czwartek 24 lipca 2014 imieniny Kingi i Krystyny 1888 - Urodził się Raymond Chandler
Do końca roku pozostało: 160 dni
Sciaga
Interaktywna mapa szkół
Język polski Historia WOS Sztuka (plastyka i muzyka) Języki obce Religia i etyka
Matematyka Fizyka i astronomia Chemia Biologia Przyroda Geografia Technika Informatyka
Przedmioty zawodowe WF Ścieżki edukacyjne Wychowanie przedszkolne Nauczanie zintegrowane Więcej
Skorzystaj z naszego formularza Więcej
Pamiętaj! Podawaj zawsze swój e-mail.
Język polski
Inne przedmioty
 Poleć stronę znajomemu 
II Rzeczpospolita - sukcesy, porażki i ocena.
Zakres pracy

Autor pracy zamierza zbilansować dokonania II Rzeczypospolitej w czasie jej stosunkowo krótkiego istnienia. Teren objęty rozważaniami tejże pracy obejmuje wszystkie tereny II Rzeczypospolitej, które to znajdowały się w polskim posiadaniu przez większość jej istnienia bądź nabyte zostały tuż przed agresją niemiecką w roku 1939; także obszary plebiscytowe i powstań: wielkopolskiego i śląskiego. Omawiany będzie okres czasowy zawarty między rokiem 1918 - data powstania odrodzonego państwa polskiego - a rokiem 1939 - wybuch drugiej wojny światowej. Okres ten, choć niezbyt długi, wpisał się jednak na zawsze w pamięć narodu polskiego.

Autor postara się udowodnić, iż państwo polskie okresu międzywojennego pozostawiło po sobie ogromną spuściznę, choć wskazane zostaną pewne niedociągnięcia i błędy mające miejsce w krótkiej historii II Rzeczypospolitej.

Wprowadzenie

Mimo, że II Rzeczpospolita przeszła do historii, a państwo polskie po ponad 45 latach istnienia pod postacią Polskiej Republiki Ludowej, uległo kolejnej transformacji w III Rzeczpospolita, to właśnie dzień 11 listopada - związany z II Rzeczpospolitą właśnie - obchodzony jest obecnie jako Dzień Niepodległości - główne święto państwowe. Polacy mieli niedawno okazję uczcić 80 rocznicę odzyskania niepodległościprzez Polskę.

Choć, od roku 1918 wiele się z tym krajem działo: wymazany został z mapy świata w latach drugiej wojny światowej; rzucony przez nurty historii w kierunku zachodnim, przepchnięty decyzją wielkich mocarstw, przyjął zupełnie inny kształt; utracił swój różnorodny i ciekawy naród, stając się etnicznym monolitem (co ma zarówno dobre jak i złe strony); zasadniczo "nie istniał", jak twierdzi wielu, w czasach PRL-u, stając się "marionetką" w sowieckich rękach, tak jakby kolejną republiką radziecką; to jednak 18 listopada 1918 roku jest dniem, z którym wiążemy nasze odrodzenie. Oznaczać to tylko może, że II Rzeczpospolita wykonała pracę bardzo skuteczną, gdy organizowała ludność terenów od Poznania po Wilno, od Gdańska po rzekę Zbrucz, po ponad 123 latach pruskiej, austriackiej i rosyjskiej niewoli.

Był to czas bardzo trudny, ponieważ przez ponad wiek trzy części państwa polskiego rozwijały się całkowicie odmiennie i w ramach zupełnie różnych organizmów gospodarczych, administracyjnych i politycznych, więc ogromnym sukcesem nazwać można wynik wszelkich procesów związanych ze scaleniem i rozwojem tychże ziem w ramach już jednego organizmu jakim była II Rzeczpospolita.


Dyskusja

- Powstanie II Rzeczypospolitej. Sukcesy, porażki i ocena decyzji tyczących się granic państwa polskiego w latach 1918-1922 oraz późniejszych.

Powstanie państwa polskiego nie było procesem łatwym, gdyż brakowało tutaj prawdziwej akceptacji opinii międzynarodowej. Polska nie istniała już 123 lata i dziwnym byłby fakt, gdyby jej odrodzenie uzyskało całkowite poparcie państw związanych w taki czy inny sposób z państwami zaborczymi. Oczywiście z polskiego punktu widzenia byłaby zagraniczna aprobata bezwzględnie korzystna, lecz tak się nie działo. Wzajemne powiązania i interesy szkodziły sprawie polskiej. Tym bardziej nie należy tutaj mówić o pogodzeniu się z zaistniałą sytuacją państwa niemieckiego, austriackiego i rosyjskiego, a później radzieckiego. Nie było również porozumienia z państwami będącymi w sytuacji podobnej do polskiej: Czechosłowacją i Litwą, ani z nacjami chcącymi, tak jak Polska, uzyskać swoje państwa, które sprzeczne były z polskimi interesami (za wyjątkiem planów federacyjnych Piłsudskiego).

