i letni),
    teren gliniasto-piaszczysty (z gliny i piasku),
    rozwój przemysłowo-techniczny (przemysłowy i techniczny),
    zagadnienia społeczno-polityczne (społeczne i polityczne),
    wydział matematyczno-przyrodniczy (matematyczny i przyrodniczy),
    flaga biało-czerwona (jednocześnie biała i czerwona),
    północno-wszchodni (północny i wschodni),
    południowo-zachodni (południowy i zachodni),
    tchawico-płucny (dotyczący tchawicy i płuc),
    żołądkowo-jelitowy (dotyczący żołądka i jelit);
    WYJĄTEK: głuchoniemy (głuchy i niemy).

    UWAGA: Niektóre przymiotniki, zależnie od znaczenia, w jakim się ich używa, można pisać dwojako, np.
    historyczno-literacki (wydział historyczno-literacki, tzn. historyczny i literacki) bądź historycznoliteracki (artykuł historycznoliteracki, tzn. dotyczący historii literatury).
    Jeśli przymiotnik złożony pisany z łącznikiem wchodzi w skład nazwy własnej, oba człony piszemy w nim wielką literą, np.
    Akademia Górniczo-Hutnicza, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska;

  • w przymiotnikach złożonych z więcej niż dwu członów, z których każdy jest zakończony na o- (z wyjątkiem ostatniego), np.

  • południowo-zachodnio-europejski,
    staro-cerkiewno-słowiański,
    polsko-francusko-włoski
    .

    Łącznik stosuje się także:

  • w dwuczłonowych nazwach rczeczownikowych, jeśli oba człony są równorzędne, np.

  • klasa-pracownia, klub-kawiarnia, kupno-sprzedaż, szpital-pomnik, fryzjerka-kosmetyczka;

  • w nazwiskach złożonych, np.

  • Lubecki-Drucki, Grzymała-Siedlecki, Kaden-Bandrowski, Kossak-Szczucka, Boy-Żeleński,
    Grot-Rowecki, Nowak-Jeziorański, Rydz-Śmigły
    ;

  • w nazwach miejscowych, np.

  • Warszawa-Ochota, Bielsko-Biała, Kudowa-Zdrój
    oraz w terminach geograficznych, np.
    południo-wschód, południo-zachód;

  • w połączeniach wyrazowych, w których człony w danym znaczeniu występują zawsze razem, np.

  • koszałki-opałki, gadu-gadu, esy-floresy, kogel-mogel, czary-mary, rach-ciach, hokus-pokus, łapu-capu, szuru-buru, pif-paf!, stuku-puku, raz-dwa (szybko);

  • w złożonych przymiotnikach i rzeczownikach, w których pierwszym członem jest liczebnik pisany cyframi, np.

  • 10-centymetrowy, 30-stopniowy, 3-majowy, 45-minutowy, 7-godzinny, 3-drzwiowy, XX-wieczny, XXX-lecie, 20-lecie, 80-letni, 10-złotowy;

  • w wyrażeniach, w których występuje dwukrotnie ten sam przymiotnik złożony, różniący się tylko pierwszym członem, np.

  • sześcio- i siedmioletnie dzieci, średnio- i długodystansowy bieg, jedno- i dwutygodniowe wczasy, krótko- i długoterminowy kredyt;

  • w połączeniach wyrazowych z członami niby-, quasi-, np.

  • niby-człowiek, niby-artysta, niby-gotyk, niby-Francuz, niby-orientalny, niby-romantycznie,
    quasi-nauka, quasi-opiekun, quasi-Polak, quasi-umysłowy
    .
    UWAGA: Niby w terminach przyrodniczych pisze się łącznie, np. nibybłona, nibykłos, nibytorebka, nibyliść, nibynóżki, nibyjagoda.





Autor: Anita Hauzer
Komentarze + Dodaj komentarz

Dodaj wątek
Tytuł*:
Treść*:
Autor*:
Email:

Kod*:
 
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt

Przejdź na stronę ucznia Przejdź na stronę nauczyciela Przejdź na stronę rodzica Certyfikat sieciaki.pl Przyjazna strona kidprotect.pl