Postulaty polskie mówiły o Polsce obejmującej Galicję i Śląsk Cieszyński z dawnego zaboru austriackiego, Królestwo Polskie, duże obszary historycznej Litwy z Wilnem, Kownem, Mińskiem oraz Wołyń z dawnego zaboru rosyjskiego, a także Wielkopolskę, Śląsk Opolski oraz Warmię i Mazury z dawnego zaboru pruskiego. Tereny te zostały w większości przy Polsce, co należy uznać za wielki sukces.

Decyzją państw obradujących w Wersalu, przyznane zostały Polsce prawie cała Wielkopolska, Ziemia Chełmińska i Pomorze, ale bez Wolnego Miasta Gdańsk (Gdańsk, Oliwa i Sopot). Na Górnym Śląsku, Mazurach i w Warmii przeprowadzono plebiscyty z wynikiem niekorzystnym dla Polski.. Wspomnieć należy o powstaniu wielkopolskim i trzech powstaniach śląskich, które z pewnością miały wpływ na ostateczne postanowienia Rady Narodów. Czy na pewno i jak wielki on był jest już sprawą dyskusyjną. Przejmowanie przyznanych ziem zakończył się w lipcu 1922 r. Zarzucić tutaj można nieaktywność państwa polskiego w zapewnieniu właściwego przebiegu plebiscytów, choć usprawiedliwić trzeba to walką o granicę wschodnią, a właściwie w tym momencie o istnienie "normalnej" i suwerennej Polski, co było zagrożone przez bolszewicki atak.

Sprawa przedstawiała się troszkę inaczej w przypadku Galicji i Śląska Cieszyńskiego. W listopadzie roku 1918 podpisane zostały umowy w sprawie przyszłych granic pomiędzy Polską i Czechosłowacją. Umowy te zostały złamane poprzez agresję wojsk czeskich w styczniu 1919 roku, gdy niekorzystny rozwój wydarzeń na froncie wschodnim - o czym dalej - uniemożliwiał jakikolwiek opór państwa polskiego. Interwencja sprzymierzonych zapobiegła dalszym działaniom wojsk, lecz powiat frysztacki i cieszyński pozostały w granicach Czechosłowacji. Znów drugorzędną wydawać się mogła sprawa granicy południowej wobec postępującej armii radzieckiej. Natomiast błędem była polska akcja w październiku roku 1938, gdy wojska polskie wkroczyły na Śląsk Zaolziański. Sprawa była słuszna i być może fakt ten nie zmieniłby wiele w przebiegu historii świata, lecz w tym przypadku spuścizna II Rzeczypospolitej kładzie się niefortunnym cieniem na stosunkach między narodem czeskim i polskim.

Galicja był regionem, w którym dwie nacje rościły sobie prawa do samostanowienia i utworzenia własnego państwa: Polacy i Ukraińcy. Sukcesem było utrzymanie tych terenów przy Polsce ze względu na dość znaczny odsetek ludności jaki stanowili Ukraińcy. Bohaterstwem wykazali się mieszkańcy Lwowa, którzy zaciekle bronili miasta w dniach 1-22 listopada 1918 roku, do chwili, gdy pułkownik Michał Karaszewicz-Tokarzewski wspomógł swym wojskiem obrońców miasta; młodzi uczestnicy walk zyskali miano Orląt Lwowskich. Ważną rolę w zdobywaniu kontroli nad Galicją odegrały tutaj działania wojsk gen. Hallera. Ostateczne uznanie polskich praw do ziem południowo-wschodnich znalazło się w traktacie ryskim podpisanym po wojnie z bolszewikami.

Tereny dawnego zaboru rosyjskiego nie były problematyczne w przypadku dawnego Królestwa Polskiego. Inaczej przedstawiała się sprawa z ustaleniem przynależności obszarów wschodnich. Na północy rozgorzał konflikt z Litwą, która pragnęła odrodzenia ze stolicą w Wilnie, choć przeważali tam Polacy. Wilno było jednym z najważniejszych ośrodków kultury polskiej, więc w żaden sposób nie mogło być przyłączone do Litwy. Ostateczne wejście tych terenów w skład II Rzeczypospolitej należy nazwać ogromnym sukcesem, gdyż odbyło się to nawet wobec niesprzyjającej roszczeniom państwa polskiego postawie mocarstw zachodnich. Działania gen. Żeligowskiego można uznać za najinteligentniejsze z posunięć broniących polskich praw.

Wojna polsko-bolszewicka nie zakończyła się tak jak to było planowane. Nie udało się stworzyć niepodległych państw ukraińskiego i białoruskiego jak planował obóz związany z Piłsudskim. Sukcesem jednak było przetrwanie Polski najechanej przez komunistycznego agresora. Pomimo podejścia Armii Czerwonej pod Warszawę i braku oparcia w mocarstwach zachodnich udało się pokonać najeźdźcę, a także powiększyć rozmiar II Rzeczypospolitej, wychodząc poza tzw. linię Curzona. Traktat ryski zagwarantował polskie prawa do wschodnich terenów.

Być może był on jednak najpoważniejszym błędem polskim, gdyż rezygnacja z utworzenia niezależnych państw ukraińskiego i białoruskiego powodowała brak zabezpieczenia Polski przed tak niebezpiecznym sąsiadem jak ZSRR. Brak państw buforowych oraz utrata ukraińskich i białoruskich sprzymierzeńców bardzo przyczyniła się do upadku II Rzeczypospolitej. W razie kontynuacji walk możliwe były: przyspieszony o 20 lat upadek państwa polskiego lub okupione dużym wysiłkiem i zniszczeniami zwycięstwo nad komunistycznym sąsiadem, a wraz z nią stabilizacja w tej części Europy. Są to jedynie spekulacje, a teoretyczne założenia nie zawsze się sprawdzają. Można również powiedzieć, że atak radziecki odbyłby się wcześniej czy później ze względu na ogromne możliwości ZSRR, stwierdzając, że zyskanie 20 lat normalnego rozwoju było najlepszym możliwym wyjściem. Dało przecież wzrost świadomości Polaków, którzy mieli okazję poznać smak niezależności i wolności. Był to element ewentualnie owocujący obaleniem ustroju komunistycznego PRL. Rozważania te rysują traktat ryski jako mniejsze zło. Kwestia decyzji należy do czytelnika. Sam autor nie jest jednoznaczny w swej opinii.


- Elementy scalania i integracji ziem polskich z wskazaniem na ewentualne błędy i słabości w postępowaniu władz i obywateli polskich.

Integracja ziem polskich po proklamowaniu niepodległości w roku 1918 nie była sprawą łatwą. Przed młodym państwem stanął nie lada problem ujednolicenia wszelkich aspektów związanych z życiem na terenie całego państwa. Trzeba było stworzyć wspólny system prawny, system monetarny i kredytowy, system miar i wag, ujednolicić i rozbudować sieć transportu, utworzyć polskie szkolnictwo, odbudować kraj zniszczony wojną oraz rozwijać jego gospodarkę.

- "Tworzenie" narodu i utrwalanie państwa polskiego w świadomości jej obywateli oraz opinii międzynarodowej.

Zahamowany został proces wynaradawiania Polaków. Tylko niezwyczajną determinacją i silnym poczuciem patriotyzmu tłumaczyć należy zachowanie polskiej kultury i języka przez naród, gdy nie mógł on się swobodnie rozwijać przez tak długi czas zaborów. Przy silnej rusyfikacji i germanizacji, istnieniu Hakaty, polskość nie mogła być wystarczająco pielęgnowana. W zastraszającym tempie proces wynaradawiania postępował na obszarze Górnego Śląska, Pomorza i Kresów Wschodnich. Powstrzymanie tego niepokojącego zjawiska jest niewątpliwym sukcesem II Rzeczypospolitej.

Poczucie więzi narodowych wzmacniane było w czasie walk związanych z powstaniem państwa polskiego. Zostały one omówione powyżej. Wskazać więc należy na ogromną rolę jaką II Rzeczpospolita słusznie powierzyła armii polskiej. Wojsko to cieszyło się sympatią całego narodu, stanowiło czynnik podnoszący poczucie patriotyzmu w obywatelach polskich. Armia zyskała rolę wychowawczą. Jednocześnie jej rozbudowa pozwalała na polepszenie warunków bytowych wielu ludziom pochodzącym z niższych warstw społecznych, co nadawało jej również funkcję socjalną. Klimat jaki się wytworzył wokół wojska był jak najbardziej słuszny, a wrzesień '39 pokazał, że miało to swoje uzasadnienie.

Mieszkańcy II Rzeczypospolitej zostali upodmiotowieni, co wiązało się ze wzrostem poczucia tożsamości z polskim organizmem państwowym. Szczególnie środowisko wiejskie identyfikowało się z młodym państwem, gdyż umożliwiono mu awans poprzez szkołę, armię, karierę polityczną, działalność w samorządach lokalnych. Również robotnicy zostali "związani" z strukturą II Rzeczypospolitej. Ustawodawstwo w zakresie pracy, niezależne związki zawodowe oraz możliwość wpływu na postępowanie władz polskich były czynnikami, które mobilizowały tę klasę w postawie lojalności do odrodzonej ojczyzny. Szczególnie reformy przeprowadzone przez rząd Jędrzeja Moraczewskiego w 1918 roku zasługują na pochwałę. Wprowadzono bowiem 46-godzinny tydzień pracy, biura pośrednictwa pracy, inspekcję pracy, a także ubezpieczenia na wypadek choroby. Dodatkowo w 1922 roku uchwalono ustawę o płatnych urlopach pracowniczych.

Odpowiednia polityka kulturalno-oświatowa oraz gospodarcza pozwoliły zbudować zaufanie społeczeństwa do państwa, w którym mieli żyć. Tematyka ta zostanie dokładniej omówiona przez autora w dalszej części pracy.


- Działalność kulturalno-oświatowa.

Zdecydowanie pozytywnie należy ocenić posunięcia władz Polski w zakresie szkolnictwa w kraju. Rozumiana była ważność posiadania społeczeństwa wykształconego, świadomego swego pochodzenia i historii. Systemy szkół były inny w każdym z trzech zaborów, lecz zadanie postawiono przed nimi takie same - wynarodowienie ludności pochodzenia polskiego. Nie istniało zasadniczo nic takiego jak polska szkoła. Władze stanęły przed trudnym zadaniem zbudowania kadr i utworzenia nowego systemu, który zapewniałby właściwą edukację polskiej młodzieży.

Katastrofalna była sytuacja szkolnictwa szczebla podstawowego i średniego. Jedynie w zaborze pruskim przestrzegany był obowiązek szkolny, w Galicji już tylko 50% dzieci uczęszczało na zajęcia; natomiast sytuacja była fatalna na obszarze Królestwa Polskiego, gdyż tylko 16% dzieci uczęszczało do szkół ludowych. Już w 1919 roku wprowadzono obowiązek szkolny dla dzieci w wieku 7-14 lat. Reforma, która miała miejsce w roku 1932 wprowadziła obowiązek kształcenia się młodzieży do 18 roku życia. Ujednolicała ona system szkolny, wprowadzając 7-klasową szkołę powszechną, 4-klasowe gimnazjum kończone "małą maturą", 2-klasowe liceum (klasyczne, humanistyczne, przyrodnicze i matematyczne). Unowocześniała i podwyższała poziom programu szkolnego. Działania II Rzeczypospolitej doprowadziły do tego, iż w roku 1939 aż 90% dzieci uczęszczało do szkół. Na niekorzyść reformy przemawia jednak fakt utrudnienia części młodzieży dostępu do wyższych studiów.

Szkolnictwo wyższe miało znacznie lepszy start. W Polsce istniały 32 szkoły wyższe, a stosunek liczby studiujących do liczby mieszkańców był podobny do tego w Anglii i we Włoszech. Najważniejszym ośrodkiem akademickim była Warszawa, a poza nią Lwów, Kraków i Poznań. Nauka polska przeżywała w tym czasie w stanie pełnego rozkwitu. Jej poziom był bardzo wysoki, powstawały szkoły takie jak matematyczna (Warszawa, Lwów), astronomii matematycznej (Kraków), fizyki doświadczalnej (Warszawa), itd. Pozostawiły one po sobie ogromny dorobek.

Również sztuka, literatura, teatr i muzyka rozwijały się wspaniale. W poezji pojawiają się skamandryci (J. Tuwim, J. Lechoń, K. Wierzyński, A. Słonimski, J. Iwaszkiewicz), awangarda krakowska (J. Przyboś), futuryści, grupa "Żagary"; tworzy W. Broniewski, L. Staff, B. Leśmian. Wszyscy oni zostawili po sobie dzieła niezwykle ważne dla naszej kultury. Pisze Witkacy, B. Schultz, Z. Nałkowska, J. Parandowski. Działa teatr, a jego głównymi ośrodkami są Warszawa, Wilno i Lwów. Muzyka tego czasu prezentowała najwyższy światowy poziom. Z jej przedstawicieli wymienić należy choćby takich kompozytorów i wykonawców jak Karol Szymanowski i Feliks Nowowiejski oraz śpiewaków: Jana Kiepurę i Adę Sari.

Czasy II Rzeczypospolitej to okres wspaniały dla polskiej kultury. To, co powstało w tym okresie będzie pamiętane jako ważny element polskiego dorobku.


- System prawny, administracja i polityka.

Państwo nie miało jednolitego systemu administracyjnego i prawnego. W Królestwie Polskim obowiązywał kodeks cywilny Napoleona, na pozostałych ziemiach zaboru rosyjskiego - kodeks rosyjski. W pozostałych zaborach system był zgodny z ustawodawstwem austriackim i pruskim. Sądownictwo także się różniło. Inny był system administracji, inne role samorządów, inne ordynacje wyborcze. Różniły się kompetencje urzędników państwowych. II Rzeczpospolita również sprawdziła się w tworzeniu nowego systemu, a do połowy lat trzydziestych uregulowana została większość dziedzin życia. Reforma administracyjna rozwijała w Polsce samorządność - zjawisko pozytywne.

Sukcesem był rozwój demokracji w Polsce. Stworzono konstytucję gwarantującą każdemu obywatelowi pełnię praw. Konstytucja z 17 marca 1921 r. określała zasady podziału administracyjnego, mówiła o obowiązkach i prawach obywateli, gwarantowała prawa mniejszości narodowych. Późniejsza Konstytucja z 23 kwietnia 1935 roku była wyrazem konieczności umacniania władzy i uniezależniania jej od zmiennych układów politycznych.

Należy powiedzieć, że II Rzeczpospolita to również liczne konflikty i niemożność osiągania kompromisów. Podzielone środowisko polityków nie działało na korzyść młodego państwa. Nieporozumienia i brak skłonności do ugody szkodziły temu państwu. Ta niezdrowa sytuacja doprowadziła do zamordowania pierwszego polskiego prezydenta Gabriela Narutowicza. Doprowadziło to także do zamachu w maju roku 1926. Nie mogła być w pełni efektywna władza, za którą nie było szerokiego poparcia. Autor uważa, że sam przewrót majowy można jednak rozpatrywać jako zjawisko pozytywne, gdyż miał na celu skupienie władzy w celu efektywniejszego jej stosowania. Wobec systemu jaki panował u wschodniego sąsiada i tego, który miał w roku 1933 powstać u sąsiada zachodniego, system rządów autorytarnych wydawać się może najlepszą formą wzmocnienia kraju.


- Gospodarka.

II Rzeczpospolita osiągnęła bardzo wiele w zakresie spraw gospodarczych. Po pierwsze odbudowano kraj po zniszczeniach spowodowanych I wojną światową i walkami przy tworzeniu kraju. Wyeksploatowane były 2 województwa, co spowodowała bliskość frontu, a 13 z 16 województw doznało ogromnych strat i zniszczeń. Wycięto 2,5 mln ha lasów, zniszczono 1,8 mln budynków, 2399 mostów, 574 dworców kolejowych, 4,29 mln sztuk bydła, koni i owiec, a także 1,949 mln wozów i maszyn rolniczych. Zdewastowano kolejnictwo na ziemiach polskich. Odrodzenie Polski możliwe było tylko w przypadku odbudowy gospodarki. Dźwignięcie się z tak ogromnych zniszczeń jest więc niebywałym sukcesem II Rzeczypospolitej.

Proces odbudowy nie obył się bez problemów. Brak zrównoważenia budżetu spowodował hiperinflację. Znowu pochwała należy się rządom Polski, dokładniej rządowi premiera Grabskiego, który przeprowadził reformę walutową. Ta bezprecedensowa akcja zahamowała inflację,a bezrobocie - rosnące zwykle przy operacjach tego typu - nie wzrosło, również ulegając stabilizacji. Był to sukces, który nie miał odpowiednika w Europie.

Do osiągnięć II Rzeczypospolitej należy budowa portu w Gdyni. Budowa Gdyni była jedyną możliwą drogą pełnego wykorzystania posiadanego odcinka wybrzeża ze względu na brak kontroli nad Gdańskiem. Dziś Gdynia jest jednym z trzech najważniejszych portów III Rzeczypospolitej (obok Gdańska i Szczecina)

Utworzenie magistrali węglowej Katowice-Gdynia pozwoliło na uzyskanie z produkcji węgla maksymalne dochody. A jeżeli mowa o węglu, należy powiedzieć również o wyjściu państwa polskiego obronną ręką z wojny gospodarczej z Niemcami, co przyczyniło się do większej niezależności polskiej gospodarki i jej dalszą rozbudowy. Pochwalić należy zaczętą w latach 1936-39 realizację planów tworzenia Centralnego Okręgu Przemysłowego. Zbudowany od podstaw miał szansę zapewnić bezpieczny byt państwa polskiego.

Nie ma jednak rzeczy doskonałych i tak samo nie ma państw doskonałych. Błędem II Rzeczypospolitej była niedokończona reforma rolna. Pomysł z 1919 roku nie został zrealizowany, gdyż naruszał konstytucyjnie zagwarantowane prawa własności. Jednakże ze tę cenę, sądzi autor, w tej specyficznej sytuacji, można było pozwolić na taką decyzję, która wspomogłaby rozwój polskiego rolnictwa. Dopiero 6 lat później rząd Grabskiego podjął odpowiednie kroki w celu realizacji odkładanej przez te wszystkie lata reformy. Stracone 6 lat było okresem stosunkowo długim zważywszy, iż II Rzeczpospolita istniała niecałe 21 lat.


Podsumowanie

Polska na przestrzeni wieków żyła pod różnymi nazwami, za każdym razem w innej postaci. Wszystkie te formy państwowości polskiej wniosły coś do tradycji i zmieniły w pewien sposób życie narodu polskiego. II Rzeczpospolita jest obecna w naszych myślach po dzień dzisiejszy. Oczywiste jest to, że historia międzywojnia jest sprawą dość świeżą i obecną we wspomnieniach naszych dziadków i pradziadków, wciąż wywierając poważy wpływ na życie III Rzeczypospolitej. To ona pozostaje państwem, które po raz pierwszy rzeczywiście działało w imię polskiej racji stanu, w imię budowania pomyślności wszystkich obywateli, w imię rozwoju Polski. Spuścizna II Rzeczpospolitej to dzisiejsza jedność Polaków z wszystkich stron kraju, poczucie wspólnoty w narodzie, a z rzeczy materialnych to, na przykład, Gdynia - jeden z najważniejszych polskich portów na Bałtyku.

Pozwalając sobie na spekulacje historyczne, można z dużą dozą prawdopodobieństwa stwierdzić, że gdyby nie II wojna światowa Polska zaszłaby bardzo daleko w zakresie rozwoju gospodarczego, osiągając poziom znacznie lepszy niż dzisiejszy. Druga wojna światowa i komunizm zaprzepaścił wiele z tego, co udało się osiągnąć w latach 1918-1939, ale taka jest kolej rzeczy, że wszystko z upływem lat ulega zmianom bądź na lepsze, bądź na gorsze. Twierdzenie to jest tym bardziej prawdziwe w dość niespokojnym, biorąc pod uwagę ostatnie tysiąclecie, regionie jakim jest Europa Środkowa. Tymczasem należy się chlubić II Rzeczpospolitą, widząc w tym okresie przewagę zjawisk dobrych nad złymi.

Przysłana: 15.05.2001
Autor: Majeczka (iamunavilable@yahoo.com)
Wszystkie prace tego autora


Podgląd wydruku
Powrót
Wasza ocena: 4.19


Ocena Eduseeka: warto spojrzeć
można przeczytać
warto spojrzeć
szczególnie polecamy
Nasi partnerzy:
MEN SchoolNet eTwinning Związek Powiatów Polskich PCSS
Cisco OFEK Przyjazna Szkoła Fundacja Junior FIO CEO
Parafiada net PR Orange IMAX Cinema City WSP TWP
IMAGE PPI-ETC ArcaVir Master Solution Device


Projekt Polski Portal Edukacyjny Interkl@sa
powstał i był realizowany w latach 2000-2011 dzięki wsparciu
Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".


Pytania i uwagi: portal@interklasa.pl

Regulamin portalu /  Polityka prywatności /  Ochrona własności intelektualnej /  Zasady korzystania / 
Wyłączenie odpowiedzialności /  Biuro prasowe /  Zasady współpracy /  Redakcja /  Kontakt